I SA/Ke 163/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi P.Ł na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.

1.1 Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: kolegium) postanowieniem z 12 stycznia 2021 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy (dalej: burmistrza) z [...] nr [...] wydane dla P.Ł odrzucające zasadność zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. 1.2 Kolegium wskazało, że decyzją z 14 stycznia 2020 r. ustalono solidarnie zobowiązanym P.Ł oraz M.Ł wymiar podatku od nieruchomości na rok 2020. Decyzje tą strona otrzymała 24 lutego 2020 r., nie wnosząc odwołania. Decyzja stała się ostateczna. W dniu 13 lipca 2020 r. P.Ł. otrzymał upomnienie do zapłaty należności I i II raty podatku od nieruchomości. Następnie 20 sierpnia 2020 r. zobowiązanemu doręczono tytuł wykonawczy [...] z 25 sierpnia 2020 r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. P.Ł. wniósł zarzut, w którym wskazał, że ½ część podatku od nieruchomości powinna zapłacić M.Ł., która wykorzystuje tą nieruchomość do prowadzenia działalności gospodarczej. Odnosząc się do zarzutu wierzyciel wyjaśnił, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach nieruchomości, zaś istota solidarności sprowadza się do tego, że wszyscy współwłaściciele są zobowiązani do zapłaty podatku od wspólnej nieruchomości. 1.3 Kolegium podniosło, że zarzut wskazujący wykonanie zobowiązania jest niezasadny. Wyjaśniło, że zgodność z prawem decyzji podatkowej, na podstawie której wierzyciel wystawił i doręczył zobowiązanemu tytuł wykonawczy, nie stanowi kryterium oceny zgodności z prawem wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, o której mowa w art. 64c § 3 ustawy egzekucyjnej. Dysponując decyzją mogącą stanowić podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, podmiot wykonujący funkcję wierzyciela obciążony jest obowiązkiem prawnym podjęcia działań zmierzających do wszczęcia i przeprowadzenia na jej podstawie postępowania egzekucyjnego. Wbrew przekonaniu strony, nie doszło do wykonania obowiązku w całości. Na karcie kontowej zobowiązanych solidarnie współwłaścicieli nieruchomości odnotowano wpłaty, które zostały zaliczone zgodnie z tytułem na poczet podatku I i II raty podatku od nieruchomości. Faktom tym P.Ł. nie przeczył, twierdził natomiast, że pozostała cześć należności podatkowej w podatku od nieruchomości za rok 2020 ciąży na drugim współwłaścicielu nieruchomości, tj. byłej żonie, z którą na etapie składania zażalenia nie ma zasądzonego podziału majątku. Organ powołał art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art. 91 Ordynacji podatkowej i art. 366 § 1 Kodeksu cywilnego. k.c. Zapłata w całości ustalonego łącznego zobowiązania przez jednego ze współwłaścicieli zwalnia pozostałych z tego obowiązku. Poza tym uregulowaniem pozostaje natomiast wzajemne rozliczenie współwłaścicieli z dokonanej zapłaty podatku. Mają oni prawo dochodzić należności od pozostałych współwłaścicieli w stosunku do posiadanych przez nich udziałów we współwłasności w drodze roszczeń regresowych. Kwestia ta należy jednak do kognicji sądów powszechnych. 2.1 Skargę na postanowienie złożył P.Ł.. Podniósł, że zapłacił podatek od nieruchomości. Po rozwodzie wysłał do burmistrza oraz do byłej żony M.Ł.(współwłaścicielki nieruchomości), prowadzącej działalność gospodarczą na terenie tejże nieruchomości (B. ul. [...]) pisma, że zapłaci solidarnie 1/2 podatku, natomiast pozostałą 1/2 część podatku winna płacić solidarnie M.Ł. Nie jest zrozumiałym dla skarżącego powód, dlaczego ma płacić podatek za obcą mu osobę, oraz dlaczego organ skierował wniosek o przeprowadzenie egzekucji w stosunku do jego osoby, a nie M.Ł.. W chwili obecnej toczy się postępowanie sądowe o podział majątku, w tym nieruchomości. Skarżący dodał, że w takim samym przypadku kolegium uchyliło decyzję wydaną z upoważnienia burmistrza w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. 3.1 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: 4.1 Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej ,,p.p.s.a." 4.2 Rozpatrując sprawę w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Stan faktyczny sprawy, jako prawidłowo ustalony przez organy, przyjęto za podstawę rozważań Sądu. 4.3 Skarżący zarzucił nałożenie na niego obowiązku zapłaty podatku od nieruchomości, gdy tymczasem, jak podniósł, współwłaścicielką nieruchomości jest była żona M.Ł., która na tej nieruchomości prowadzi działalność gospodarczą. Powinna ona zatem zapłacić ½ tego podatku. 4.4 Ocenę powyższego sporu należy rozpocząć od wyjaśnienia podstaw prawnych wiążących się z instytucją zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Kwestie te uregulowane zostały w art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.), dalej: u.p.e.a. W § 1 wskazanego przepisu w punktach 1-10 wymieniono podstawy, na których można oprzeć zarzuty. Organ prawidłowo zakwalifikował, że zawarte w piśmie z 25 października 2020 r. zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej dotyczyły nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) oraz błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. wierzyciel zajmuje stanowisko w sprawie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, przy czym w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, a zatem tych których podstawą jest m.in. nieistnienie obowiązku i błąd co do osoby zobowiązanego, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Uregulowane w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 zarzuty egzekucyjne dotyczą informacji, których dysponentem jest wierzyciel i to on wie, czy np. obowiązek wygasł, czy nie istnieje z innych przyczyn, czy został prawidło określony, albo czy jest on wymagalny. Z tego też względu, to sam ustawodawca zdecydował, że to wierzyciel, a nie organ egzekucyjny zajmuje w tych kwestiach stanowisko oraz że stanowisko to jest wiążące dla organu egzekucyjnego. Powyższa procedura została wyczerpana w sprawie. Organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela - burmistrza - o zajęcie stanowiska w sprawie. Wierzyciel uznał, że zarzuty są niezasadne, a rozstrzygnięcie to zaakceptowało kolegium. W ocenie Sądu, stanowisko organów jest prawidłowe. 