Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Go 83/26

I SA/Go 83/26 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2026-05-14

Wynik

Uchylono zaskarżoną decyzję

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
14 maja 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (sprawozdawca) Sędzia WSA Jacek Niedzielski Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2026 r. sprawy ze skargi U. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2023 1. Uchyla zaskarżoną decyzję w całości. 2. Zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

U. K. – dalej zwana Skarżąca, Strona – złożyła skargę na decyzję Dyrektora[...]– dalej zwany Dyrektor, organ odwoławczy – z dnia [...] października 2025 r. Zaskarżona decyzja utrzymywała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] marca 2025 r. w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2023. Zaskarżona decyzja wydana została w związku ze złożeniem przez Stronę wniosku o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (zwanej dalej płatnością ONW) na rok 2023. W złożonym wniosku Strona wskazała, iż ubiega się o przyznanie płatności ONW: w strefie I do 47,88 ha oraz w strefie Il do 26,00 ha. W dniach [...].04.2024 r. przeprowadzona została kontrola na miejscu. Czynności kontrolne wykonali inspektorzy Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...]. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR poddał wniosek Strony kontroli administracyjnej zgodnie z art. 100 ust. 2 i 3 Planu Strategicznego. W trakcie kontroli administracyjnej uwzględniono wyniki czynności kontrolnych prowadzonych w dniach [...].04.2024 r. W dniu [...]14.06.2024 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał w sprawie przyznania płatności ONW na rok 2023. Przedmiotową decyzją Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał płatności ONW w łącznej wysokości 9 309,37 zł. W dniu [...].07.2024 r. do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...], za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, wpłynęło odwołanie. Strona nie zgodziła się z pomniejszeniem obszaru uprawnionego do płatności ONW na działkach rolnych "H", "F" oraz "N" (działka nr [...]) twierdząc, iż obszar uprawiany w roku 2023 był w pełni zgodny z deklaracją we wniosku. Dyrektor [...] stycznia 2025 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...].03.2025 r. wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności ONW na rok 2023. Przedmiotową decyzją Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał płatności ONW w łącznej wysokości 9 208,39 zł, w tym: - w strefie II ONW w wysokości 6 001,84 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 486,78 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz - w strefie I ONW w wysokości 3 206,55 zł. W uzasadnieniu wskazał, że trakcie kontroli administracyjnej, przy uwzględnieniu wyników kontroli na miejscu, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił: w odniesieniu do strefy II: - odnośnie działki ew. nr [...] (działki rolne "H", "F" oraz "N") łączny obszar deklarowany do płatności ONW wyniósł 5,67 ha - obszar stwierdzony wyniósł 4,75 ha, - odnośnie działki ew. nr [...] (działka rolnej "G") obszar deklarowany do płatności ONW wyniósł 9,81 ha, a obszar stwierdzony 9,79 ha. W odniesieniu do strefy I: - odnośnie części działki ew. nr [...] (działka rolna "A") obszar deklarowany do płatności ONW wyniósł 1,54 ha - obszar stwierdzony 1,43 ha, - odnośnie działki rolnej "Q" obszar deklarowany do płatności ONW wyniósł 2,48 ha – obszar stwierdzony 2,46 ha, - odnośnie działki ew. nr [...] (działka rolnej "G") obszar deklarowany do płatności ONW wyniósł 2,62 ha, a obszar stwierdzony 2,60 ha. W przypadku pozostałych działek nie stwierdzono nieprawidłowości. