I SA/Ke 215/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Asesor WSA Magdalena Stępniak (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 lipca 2024 r. sprawy ze skargi J. F. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia 28 marca 2024 r. nr 2601-IEE.7113.34.2024.2 w przedmiocie przybicia na rzecz licytanta oddala skargę.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Kielcach (dyrektor) postanowieniem z 28 marca 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Końskich (naczelnik) z 15 lutego 2024 r. nr 2606-SEE.7112.3.2024.1 w sprawie udzielenia przybicia na rzecz licytanta Ł. L., który podczas licytacji przeprowadzonej 7 listopada 2023 r. dotyczącej nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości C./S. stanowiącej działkę o nr ewidencyjnym [...], dla której sąd Rejonowy w Końskich Wydział IV Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], zaoferował najwyższa cenę - 83.024,25 zł. Podstawą materialnoprawną wydanego postanowienia w przedmiocie przybicia nieruchomości były przepisy ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2023 r. poz. 2505 ze zm.) - dalej "u.p.e.a.", a w szczególności art. 111m § 1, § 2 i § 3 oraz art. 111r § 2. Organ ustalił, że wobec J. F. zastosowano środek egzekucyjny w postaci zajęcia nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości C./S. K. stanowiącej działkę o nr ewidencyjnym [...], dla której Sąd Rejonowy w Końskich Wydział IV Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] Po zajęciu nieruchomości, sporządzeniu 6 kwietnia 2023 r. protokołu opisu i oszacowania wartości tej nieruchomości, przeprowadzono 7 listopada 2023 r. pierwszą licytację. Informacja o licytacji zawarta została w obwieszczeniu 1 września 2023 r. Obwieszczenie to zawierało pouczenie, że na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji przysługuje skarga, którą można wnieść w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia licytacji. Jak wynika z protokołu pierwszej licytacji, prowadzący o godzinie 12:00 wywołał licytację i podał do wiadomości obecnych: przedmiot licytacji, wartość szacunkową nieruchomości, cenę wywołania, wysokość wadium, termin uiszczenia ceny nabycia, zmiany w stanie faktycznym i prawnym nieruchomości, prawa obciążające nieruchomość. W licytacji uczestniczyły następujące osoby: Ł. L. - 1 licytant, J. F. - zobowiązany (zarządca nieruchomości), B. F. - świadek (żona zobowiązanego). Najwyższą cenę 83.024,25 zł zaoferował Ł. L.. Po trzykrotnym obwieszczeniu zaoferowanej ceny, wobec braku dalszych postąpień, prowadzący licytację zamknął licytację. Z końcowej części tego protokołu wynika, że obecni nie zgłosili żadnych wniosków i oświadczeń, nie została również złożona skarga na czynności poborcy skarbowego związane z prowadzoną licytacją. Ponadto poinformowano, że postanowienie o udzieleniu przybicia na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę będzie ogłoszone niezwłocznie po uprawomocnieniu się postanowienia w sprawie skargi na czynności egzekucyjne dotyczące obwieszczenia o licytacji. Postanowieniem z 7 listopada 2023 r. naczelnik wstrzymał wydanie postanowienia o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę nieruchomości do czasu rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego. Rozpoznając skargę na czynności organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o licytacji, postanowieniem z 28 grudnia 2023 r. znak: 2606-SEE.7112.1.221.2023 naczelnik stwierdził uchybienie terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z 2 lutego 2024 r. znak: 2601-IEE.7113.9.2024.2 dyrektor utrzymał w mocy ww. postanowienie. Zobowiązany złożył skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na postanowienie dyrektora. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem sygn. akt I SA/Ke 350/23 oddalił skargę na postanowienie dyrektora z 30 czerwca 2023 r. w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. W konsekwencji powyższego, postanowieniem wydanym przez naczelnika 15 lutego 2024 r. udzielono przybicia na rzecz licytanta Ł. L.. W ocenie organu brak było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. W art. 111m § 3 u.p.e.a. ustawodawca uzależnia dopuszczalność wydania postanowienia o przybiciu od ostatecznego rozstrzygnięcia wniesionych uprzednio w toku postępowania egzekucyjnego skarg lub zażaleń. Z art. 16 k.p.a., wynika, że ostateczność aktu administracyjnego ustawodawca połączył z niezaskarżalnością w administracyjnym toku instancji. Decyzjami (postanowieniami) ostatecznymi są więc takie rozstrzygnięcia, od których w toku instancji nie służy odwołanie, a postanowienia od których nie służy zażalenie. Z kolei prawomocność została powiązana z brakiem możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego. Powyższe oznacza, że kwestia rozpatrzenia przez sąd administracyjny legalności ostatecznych aktów administracyjnych wydanych przez organ II instancji nie tamuje wydania postanowienia o przybiciu. Na powyższe postanowienie J. F. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o umorzenie postępowania. Zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 oraz 107 § 3 k.p.a. co ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Skarżący podniósł, że przepisy te umożliwiają mu dostarczyć dowody w sprawie na każdym etapie postępowania, a twierdzenie dyrektora, że postępowanie było prowadzone zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów prawa postępowania administracyjnego jest nie właściwe i mijające się z przepisami prawa materialnego. Wskazał, że z dokumentów dostępnych organowi wynika, że skarżący nie posiada nieruchomości gruntowej jedynie dom, stodołę i oborę pod jednym dachem. Grunt ponadto otrzymał na swój wniosek od Skarbu Państwa w trakcie trwania związku małżeńskiego. Stosownie do przepisów kro, wierzyciel może żądać zaspokojenia wierzytelności z majątku wspólnego małżonków pod warunkiem że tytuł będzie wystawiony na obojga małżonków. W sprawie żony B. F. toczy się odrębne postępowanie i aktualnie wniosła odwołanie do WSA w Kielcach. W ocenie skarżącego organ egzekucyjny nie ustosunkował się do dowodów w/w sprawie co narusza zasady praworządności, równości, proporcjonalności i sprawiedliwości społecznej. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie w sprawie udzielenia przybicia, co na podstawie powołanego art. 119 pkt 3 p.p.s.a. pozwoliło na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Orzekając w tak zakreślonych ramach kontroli zgodności z prawem sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie naruszają prawa, a zarzuty skargi są niezasadne. Organ prawidłowo wskazał na podstawę prawną rozstrzygnięcia, tj. art. 111m u.p.e.a. Stosownie do § 1 tego przepisu po zamknięciu licytacji organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę (§ 1). Postanowienie o przybiciu ogłasza się niezwłocznie po zamknięciu licytacji, z tym zastrzeżeniem, że jeżeli skargi lub zażalenia wniesione w toku postępowania egzekucyjnego nie są jeszcze ostatecznie rozstrzygnięte, organ egzekucyjny wstrzymuje wydanie postanowienia o przybiciu do czasu ich rozstrzygnięcia (§ 2 i § 3). Postanowienie o przybiciu zawiera firmę lub imię i nazwisko nabywcy, oznaczenie nieruchomości, datę licytacji i cenę nabycia (§ 5). Stosownie do art. 111n § 1 i 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny odmawia przybicia, jeżeli ostateczne rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego potwierdzą naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji i jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji albo, jeżeli uczestnik nie otrzymał zawiadomienia o licytacji, chyba że będąc na licytacji nie wystąpił ze skargą na to uchybienie. Organ egzekucyjny odmawia przybicia również wtedy, gdy postępowanie egzekucyjne podlegało umorzeniu lub zawieszeniu. Z przywołanej regulacji wynika m.in., że ustawodawca uzależnia dopuszczalność wydania postanowienia o przybiciu od ostatecznego rozstrzygnięcia wniesionych uprzednio w toku postępowania egzekucyjnego skarg lub zażaleń. Decyzjami (postanowieniami) ostatecznymi są natomiast rozstrzygnięcia, od których w toku instancji nie służy odwołanie, a postanowienia od których nie służy zażalenie (art. 16 k.p.a.). Złożenie skargi na takie ostateczne rozstrzygnięcia do sądu administracyjnego nie tamuje natomiast wydania postanowienia o przybiciu. Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z powyższymi przepisami. W toku pierwszej licytacji przeprowadzonej 7 listopada 2023 r. wyłoniono licytanta, który zaoferował najwyższą ceną. Po trzykrotnym obwieszczeniu zaoferowanej ceny, wobec braku dalszych postąpień, prowadzący zamknął licytację. W związku z faktem, że w toku postępowania egzekucyjnego skarżący składał skargi i zażalenia, które nie zostały ostatecznie rozstrzygnięte w administracyjnym toku instancji, organ prawidłowo wstrzymał wydanie postanowienia o przybiciu do czasu rozstrzygnięcia tych spraw. Po ustaleniu, że dyrektor postanowieniem: - z 2 lutego 2024 r. utrzymał w mocy postanowieniem z 28 grudnia 2023 r. naczelnika stwierdzające uchybienie terminu przez skarżącego do wniesienia skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o licytacji, - z 26 stycznia 2024 r. utrzymał w mocy zaskarżone przez B. F. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pińczowie z 28 listopada 2023 r. o odmowie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, organ 15 lutego 2024 r. wydał postanowienie o udzieleniu przybicia na rzecz licytanta. W świetle przywołanych wyżej regulacji wpływu na możliwość wydania postanowienia o udzieleniu przybicia nie miała okoliczność wniesienia skarg na ww. rozstrzygnięcia dyrektora do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach odpowiednio przez skarżącego i jego żonę B. F.. Dodatkowo jedynie należy wskazać, że prawomocnymi wyrokami z 29 maja 2024 r. sygn. akt I SA/Ke 124/24 i I SA/Ke 119/24 sąd oddalił skargi zobowiązanego i jego żony. W skardze J. F. kwestionuje bardzo ogólnie prawidłowość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do argumentacji zaprezentowanej w skardze należy zatem wskazać za organem, że przedmiotem kontroli jest postanowienie w sprawie udzielenia przybicia na rzecz licytanta. W postępowaniu tym nie można kwestionować okoliczności mogących być przedmiotem zaskarżenia na poprzednim etapie postępowania. Podstawa zażalenia co do przybicia ogranicza się tylko do naruszenia przepisów ustawy na etapie licytacji i samego przybicia, natomiast nie odnosi się do wcześniejszych faz postępowania egzekucyjnego z nieruchomości. Przedmiotem zaskarżenia mogą być tylko uchybienia popełnione przez organ egzekucyjny na danym etapie postępowania. Podstawą zażalenia na postanowienie o przybiciu mogą być zatem tylko okoliczności określone w art. 111n u.p.e.a. określające przyczyny odmowy udzielenia przybicia. W niniejszej sprawie sąd nie stwierdził istnienia takich przyczyn i nie wskazywał na nie również sam skarżący. Kwestia opisu i oszacownia nieruchomości w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym została skontrolowana przez WSA w Kielcach, który w tym przedmiocie wydał 19 października 2023 r. wyrok sygn. akt I SA/Ke 350/23 oddalający skargę. Wyrok jest prawomocny. Z kolei kwestii udziału żony skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym dotyczy ww. wyrok o sygn. akt I SA/Ke 119/24. Skargę na obwieszczenie o terminie licytacji skarżący zaś wniósł po terminie (sygn. akt I SA/Ke 124/24). Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.