I SA/Go 301/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia z dnia [...] listopada 2018 r. w sprawie ze skargi I. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr.[...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne postanawia: przywrócić termin do usunięcia braków formalnych zażalenia.

Postanowieniem z 16 października 2018 r. sygn. akt I SA/Go 301/18 tut. Sąd odrzucił skargę I.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2018 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne. Pismem z [...] listopada 2018 r. skarżąca – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – wniosła zażalenie na ww. postanowienie. Wezwaniem z 21 listopada 2018 r. wezwano pełnomocnika do usunięcia braków formalnych zażalenia poprzez jego podpisanie oraz złożenie odpisu. Przesyłkę zawierająca ww. wezwanie, wydano pełnomocnikowi strony w placówce pocztowej w dniu 10 grudnia 2018 r. (vide: karta 45 akt sąd.). Zarządzeniem z 19 grudnia 2018 r. ww. wezwanie uznano za doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej w trybie art. 73 § 4 P.p.s.a. z dniem 7 grudnia 2018 r. (vide: karta 52 akt sąd.). Postanowieniem z 10 stycznia 2019 r. Sąd odrzucił zażalenie stwierdzając, że pełnomocnik skarżącej uzupełnił braki zażalenia w dniu 17 grudnia 2018 r., a zatem po upływie wyznaczonego siedmiodniowego terminu. Pismem z [...] lutego 2019 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. Wskazał w nim, że wezwanie z 21 listopada 2018 r. zostało skarżącemu skutecznie doręczone 10 grudnia 2018 r., czego wyznacznikiem jest fakt, że operator pocztowy w powtórnym awizie wskazał na dzień 10 grudnia 2018 r. jako ostatni dzień w którym skarżąca mogła skutecznie odebrać ww. wezwanie. Gdyby rzeczywiście miało nastąpić uchybienie terminu, to operator pocztowy nie mógłby wydać w ww. dniu przesyłki. Skarżąca nie mogła zatem uchybić terminowi z własnej winy, a wyłącznie z winy operatora pocztowego lub sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z regułą zawartą w art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 poz. 1302 ze zm.– dalej cyt. jako P.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do postanowień art. 86 § 1 P.p.s.a. - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Instytucja ta ma jednak charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona zgodnie z treścią art. 87 § 2 ww. ustawy w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest bowiem od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. Można o nim mówić jedynie wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (post. NSA z 2.10.2002 r., V SA 793/03). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Strona musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. To z treści przepisu art. 87 § 2 p.p.s.a. wynika ciążący na wnioskodawcy obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Ocena braku winy w uchybieniu terminu należy wyłącznie do sądu, który powinien uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. W przypadku, gdy strona reprezentowana jest profesjonalnego pełnomocnika, jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez Sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. W tym kontekście przy ocenie przesłanek warunkujących przywrócenie uchybionego terminu należy ocenić, czy profesjonalny pełnomocnik zachował należytą staranność przy dokonywaniu czynności procesowej. W niniejszej sprawie wniósł on o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia z [...] listopada 2018 r. poprzez jego podpisanie oraz złożenie odpisu. W jego ocenie, skarżąca nie mogła uchybić żadnemu terminowi z własnej winy, a jeżeli do uchybienia doszło to wyłącznie z winy operatora pocztowego lub sądu. Dodał, że gdyby miało nastąpić uchybienie terminu, to operator pocztowy nie mógłby wydać 10 grudnia 2018 r. przesyłki tj. w dacie, która została wskazana w powtórnym awizie jako ostatni dzień terminu do odbioru korespondencji. Odnosząc się do powyższego wpierw należy zwrócić uwagę na treść art. 73 P.p.s.a., bowiem to w trybie zawartym w tym przepisie, Sąd uznał za doręczone pełnomocnikowi skarżącej z dniem 7 grudnia 2018 r. wezwanie do usunięcia braków formalnych zażalenia. Zatem zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (art. 73 § 4 p.p.s.a.). Natomiast faktyczne odebranie pisma (w urzędzie pocztowym, czy sądzie), już po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 p.p.s.a., nie ma wpływu na skutek określony w art. 73 § 4 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z 28 stycznia 2013 r., II FZ 1055/12, z 14 lutego 2013 r., II FZ 36/13, z dnia 5 marca 2013 r. II FZ 40/13, dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższego nie ulega zatem wątpliwości, że właściwą datą doręczenia wezwania do usunięcia braków formalnych zażalenia jest data 7 grudnia 2018 r., co potwierdza zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 19 grudnia 2018 r. potwierdzające ten fakt, który nastąpił z mocy prawa. Nie sposób jednak nie zauważyć, że operator pocztowy w dniu 10 grudnia 2018 r, wydał pełnomocnikowi skarżącego korespondencję, co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach (karta 45 akt sądowych). Wydanie w dniu 10 grudnia 2018 r. przesyłki, której termin odbioru mijał 7 grudnia 2018 r., było niewątpliwe błędnym działaniem operatora pocztowego, które w ocenie Sądu, nie powinno obciążać stronę postępowania. Pełnomocnik odbierając przesyłkę w dniu 10 grudnia 2018 r. mógł być przekonany, że termin do usunięcia braków formalnych zażalenia należy liczyć od tego momentu i że będzie on upływał 17 grudnia 2018 r. Sąd podziela ten pogląd wyrażony w orzecznictwie, że adresat przesyłki ma prawo działać w zaufaniu do operatora publicznego i przyjąć, że przesyłka została mu doręczona w zgodzie z obowiązującymi przepisami (por. postanowienia NSA z 30.10.2018, sygn. akt II FZ 630/18; postanowienie NSA z 5.12.2018, sygn. akt II FZ 675/18). W niniejszym postępowaniu Poczta Polska wydając przesyłkę po okresie dłuższym niż 14 dni licząc od pierwszego zawiadomienia, naruszyła art. 73 P.p.s.a. i inne właściwe przepisy pocztowe. Ww. przepis nie przewiduje bowiem przechowywania korespondencji przez okres dłuższy niż 14 dni licząc od pierwszego zawiadomienia, a błędem byłoby obciążanie odbiorcy przesyłki winą za niezgodne z przepisami prawa postępowanie operatora pocztowego (por. postanowienie NSA z 9.10.2018 r., sygn. akt I GZ 307/18). Wobec powyższego, Sąd uznając, że pełnomocnik skarżącego uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminowi do usunięcia braków formalnych zażalenia, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.