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR stwierdził, iż przypadku płatności ONW (strefa II) łączny obszar deklarowany wyniósł 26,00 ha. Natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 25,06 ha (zmniejszenie obszaru uprawnionego do płatności na działkach rolnych: "G", "H", "N" oraz "F"). Różnica między obszarem zadeklarowanym, a stwierdzonym w kontroli administracyjnej wynosi 0,94 ha, co stanowi przedeklarowanie na poziomie 3,75% (0,94 ha/25,06 ha x 100%). W związku z powyższym w przypadku płatności ONW (strefa II) zastosowano § 5 ust. 3 pkt 1 i 2 Rozporządzenia ONW, zgodnie z którym w przypadku gdy rolnik ubiega się o przyznanie płatności ONW do powierzchni użytków rolnych, która przekracza obszar zatwierdzony do tej płatności: 1) powierzchnię obszaru zatwierdzonego do tej płatności, służącą do tej płatności, ustala się w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 70 Planu Strategicznego w zakresie podstawowego wsparcia dochodów; 2) wysokość kary oblicza się w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 70 Planu Strategicznego w zakresie podstawowego wsparcia dochodów, z tym że stawkę danej płatności, o której mowa w tych przepisach, stanowi średnia płatność ONW za 1 ha użytków rolnych zatwierdzonych do płatności ONW. Uwzględniając wielkość przedeklarowania powierzchni Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zastosował regulację określoną w § 45 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2023 r., poz. 482) - zwanego dalej Rozporządzeniem w/s płatności. Zgodnie z przywołanym przepisem w przypadku gdy różnica między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie danej płatności obszarowej, a obszarem zatwierdzonym do tej płatności wynosi nie mniej niż 3% i nie więcej niż 20% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności i jest większa niż 0,1 ha, za powierzchnię obszaru zatwierdzonego do tej płatności służącą do ustalenia wysokości tej płatności uznaje się powierzchnię obszaru zatwierdzonego do tej płatności pomniejszoną o dwukrotność tej różnicy. Wobec powyższego obszar, do którego naliczono płatności ONW (strefa II) oraz ich wysokość ustalono w następujący sposób: 24,5780769038 ha - 1,8438461524 ha (0,98076923 x 2) = 22,74 ha (do wyliczeń przyjęto obszary po uwzględnieniu modulacji - § 3 ust. 2 pkt 1 i 2. § 3 ust. 3 oraz § 5 ust. 1 Rozporządzenia ONW) Wyliczenie wysokości płatności ONW (strefa ll) 23,12x 264 zł/ha = 6 102,82 zł W odniesieniu do strefy I ONW obszar deklarowany działek rolnych wyniósł 47,88 ha. Natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 47,73 ha. Różnica między obszarem zadeklarowanym, a stwierdzonym w kontroli administracyjnej wynosi 0,15 ha, co stanowi przedeklarowanie na poziomie 0,31% (0,15 ha / 47,73 ha x 100%). W związku z powyższym w przypadku płatności ONW (strefa I) zastosowano § 45 ust. 4 Rozporządzenia ws. płatności stanowiący, iż w przypadku różnicy miedzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynoszącej nie więcej niż 3%, ale nie więcej niż 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. Mając powyższe na uwadze płatność ONW w strefie I została naliczona w następujący sposób: 47,73 ha x 179 zł/ha x 0,37531328 (współczynnik uśrednienia) = 3 206,55 zł. Od decyzji Organu I instancji wniesione zostało odwołanie. Strona nie zgadza się z pomniejszeniem obszaru uprawnionego do płatności ONW na działkach rolnych "H", "F" oraz "N" (wszystkie zlokalizowane na działce nr [...]obręb [...]) twierdząc, iż obszar uprawiany w roku 2023 był w pełni zgodny z deklaracją we wniosku. W ocenie Strony przedmiotową decyzję oparto na nieprawdziwych danych ustalonych w trakcie kontroli na miejscu, o której telefonicznie w dniu [...].09.2024 r. powiadomiony został pełnomocnik Strony. Mimo stawienia się przez pełnomocnika w dniu [...].09.2024 r. na w/w działce kontrola nie została przeprowadzona ze względu na niekorzystne warunki