I SA/Go 394/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Damian Bronowicki po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.R. o zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia na majątku podatnika przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodu lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

P.R. złożył 16 października 2017 r. wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego. Z zawartego w formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe. Jego źródłem utrzymania są dochody z najmu dwóch lokali mieszkalnych. Posiada 3 mieszkania o powierzchniach 31,9 m2, 31,87 m2 oraz 60 m2. Dwa pierwsze z nich obciążone są hipoteką przez organ podatkowy. Nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i wierzytelności. Jedynym przedmiotem o wartości powyżej 5.000 zł jest samochód osobowy marki [...], rok produkcji 2005. Jego dochód wynosi 1600 zł natomiast, dochód małżonki prowadzącej wraz z nim gospodarstwo domowe – 2000 zł. Ponieważ treść oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie była wystarczająca do ustalenia rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego, wezwano go o przedłożenie dodatkowo: wyciągów ze wszystkich kont bankowych obojga małżonków, odpisów ich rocznych zeznań podatkowych, zaświadczenia o wynagrodzeniu żony skarżącego, kopii umów najmu lokali mieszkalnych oraz oświadczenia o wysokości kosztów związanych z utrzymaniem rodziny skarżącego. Z nadesłanych dokumentów wynika, że łączna wysokość czynszu z tytułu najmu wynosi 1.686 zł, od którego skarżący płaci podatek w wysokości 143 zł. Skarżący oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych. Nie nadesłał również wyciągów z rachunków bankowych żony ani też zaświadczenia o wysokości jej zarobków. Z kolei miesięczne wydatki gospodarstwa domowego skarżącego wynoszą od około 3100 do 3300 zł miesięcznie: wyżywienie 1200 zł, czynsz media 700-800 zł, koszty leczenia 200 zł, ubrania, kultura, komunikacja 300-400 zł, utrzymanie samochodu 500 zł, koszty związane z utrzymaniem mieszkań 200 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej: "P.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje, jeżeli osoba występująca z wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z niej powinno mieć miejsce jedynie w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Stosując prawo pomocy, nie można bowiem chronić, czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak jest środków finansowych na zaspokojenie swoich podstawowych potrzeb życiowych, i poniesienie w takiej sytuacji kosztów sądowych. Prawo pomocy winno być zatem przyznane stronom, które znalazły się w trudnej sytuacji materialnej, a które jednocześnie podjęły maksimum wysiłku w celu jej przezwyciężenia. Innymi słowy - strona, która nie ma wystarczających środków finansowych na zainicjowanie sprawy sądowej, oprócz należytego wykazania swojego stanu majątkowego, winna wykazać, że dochowała należytej staranności w celu przezwyciężenia niskiej kondycji finansowej. Z przepisów regulujących instytucję udzielania prawa pomocy wynika, iż ciężar dowodu spoczywa na osobie fizycznej, albowiem zwrot "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że podmiot składający wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zobligowany z mocy ustawy do wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tej instytucji. Obowiązkiem strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy jest przedstawienie, w sposób nie budzący wątpliwości, swojej sytuacji majątkowej. Przedstawienie tej sytuacji w sposób niepełny lub nierzetelny, skutkuje brakiem możliwości porównania jej zdolności finansowych z wysokością obligatoryjnych kosztów postępowania. Stwierdzić należy, że oświadczenia i dokumenty złożone przez skarżącego wskazują, że jest on w stanie uiścić wpis od skargi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana również z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona skarżąca musi ponieść w konkretnym postępowaniu. Wpis od skargi w niniejszej sprawie został ustalony na kwotę 500 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze. zm.). Średniomiesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego, wynosi około 3.543 zł. Wysokości tej nie można w dostateczny sposób zweryfikować ponieważ skarżący nie nadesłał ani zaświadczenia o zarobkach żony, ani też wyciągów z jej rachunków bankowych. Z kolei stałe koszty utrzymania wynoszą maksymalnie 3300 zł, z których część nie jest płacona co miesiąc (np. koszt naprawy samochodu czy remontu mieszkań). Powyższe oznacza, że skarżący wraz z małżonką dysponują nadwyżką finansową kwocie około 243 zł miesięcznie. Uwzględniając okoliczność, że od momentu wniesienia skargi w dniu 30 sierpnia 2017 r. do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy minęły dwa miesiące, stwierdzić należy, że skarżący, odpowiednio gospodarując dochodami, jest w stanie uiścić wymagany w niniejszej sprawie wpis od skargi. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.