4.5 Stosownie do treści art. 3 ust. 4 u.p.o.l. ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm.), dalej: u.p.o.l., jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 4a-6. Zgodnie z art. 91 Ordynacji podatkowej, do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych. Ordynacja podatkowa w zakresie zasad odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe odsyła zatem do regulacji Kodeksu cywilnego artykułów 366–378. W prawie cywilnym wyróżnia się dwa rodzaje zobowiązań solidarnych – solidarność czynną (wierzycieli) i bierną (dłużników). Do odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe można stosować wyłącznie instytucję solidarności dłużników. Polega ona na tym, że każdy z dłużników jest zobowiązany wobec wierzyciela do spełnienia całego świadczenia, tak jakby był jedynym dłużnikiem. Wierzyciel może zaś – według swego wyboru – żądać spełnienia całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych – art. 366 Kodeksu cywilnego. Należy przy tym dodać, że wynikający z art. 91 Ordynacji podatkowej nakaz stosowania przepisów regulujących solidarność w zakresie odpowiedzialności podatkowej oznacza, że organ podatkowy musi doprowadzić do powstania zobowiązania podatkowego w pełnej wysokości w odniesieniu do każdego ze współpodatników. Natomiast prawo wyboru będzie przysługiwało mu jedynie w fazie postępowania egzekucyjnego i dopiero wówczas organ będzie mógł wybrać podatnika lub podatników, w stosunku do których będzie prowadził postępowanie egzekucyjne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2017 r. II FSK 2185/15, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). 4.6 Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że decyzja w sprawie podatku od nieruchomości na 2020 r. dotycząca nieruchomości przy ul. [...] została doręczona współwłaścicielom M.Ł. i P.Ł.. Skarżący nie kwestionował, że jest współwłaścicielem tej nieruchomości. W jego ocenie natomiast, obowiązek podatkowy ciąży na nim tylko w ½, natomiast drugą połowę winna zapłacić współwłaścicielka, tym bardziej, że na spornej nieruchomości prowadzi ona działalność gospodarczą. Natomiast w ramach postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał zajęcia jego środków w części, za które skarżący nie ponosi odpowiedzialności. Odnosząc się do tych argumentów należy podkreślić, że dochodzona egzekucyjnie należność podatkowa dotyczy nieruchomości będącej we współwłasności skarżącego i M.Ł, i jako tako podlegała solidarnemu obowiązkowi podatkowemu. Z tego też powodu, decyzje ustalające łączne zobowiązanie podatkowe zostały wydane i doręczone dla każdego ze współwłaścicieli tej nieruchomości, a wynikająca z nich należność podatkowa obciąża solidarnie oboje współwłaścicieli. Tego stanu nie zmienia fakt rozwiązania małżeństwa i ustania w związku z tym dotychczasowej majątkowej współwłasności łącznej, która przekształciła się we wspólność ułamkową (por. art. 31 i art. 46 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz art. 1035 Kodeksu cywilnego). Nie ma zatem racji skarżący, że dochodzona należność podatkowa była od niego nienależna i że winien on odpowiadać jedynie do ½ wysokości kwoty podatku. Na skarżącym ciążył bowiem solidarny obowiązek podatkowy z uwagi na przysługujące mu prawo współwłasności nieruchomości. Jak wyżej podniesiono, organ egzekucyjny dokonując wyboru wśród podatników, od którego będzie egzekwował całość zobowiązania podatkowego, działał w sposób w pełni uprawniony. Oceny tej w żadnej mierze nie zmienia akcentowany przez skarżącego fakt, że drugi współwłaściciel prowadzi na nieruchomości działalność gospodarczą. Czym innym jest bowiem korzystanie z nieruchomości, a czym innym prawo jej własności, z którym to prawem ustawodawca powiązał obowiązek podatkowy. Na marginesie sprawy należy również dodać, że zupełnie inną kwestią, wykraczająca poza zakres niniejszej sprawy, jest ewentualne rozliczenie się przez skarżącego z drugim zobowiązanym z tytułu poniesionych przez niego w ramach egzekucji należności wynikających z solidarnych z nim zobowiązań. W sytuacji bowiem, gdy jeden z dłużników zobowiązanych solidarnie zaspokaja wierzyciela, ma on na gruncie prawa cywilnego uprawnienie do wystąpienia w stosunku do pozostałych współdłużników z żądaniem zwrotu świadczenia (roszczenie regresowe por. art. 376 Kodeksu cywilnego). Również poza zakresem niniejszej sprawy pozostaje zaakcentowana w skardze okoliczność prawidłowości decyzji kolegium z 22 stycznia 2020 r. 4.7 W tym stanie rzeczy Sąd podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że w stanie faktycznym sprawy brak było podstaw do uwzględnia zarzutów nieistnienia obowiązku oraz błędu co do osoby zobowiązanego. 4.8 Mając powyższe na uwadze skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.