atmosferyczne. W ocenie Strony ani ona ani jej pełnomocnik nie byli powiadomieni o kolejnych wizytach inspektorów terenowych na w/w działce przeprowadzonych w dniach [...].10.2024 r. oraz [...].01.2025 r. Po otrzymaniu protokołu pełnomocnik Strony interweniował w tej sprawie u Dyrektora. Dalej wskazano, że osoby kontrolujące działkę nr [...] (obręb [...]) nie wzięły pod uwagę dopuszczalnego zadrzewienia na gruntach rolnych wynikającego z Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. i być może z tego powodu nastąpiła błędna interpretacja powierzchni stwierdzonej. W ocenie Strony nie uwzględniono występującego zadrzewienia. Dla Strony jest niezrozumiałe, że kontrolujący faktu zadrzewienia nie ujęli w protokole z kontroli. W protokole pojawia się obszar całkowity (8,77 ha) działki ewidencyjnej, powierzchnia zmierzona (4,75 ha), ale nie ma wzmianki co dzieje się z pozostałą powierzchnią (4,02 ha) która - w ocenie Strony - jest użytkowana rolniczo. Organ w dniu [...] października 2025 r. wydał zaskarżoną decyzję w której utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu stwierdził, iż postępowanie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR było prawidłowe. W skardze decyzji Strona zarzuciła: 1. naruszenie §2 pkt 1, §5 ust 4 i ust 5 oraz §19 ust 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 i innych, a to poprzez niesłuszne utrzymanie w mocy decyzji wydanej przez organ niższego stopnia, pomimo, iż decyzja ta była błędna, ustalenie, że na kontrolowanym obszarze występują obszary zadrzewione i zakrzewione, które uniemożliwiają przyznanie środków zgodnie z wnioskiem, podczas gdy analizowany obszar nie zawiera skupisk trwałych, w zwartej formie, co uniemożliwiałoby przyznanie wnioskowanych środków; stosownie do ww. rozporządzenia podać należy, iż analizowane nieruchomości zawierają rozproszone drzewa i krzewy, w ilościach uprawniających do przyznania wnioskowanych świadczeń; 2. pomniejszenie należnych świadczeń na rok 2023, skutkiem czego organ wyższego stopnia utrzymał w mocy nieprawidłowe orzeczenie - niezgodne ze stanem faktycznym i stanowiące przejaw naruszenia prawa; zwłaszcza przy uwzględnieniu pozostałych naruszeń; 3. naruszenie zasad koncentracji materiału dowodowego oraz jego oceny poprzez niesłuszne uniemożliwienie stronie (i jej pełnomocnikowi) wzięcia udziału w protokolarnych oględzinach przedmiotowych nieruchomości (i to dwukrotnie - w dwóch odległych od siebie terminach), podczas gdy nie zachodziła żadna okoliczność uniemożliwiająca zawiadomienie strony o dwóch terminach rzeczonych czynności, a równocześnie - argument co do rzekomego potencjalnego działania strony zmierzającego do zmiany uwarunkowania uznać należy za zupełnie absurdalny, zwłaszcza mając na względzie, iż obszar ten objęty był działaniami kontrolnymi, o jakich wiedzę skarżąca i jej pełnomocnik posiadali, zwłaszcza po uchyleniu uprzednio wydanej decyzji i przekazaniu organowi sprawy do ponownego rozpoznania; 4. błędne ustalenie przez organ wyższego stopnia, iż w odniesieniu do działki nr [...] (a także pozostałych działek, co do których stwierdzono rzekome nieprawidłowości w zakresie obszaru deklarowanego i obszaru stwierdzonego do płatności) zachodziła podstawa do pomniejszenia obszaru uprawnionego do płatności ONW, w sytuacji gdy brak było ku temu jakichkolwiek podstaw i zasadnym było uwzględnienie stanowiska skarżącej w całości, a to zwłaszcza mając na względzie ustalenia z lat poprzednich, a także rzeczywiste uwarunkowania środowiskowe i przestrzenne gruntów oraz podejmowane zabiegi, które to uprawniają do przyznania środków zgodnie ze złożonym wnioskiem; 5. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że w odniesieniu do ww. działek zachodziła podstawa do wykluczenia wyszczególnionych obszarów do płatności, podczas gdy jest to twierdzenie absolutnie bezzasadne, a dodatkowo: • organy dopuściły się błędnych ustaleń, i to w oparciu o materiał dowodowy, który nie dotyczył bezpośrednio analizowanego okresu; • pozyskane materiały, przedstawione w sposób wybiórczy, mają tendencyjny charakter i zostały zgromadzone mając na celu potwierdzenie tez przedstawicieli organu oraz osób kontrolujących, które to nijak mają się do stanu faktycznego; • na spornym obszarze nie ma i nie było kompleksu trwale i w sposób zwarty zalesionego czy zakrzewionego, który to uniemożliwiałby przyznanie wnioskowanych środków; • stanowisko organów co do tego, jakoby nie mogło być mowy, aby na przedmiotowym (zakwestionowanym przez organy) obszarze była prowadzona działalność rolnicza jest kompletnie bezpodstawne, gołosłowne, jednostronne, dowolne i niepoparte żadnym materiałem dowodowym; a także naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji w oparciu o powierzchowny materiał dowodowy i nie wszystkie okoliczności faktyczne, 2. art. 80 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego, 3. art. 6 k.p.a. (zasada praworządności) poprzez prowadzenie postępowania i wydanie zaskarżonych decyzji z rażącym naruszeniem przepisów prawa, w sytuacji, gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dał podstaw do wydania decyzji o zakwestionowanej treści, 4. art. 7 k.p.a. (zasady prawdy obiektywnej) poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o niekompletny, powierzchowny, wewnętrznie sprzeczny i niespójny materiał dowodowy, 5. art. 8 k.p.a. (zasada pogłębiania zaufania do organów administracji) i art. 11 k.p.a. (zasada wyjaśniania zasadności przesłanek) poprzez wydanie zaskarżonych decyzji w oparciu i niekompletny, powierzchowny, wewnętrznie sprzeczny i niespójny materiał dowodowy, w sytuacji gdy konsekwencje wydania tejże decyzji mają ważkie znaczenie dla skarżącej, 6. art. 7 i 77 k.p.a. - poprzez odstąpienia od wydania decyzji według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydawania przez organ decyzji. 7. art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. - poprzez niedokonanie zmiany lub też nieuchylenia pierwotnej decyzji organu I instancji, po ponownym rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy wobec złożonego odwołania, pomimo tego, że jako obarczona wieloma naruszeniami, decyzja ta nie powinna się ostać. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024, poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei zgodnie z art. 113 § 1 zdanie 1 P.p.s.a - Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Oceniając zaskarżoną decyzję według wskazanych powyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że w sprawie doszło do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w szczególności art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1, art. 15, art. 80 k.p.a. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma powierzchnia kwalifikująca się do płatności ONW. Na działkach rolnych oznaczonych we wniosku: "F", "H", "N" zlokalizowanych na działce ewidencyjnej nr [...] ([...]).Organ wykluczył z płatności ONW część obszarów tych działek rolnych. W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd na podstawie przedłożonych akt administracyjnych i uzasadnień decyzji wydanych w niniejszej sprawie nie ma możliwości oceny jakie ustalenia zostały przyjęte przez organ w odniesieniu do konkretnych działek pomniejszenia deklarowanych powierzchni. To oznacza, że nie jest możliwa ocena czy stan faktyczny ustalony został prawidłowo. Dopiero stwierdzenie, że ustalony stan faktyczny jest prawidłowy umożliwia ocenę czy organ prawidłowo zastosował prawo materialne i w konsekwencji czy w prawidłowej wysokości przyznał płatność, w niniejszej sprawie płatność ONW. Podstawą orzekania sądu administracyjnego jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania. Wynikają z tego dwie kwestie natury zasadniczej. Po pierwsze sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w sprawie, a jedynie bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej odpowiadają prawu. Po drugie sąd administracyjny rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego (procesowego) istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która nastąpiła po wydaniu decyzji ostatecznej zasadniczo nie podlega uwzględnieniu. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przez akta sprawy administracyjnej należy rozumieć w szczególności pełną dokumentację stanowiącą dowód przeprowadzonych przez organy administracyjne i strony czynności prawnomaterialnych i procesowych pozwalających na kontrolę prawidłowości ustaleń poczynionych w sprawie przez organy prowadzące postępowanie administracyjne. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem - co do zasady - materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania przed tym organem. Orzekanie przez sąd administracyjny możliwe jest tylko na podstawie całości akt sprawy. Oznacza to, że orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno być podjęte nie tylko w oparciu o analizę uzasadnienia zaskarżonego aktu i wyjaśnienia stron, ale na podstawie całego materiału faktycznego i dowodowego zgromadzonego przez organ administracji. Jak wskazano na wstępie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma powierzchnia kwalifikująca się do płatności ONW. W zaskarżonej decyzji organ wskazał (odniósł się) do powierzchni nie kwalifikujących się do płatności (wykluczonych) na działkach rolnych: "F", "H" oraz "N" zlokalizowanych na działce ewidencyjnej nr [...] ([...]). Nie wskazał nieprawidłowości na innych działkach. Należy podkreślić, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę w całości, nie ogranicza się tylko do podniesionych w odwołaniu zarzutów. Treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że powierzchnia wyłączona z płatności znajduje się na działkach "F", "H" i "N" zlokalizowanych na działce ewidencyjnej nr [...]. W tym zakresie Sąd ma dwie uwagi, po pierwsze wątpliwości istnieją co do powierzchni wykluczeni, a po drugie co stanowiło podstawę wykluczenia konkretnej powierzchni. Organ I instancji wykluczył z płatności ONW część obszarów w/w działek rolnych (wszystkie deklarowane jako trwałe użytki zielone - zwany dalej TUZ). Z treści decyzji wynika, że przedmiotowe wykluczenie objęło łącznie obszar 0,92 ha. Okoliczność wyłączenia z obszaru zakwalifikowanego do płatności ONW powierzchni ma bezpośredni wpływ na wysokość pomocy finansowej przyznanej za rok 2023. Strona konsekwentnie kwestionuje ustalenia dokonane w zakresie powierzchni wykluczonej z płatności na w/w działce ewidencyjnej. Poza sporem jest, że na jednej działce ewidencyjnej Strona zadeklarowała trzy odrębne działki rolne. W związku z faktem, że na każdej z w/w działek zadeklarowany został TUZ, to czynności kontrolne w zakresie ustalenia MKO działki nr [...] ([...]) obejmowały weryfikację całego kompleksu, w odniesieniu do którego pomiary przeprowadzane w dniach: [...].10.2025 r. oraz [...].01.2025 r. Inspektorzy w trakcie kontroli sporządzili 39 szt. fotografii (w aktach sprawy) oraz szkice z kontroli (3 szt.), na których kolorem czerwonym określono linię pomiaru obszarów uznanych za użytkowane rolniczo, a co za tym idzie włączone w zakres MKO działki nr [...]. Zdaniem organu suma przedmiotowego pomiaru wyniosła - jak wskazano powyżej - 4,75 ha. a pomiar prowadzony był maksymalnie - co wynika ze szkiców z kontroli - do granicy obszaru uznanego za użytkowany oraz terenów zalesionych i zakrzaczonych. Do MKO w/w działki włączone zostały także obszary niekoszone (zaznaczone na załączniku graficznym w kolorze niebieskim) niezbędne do pozostawienia ze względu na uczestnictwo Strony w programie środowiskowo - klimatycznym. W ocenie organu z ze sporządzonej dokumentacji fotograficznej wynika, że z obszaru MKO działki nr [...] wyłączono obszary skupisk zalesionych i zakrzaczonych o charakterze wieloletnim (zdjęcia nr: 2, 7, 8, (prawa strona), 9 (prawa strona), 11, 12, 13 (prawa strona), 14, 15 (prawa strona), 17 (lewa strona), 19, 20 (prawa strona), 24 (prawa strona), 25 (prawa strona), 26 i 27 (drzewostan w tle), 28, 29, 32 (prawa strona), których charakter uniemożliwia uznanie, iż można na tych obszarach prowadzić działalność rolniczą. Organ odwoławczy wskazał, iż MKO działki nr [...] określony został na poziomie 4,75 ha i do takiej powierzchni pomniejszony został obszar uprawniony do płatności RSK w granicach rolnych: "F", "H" oraz "N". O ile z akt administracyjnych można wyciągnąć wniosek, że na zadeklarowanych przez Stronę działkach znajdowały się skupiska drzew czy zakrzaczenia, jednak nie jest możliwa ocena czy prawidłowo jest ustalona powierzchnia wykluczenia. Nie jest jasne również co stanowiło podstawę wykluczenia z płatności powierzchni części działek "G" i "Q" (jakie zostały wskazane w decyzji organu I instancji). W decyzji organu I instancji w odniesieniu do płatności ONW z ograniczeniami naturalnymi strefy II - organ wskazał, że powierzchnia stwierdzona na obszarze ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy na obszarze II wynosi 25,06 ha (wobec zadeklarowanej 26 ha) – czyli różnica 0,94 ha. Z tabeli znajdującej się na stronie 3 decyzji organu I instancji wynika, że: łącznie powierzchnia zadeklarowana działek "F", "H", "N" wynosi 5,67, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu - 5,03 ha, a powierzchnia stwierdzona podczas kontroli administracyjnej uwzględniająca wyniki kontroli na miejscu - 4,88 ha. Jak wskazał organ powierzchnia wykluczona wskutek przeprowadzonej kontroli wynosi 0,79 ha. Jak zaznaczył organ nieprawidłowości wobec zadeklarowanych przez Stronę działek dotyczyły tylko działek "F", "H", "N". Wobec pozostałych działek nie stwierdzono nieprawidłowości. Jednak na stronie 4 decyzji organu I instancji wskazano jeszcze działkę rolną "G" położonej na działce ewidencyjnej [...]o powierzchni 9,81 ha stwierdzono, "że powierzchnia deklarowana do płatności jest większa niż powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) o 0,02 ha i wynosi 9,79 ha. Powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności wynosi 0,02 ha". I dalej wskazano – "Na podstawie protokołu z oględzin działki referencyjnej o numerze [...]celem terenowej oceny stanu użytkowania działki i ustalenia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) ustalono, że powierzchnia w/w działki wynosi 4,75 ha Wobec powyższego wykluczono z działki ewidencyjnej o numerze [...] 0,13 ha. Łączna powierzchnia wykluczona z płatności wynosi zatem 0,94 ha." W zaskarżonej decyzji na stronie [...] organ wskazał, że "Kierownik Biura Powiatowego ARiMR rozstrzygając sprawę Wnioskodawczyni wykluczył z płatności ONW część obszarów w/w działek (wszystkie deklarowane jako trwałe użytki zielone -zwane dalej TUZ), a przedmiotowe wykluczenie obejmowało łącznie obszar 0,92 ha. Okoliczność wyłączenia z obszaru zakwalifikowanego do płatności ONW w/w powierzchni ma wpływ na wysokość pomocy finansowej jaka została Stronie przyznana za rok 2023". Z kolei na stronie 23 zaskarżonej decyzji organ wskazał, "Przeprowadzone czynności kontrolne pozwoliły w sposób precyzyjny ustalić wartość MKO (art. 26 ust. 1 pkt 3 oraz art. 45 ust. 1 i 2 Planu Strategicznego w zw. z art. 2 ust. 7 lit. a Rozporządzenia 2022/1172) w/w działki, a na tej podstawie wielkość obszaru kwalifikującego się do płatności ONW w granicach działek rolnych: "F", "H" oraz "N" (zlokalizowane na działce ewidencyjnej nr [...]) została zredukowana łącznie o 1,02 ha (z powierzchni deklarowanej tj. 5,77 ha do obszaru ustalonego w trakcie weryfikacji w terenie tj. 4,75 ha). Z kolei z wniosku wynika, że Strona zadeklarowała działka "F" - 1,82 ha; działka "H" – 3,02 ha; działka "N" – 0,83 ha. Powyższe świadczy, że Strona zadeklarowała 5,67 ha, a nie jak wskazał organ 5,77 ha. Z kolei z Raportu z kontroli wynika, że stwierdzono powierzchnię działki: "F" - 1,70 ha; "H" – 2,82 ha; "N" – 0,51 ha czyli powierzchnia stwierdzona z kontroli na miejscu wynosi 5,03 ha. W odniesieniu do pozostałych zadeklarowanych we wniosku działek organ nie wskazał nieprawidłowości mających wpływ na wysokość płatności ONW. Sąd nie kwestionuje, że płatności przysługują od obszarów na których prowadzona jest działalność rolnicza, a do obszaru na którym występują zalesienia i zakrzaczenia płatności nie przysługują. Jednak z treści decyzji, szczególnie porównując uzasadnienie organu I instancji z uzasadnieniem organu II instancji i odnosząc te ustalenia do dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych nie sposób stwierdzić zakresu nieprawidłowości, a przede wszystkim obszar jaki został wykluczony z płatności i z jakiej przyczyny. W konsekwencji również nie wiadomo które powierzchnie na których znajdowały się "skupiska drzew" zostały wykluczone. Nie są jasne inne pomniejszenia jakie organ ustalił. Z uzasadnienia organu I instancji wynika, że zakwestionowane do strefy II zostało łącznie 0,94 ha. Z kolei do strefy I – 0,15 ha. Natomiast organ w zaskarżonej decyzji, pomimo, że utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji i wprost powołuje się na prawidłowe ustalenia organu I instancji, wskazuje dane , które Sąd nie ma możliwości zweryfikować – np. "wielkość obszaru kwalifikującego się do płatności ONW w granicach działek rolnych: "F", "H" oraz "N" (zlokalizowane na działce ewidencyjnej nr [...]) została zredukowana łącznie o 1,02 ha (z powierzchni deklarowanej tj. 5,77 ha do obszaru ustalonego w trakcie weryfikacji w terenie tj. 4,75 ha)." Gdzie jak już wcześniej wskazano z wniosku Strony o płatność, treści decyzji organu I instancji wynika, że łączna powierzchnia deklarowana (w odniesieniu do tych trzech działek znajdujących się na działce ewidencyjnej [...]) wynosi 5,67 ha. Zupełnie też nie wiadomo w jaki sposób organ ustalił wielkość 1,02 ha. Mając powyższe na względzie postępowanie przeprowadzone w niniejszej sprawie naruszało zasady postępowania tj. zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organu (art. 8 § 1 k.p.a.), zasadę informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych (art. 9 k.p.a.), oraz zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.). W konsekwencji materiał dowodowy nie został w należyty sposób oceniony, co stanowi naruszenie art. 80 k.p.a. oraz art. 107 §1 i 3 k.p.a. Z uwagi na powyższe niezbędne było uchylenie zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę organ przedstawi stan faktyczny stanowiący podstawę przyznanej płatności. Wskaże na jakich działkach stwierdzono nieprawidłowości, jakie to były nieprawidłowości i w konsekwencji jaki obszar został wyłączony z płatności oraz wskaże jakie dowody o tym świadczą. Ponadto sporządzi uzasadnienie decyzji spełniające wymóg z art. 107 § 3 k.p.a. Co prawda w zaskarżonej decyzji organ szczegółowo powołał podstawy prawne, przywołał treść przepisów, opisał metody pomiaru, jednak w ocenie Sądu, zabrakło wskazania jakie ustalenia w zakresie powierzchni poszczególnych działek organ wykluczył z płatności. Z tego też względu decyzja musi zostać w tym zakresie uzupełniona. Mając powyższe na uwadze, podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
24 lutego 2026
Symbol z opisem
6550
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Sędziowie
Anna Juszczyk - Wiśniewska /sprawozdawca/ Dariusz Skupień /przewodniczący/ Jacek Niedzielski

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny