Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Go 148/26

Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 14 października 2026 r., I SA/Go 148/26 – podatek od towarów i usług

Wynik

Odrzucono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
14 października 2026

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska Sędzia WSA Damian Bronowicki (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 października 2026 r. sprawy ze skargi kasacyjnej D.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 lipca 2026 roku sygn. akt I SA/Go 148/26 w sprawie ze skargi D. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] r., [...] w przedmiocie określenia oraz zabezpieczenia na majątku podatnika przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za październik 2020 r. wraz z odsetkami za zwłokę 1. Uchyla w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 lipca 2026 roku sygn. akt I SA/Go 148/26. 2. Odrzuca skargę. 3. Zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] na rzecz skarżącego kwotę 590 (pięćset dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 4. Zwraca skarżącemu z urzędu kwotę 500 (słownie: pięćset) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Decyzją z [...] marca 2026 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej: DIAS, Dyrektor, organ odwoławczy, organ II instancji), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] (dalej: NUS, Naczelnik, organ I instancji) z [...] grudnia 2025 r. w sprawie określenia oraz zabezpieczenia na majątku D. O.(dalej: skarżący, strona) przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za październik 2020 r. w łącznej przybliżonej kwocie 23.078,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 22.638,00 zł. Rozstrzygnięcia organów podatkowych zapadły na podstawie następującego stanu faktycznego sprawy. Organ I instancji wszczął 25 kwietnia 2025 r. wobec skarżącego kontrolę podatkową w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za październik i listopad 2020 r. Następnie decyzją z [...] grudnia 2025 r. określił skarżącemu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za październik 2020 r. w kwocie 23.078,00 zł, wraz z odsetkami za zwłokę należnymi od tego zobowiązania, wyliczonymi na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu w wysokości 22.638,00 zł, oraz orzekł o zabezpieczeniu na jego majątku przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za październik 2020 r.w łącznej przybliżonej kwocie 45.716,00 zł (w tym należność główna w kwocie 23.078,00 złi odsetki za zwłokę 150% w wysokości 22.638,00 zł). Zdaniem organu I instancji, w sprawie zasadne było dokonanie zabezpieczenia na majątku podatnika z uwagi na obawę nie wywiązania się z dobrowolnego obowiązku regulowania zobowiązań podatkowych. W odwołaniu strona podniosła, że posiada majątek nie tylko przewyższający kilkunastokrotnie wartość zobowiązania (nieruchomości warte ok. 2 mln zł oraz samochody), jak i wysokie przychody, a dodatkowo nie posada żadnych zaległości podatkowych. Organ odwoławczy zaskarżoną decyzją z [...] marca 2026 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podał, że kontrolujący ustalili, że skarżący zgłosił prowadzenie działalności gospodarczej pod nazwą D. O. Usługi "[...]" w zakresie świadczenia usług związanych z budową linii telekomunikacyjnych i elektroenergetycznych z siedzibą w [...]. DIAS wyjaśnił, że w protokole kontroli z[...]maja 2025 r. stwierdzono błędy w rozliczeniu podatku naliczonego, co skutkowało zawyżeniem podatku naliczonego w październiku 2020 r. o kwotę 23.078,00 zł oraz w listopadzie 2020 r. o kwotę 34.500,00 zł. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono następujące nieprawidłowości: 1) odliczenie podatku naliczonego z tytułu paliwa do pojazdów [...] Nabycie udokumentowane fakturą VAT nr [...] z [...] września 2020 r. o wartościnetto 81,55 zł, podatek VAT 18,76 zł. Wysokość odliczonego przez stronę podatku VAT wyniosła9,38 zł. Ustalono, że w momencie zakupu paliwa skarżący nie był jużwłaścicielem tego pojazdu.W deklaracji N/AT-7 za październik 2020 r. zawyżył podatek naliczony o kwotę 9,38 zł. 2) odliczenie podatku naliczonego z tytułu paliwa do pojazdów [...] o nr rejestracyjnym [...]. Nabycie udokumentowane fakturami: -/ nr [...] z [...] października 2020 r. (wartość netto 57,09 zł, podatek 13,13 zł), -/ nr [...] z [...] października 2020 r. (wartość netto 91,41 zł, podatek 21,02 zł), -/ nr [...] z [...] października 2020 r. (wartość netto 150,75 zł, podatek 34,67 zł). Na podstawie przedłożonej dokumentacji źródłowej ustalono, że w okresie objętym kontrolą skarżący dokonał nabycia oleju napędowego do pojazdu specjalnego marki [...] o nr rejestracyjnym [...]. Pojazd ten został przez stronę sprzedany [...] października 2020 r. Po dniu sprzedażytego pojazdu skarżący nadal nabywał paliwo do ww. pojazdu. W deklaracji VAT-7 za październik2020 r. zawyżył podatek naliczony o kwotę 68,82 zł. 3) odliczenie podatku naliczonego z nabycia od firmy "[...]" Firma H.K. W toku kontroli ustalono, że w październiku 2020 r. oraz w listopadzie 2020 r. skarżący nabył usługiod firmy "[...]" Firma H. K., udokumentowany fakturami: -/ nr [...] z [...] października 2020 r. w kocie 123.000,00 zł (wartość netto 100.000,00 zł,podatek VAT 23.000,00 zł) - budowa linii kablowej SN [...], -/ nr [...] z [...] listopada 2020 r. w kocie 98.400,00 zł (wartość netto 80.000,00 zł,podatek N/AT 18.400,00 zł) - budowa linii kablowej nN w [...], -/ nr [...] z [...] listopada 2020 r. w kocie 86.100,00 zł (wartość netto 70.000,00 zł,podatek \/AT 16.100,00 zł) - konserwacja fundamentów na linii WN [...]. Z uzyskanych przez kontrolujących informacji wynika, że Firma H.K. nie mogła wykonać usług w takim zakresie, ponieważ nie dysponowała zapleczemtechnicznym i kadrowym, umożliwiającym wykonanie zlecanych usług budowlanych. W sprawie ustalono, że ww. faktury zostały zaliczone przez stronę do kosztów uzyskania przychodu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Transakcje udokumentowane ww. fakturami nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych. Ewidencjonowanie przez skarżącego wydatków poniesionych na zakup usług budowlanych świadczonych przez H. K., które w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie dokumentują rzeczywistych transakcji potwierdza, że skarżący prowadził działania polegające na świadomym i celowym zaniżaniu wysokości deklarowanych i wpłacanych do budżetu państwapodatków. W związku ze stwierdzoną nierzetelnością, stosownie do art. 193 § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.; dalej: O.p.) prowadzonych przez stronę ksiąg podatkowych (ewidencji VAT) za październiki listopad 2020 r.,kontrolujący nie uznali ich za dowód w ww. części. Organ odwoławczy dodał, że w kontrolowanych miesiącach skarżący zawyżył wartość nabycia towarów i usług pozostałych oraz podateknaliczony: -/ w październiku 2020 r. o kwotę 100.381,00 zł i podatek naliczony o 23.078,00 zł (wysokośćpodatku podlegająca wpłacie do urzędu skarbowego), -/ w listopadzie 2020 r. o kwotę 150.000,00 zł i podatek naliczony o 34.500,00 zł (wysokośćnadwyżki do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy). DIAS zauważył, że po zakończeniu kontroli skarżący nie złożył dobrowolnie korekt deklaracji VAT-7 za październik i listopad2020 r. W związku z tym postanowieniem z [...] sierpnia 2025 r. organ I instancji wszczął z urzędu wobec strony postępowanie podatkowe w podatku od towarów i usług za październik i listopad 2020 r. Organ II instancji uznał, że faktury wystawione przez H. K. są "pustymi fakturami", których celem byłodokumentowanie operacji gospodarczych, które w rzeczywistości nie zostały wykonane przez tenpodmiot gospodarczy. Zatem faktury te nie są prawdziwe i nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Faktury te były podstawą do odliczenia przez stronę podatku naliczonego VAT. Wyjaśnił też, że w zaskarżonej decyzji wskazano, że za październik 2020 r. zastosowano 150% stawki odsetekza zwłokę, bowiem zgodnie z art. 56b pkt 1 O.p. podwyższoną stawkę odsetek za zwłokę w wysokości 150% stawki odsetek za zwłokę stosuje się do zaległości w podatku od towarów i usług oraz w podatku akcyzowym w przypadku zaniżenia zobowiązania podatkowego, zawyżenia kwoty nadpłaty lub zwrotu podatku ujawnionych przez organ podatkowy w toku kontroli podatkowej,kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego, jeżeli kwota zaniżenia zobowiązania podatkowego, zawyżenia kwoty nadpłaty lub zwrotu podatku przekracza 25% kwoty należnej i jest wyższa niż pięciokrotna wysokość minimalnego wynagrodzenia w rozumieniu ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, obowiązującego w dniu następującym po dniu upływu terminu płatności zobowiązania lub terminu zwrotu. W rozpatrywanej sprawie organ I instancji, stosownie do brzmienia art. 33 § 4 pkt 2 O.p., na podstawie ustaleń dokonanych w trakcie postępowania podatkowego, określił oraz zabezpieczył przybliżoną kwotę zobowiązań podatkowych oraz kwotę należnych od nich odsetek za zwłoką, przedstawiając stosowne wyliczenia oraz wskazując konkretnie dokonane ustalenia, które stanowiły podstawę tych wyliczeń. DIAS podał, że w zaskarżonej decyzji zostały również wykazane okoliczności, które pozwalają domniemywać, że należność w podatku od towarów i usług za październik 2020 r. może nie zostać przez stronę wykonana. Przeprowadzona kontrola podatkowa w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarówi usług za październik i listopad 2020 r. wykazała, że w swoich rozliczeniach skarżący wykorzystał nierzetelne faktury wystawione przez H. K.. Transakcje udokumentowane tymifakturami nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych. Powyższe spowodowałorealne uszczuplenie należności budżetu państwa. Po zakończonej kontroli podatkowej skarżący nie zastosowałsię do ustaleń zawartych w protokole kontroli i nie złożył korekt deklaracji VAT-7 za miesiące objęte kontrolą, tj. nie zapłacił zobowiązania podatkowego za październik i listopad 2020 r. nie zmniejszył kwoty nadwyżki do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Następstwem było wszczęcie postępowania podatkowego za kontrolowany okres. Obecnie ww. postępowanie podatkowe jest w toku. Dodatkowo przeprowadzone wobec strony postępowanie podatkowe w zakresie rozliczenia podatku dochodowego za 2018 r. zakończono wydaniem [...] czerwca 2025 r. decyzji nr [...].Od ww. decyzji skarżący złożył odwołanie do DIAS.Zobowiązanie podatkowe określone ww. decyzją nie zostało przez stronę uregulowane. Organ odwoławczy dodał, że prowadzona jest również wobec strony kontrola podatkowa w podatku dochodowym od osóbfizycznych za 2020 r. w oparciu o materiały dowodowe zebrane wtoku kontroli podatkowej w zakresieVAT za październik i listopad 2020 r.Ponadto kontrolowana jest prawidłowość rozliczenie podatku od towarów i usług za wrzesień, październik i listopad 2021 r. Dodatkowo prowadzona jest kontrola podatkowa w podatku od towarów i usług za okres od kwietnia 2022 r. do grudnia 2022 r. wobec "A [...]" spółka jawna, w której skarżący posiada 50% udziałów. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że spółka również posłużyła się fakturami wystawionymi przez K. K.. Organ II instancji zauważył też, że NUS prowadzi wobec strony czynności sprawdzające w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2021 r., 2022 r., 2023 r. oraz w zakresie podatku od towarów i usług za 2022 r., 2023 r. Ponadto Dyrektor wskazał, że organ I instancji decyzjami z: -/ z [...] listopada 2025 r. nr [...] określił i zabezpieczył na majątku strony przybliżoną kwotę zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za październiki listopad 2021 r. w łącznej przybliżonej kwocie 127.811,00 zł (decyzję doręczono 12 grudnia2025 r.), -/ z [...] listopada 2025 r. nr [...] określił i zabezpieczył na majątku strony przybliżoną kwotę zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznychza 2020 r. wraz odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 79.036,00 zł (decyzję doręczono 12grudnia 2025 r.). Dyrektor podał, że we wszystkich analizowanych okresach za lata 2020 - 2023 ustalono, że skarżący posłużył się fakturamiVAT wystawionych przez K. K. lub H.K. na łączną wartość netto1.827.216,00 zł. Zatem przewidywane uszczuplenie w podatku dochodowym wynosi co najmniej417.127,21 zł, a w podatku od towarów i usług co najmniej 420.259,68 zł. Jednocześnie w ramach kontroli podatkowej ustalono, że spółka "A[...]" posłużyła się również takimi fakturami VAT na kwotę netto 763.970,00 zł. Rozliczając natomiast podatek od towarów i usług za październik 2020 r., które są przedmiotem postępowania zabezpieczającego, skarżący dokonał obniżenia podatku należnego w oparciu o faktury VATnieuprawniające do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego na tych fakturach.Uprawdopodobnione jest zatem podejrzenie o udziale w procederze obrotu "pustymi" fakturami.Ujawnienie zaś tego faktu, stwarza wystarczającą przesłankę do wydania decyzji zabezpieczającejna majątku podatnika wykonania przyszłej decyzji określającej wysokość podatku, którego przybliżonakwota została wskazana w decyzji o zabezpieczeniu. Jeżeli bowiem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej strona uchylał się od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe, to zaistniała uzasadniona obawa dla dokonania zabezpieczenia zobowiązania podatkowego. W ocenie organu odwoławczego z powyższego wynika, że skarżący trwale nie uiszczał wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym, co może utrudnić lub udaremnić egzekucję przyszłego zobowiązania w podatku od towarów i usług za październik 2020 r. i zobowiązanie może nie zostać wykonane. W zaskarżonej decyzji dokonano również analizy sytuacji finansowej strony z punktu widzenia możliwości uregulowania przewidywanego zobowiązania. Wynika z niej, że skarżący w okresie ostatnich 5 lat wynika, że składał zeznania o wysokości uzyskanego przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej na własne nazwisko oraz zeznań o wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych z działalności prowadzonej w formie spółki. Ze złożonych zeznań PIT-36L wynika, że w 2020 r. skarżący osiągnął znaczny dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 236.915,12 zł. W 2022 r. osiągnął dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 113.985,39 zł, w 2023 r. w kwocie 185.530,30 zł. Natomiast w 2024 r. poniósł znaczną stratę z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 450.692,84 zł. Jednocześnie w złożonych zeznaniach podatkowych dotyczących zryczałtowanego podatku dochodowego PIT-28, skarżący zadeklarował przychód z działalności prowadzonej w formie spółki w wysokościach: -/ za 2024 rok - 8.716.596,14 zł (odliczenia 7.485,33 zł), -/ za 2023 rok - 3.980.068,90 zł (odliczenia 6.342,09 zł). Dyrektor podał, że wykazywane w złożonych deklaracjach dochody stanowią płynną formę stanu majątkowego i nie mogą świadczyć o ich posiadaniu na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Aktywa w postaci środków pieniężnych cechuje płynność i łatwość usunięcia ich spod egzekucji. Ponadto wybierając formę opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym od przychodów ewidencjonowanych, skarżący nie rozlicza kosztów uzyskania przychodów. Ustalenie, na etapie prowadzonego postępowania podatkowego w sprawie wydania decyzji o zabezpieczeniu, rzetelnej informacji o faktycznym dochodzie skarżącego rozliczającego się w formie ryczałtu jest zatem dla organu podatkowego utrudnione. Dalej organ II instancji wskazał, że z dokonanej analizy stanu majątkowego wynika, że skarżący jest: -/ współwłaścicielem zabudowanej nieruchomości położonej we wsi [...], gm. [...], (nr [...]), składającej się z działki nr [...]o powierzchni 2000 m2, którą nabył [...] października 2006 r. wspólnie z małżonką – A. O. (w złożonej w postępowaniuprzed organem II instancji polisy ubezpieczeniowej ww. nieruchomości podana jest kwota ubezpieczenia 1.000.000,00 zł), -/ właścicielem lokalu mieszkalnego położonego w [...] (nr [...]), który nabył [...] stycznia 2025 r. za kwotę 535.000,00 zł, -/ udział 1/2- działka gruntu w użytkowaniu wieczystym i budynku stanowiącym odrębnąnieruchomość we wsi [...], gm. [...] (nr [...]). Dyrektor uznał, że posiadana nieruchomość w [...] stanowi współwłasność strony oraz miejsce zamieszkania i niegwarantuje skuteczności egzekucji z tego składnika majątkowego. Ponadto DIAS wskazał, że na podstawie danych CEPIK ustalono, że skarżący posiada następujące pojazdy, których wartość wskazał w piśmie z [...] stycznia 2026 r.: -/ [...] - samochód ciężarowy skrzynia, rok prod. 2008, 20.000,00 zł, -/ [...], rok prod. 1993, 35.000,00 zł, -/ [...]- przyczepa ciężarowa, rok prod. 1980, 20.000,00 zł, -/ [...] (współwłaściciel), rok prod. 2008,160.000,00 zł, -/ [...], rok prod. 2015, 65.000,00 zł, -/[...] - przyczepa specjalna, rok prod. 1988, 8.000,00 zł, -/ [...], rok prod. 2021, 65.000,00 zł, -/ [...], rok prod. 2022,150.000,00 zł, -/ [...] - przyczepa ciężarowa, rok prod. 2021,10.000,00 zł. W toku prowadzonego postępowania podatkowego ustalono, że skarżący posiada następujące otwarte rachunki bankowe: -/ [...]- rozliczeniowy EURO, -/ [...]- rozliczeniowy PLN,-/ [...]-rozliczeniowy VAT. Organ II instancji zauważył również, że Naczelnik wezwał skarżącego 14 października 2025 r., w toku postępowania podatkowego, do złożenia oświadczenia o nieruchomościach oraz prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej, i rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego (druk ORDHZ). Do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie udzielił odpowiedzi na ww. pismo. W świetle opisanych powyżej okoliczności w ocenie organu odwoławczego w stanie faktycznym rozważanej sprawy istnieje uzasadniona obawa, że przewidywane zobowiązanie podatkowe może nie zostać przez stronę wykonane, w związku z czym zasadnym jest zastosowanie instytucji zabezpieczenia. Odnosząc posiadany przez skarżącego majątek do kwoty przewidywanego zobowiązania podatkowego DIAS zauważył, że wprawdzie kwoty zobowiązań w podatku od towarów i usług za październik 2020 r. nie stanowią kwoty przekraczającej wartości ustalonego majątku, to jednak fakt ten nie wyłącza uzasadnionej obawy niewykonania przewidywanych zobowiązań podatkowych. Podkreślił, że dla oceny zaistnienia w sprawie uzasadnionej obawy niewykonania przewidywanych zobowiązań podatkowych istotne są natomiast okoliczności ujawnione w toku kontroli podatkowej. Ustalono w niej, że założone przez stronę deklaracje VAT-7za miesiące objęte postępowaniem podatkowym są nieprawidłowe. Skarżący zawyżył w 2020 r. podateknaliczony od pozostałych zakupów towarów i usług w kwocie 57.578,00 zł. Powyższe ma wpływ nazmianę kwoty podatku naliczonego do odliczenia, kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotęnadwyżki do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Po zakończonej kontroli skarżący nie zastosowałsię do ustaleń zawartych w protokole kontroli, a tym samym nie złożył korekt deklaracji VAT-7, tj.nie zapłacił zobowiązania podatkowego za październik 2020 r. oraz za listopad 2020 r. nie zmniejszyłkwoty nadwyżki do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Następstwem było wszczęcie postępowania podatkowego. Organ II instancji dodał, że NUS decyzjami z: -/ [...] listopada 2025 r. nr [...] dokonał zabezpieczenia na majątku strony przybliżonej kwoty przyszłych zobowiązań podatkowych z tytułu podatku dochodowegood osób fizycznych za 2020 r. w łącznej przybliżonej wysokości 79.036,00 zł (w tym odsetki za zwłokę), -/[...] listopada 2025 r. nr [...] dokonał zabezpieczenia na majątku strony przybliżonej kwoty przyszłych zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usługza październik i listopad 2021 r. w łącznej przybliżonej wysokości 127.811,00 zł (w tym odsetki za zwłokę). Ponadto Naczelnik decyzją z[...]czerwca 2025 r. nr [...] określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznychza 2018 r. w wysokości 12.582,00 zł (należność główna). Skarżący nie uregulował tego zobowiązania podatkowego. Organ II instancji podkreślił, że nie bez znaczenia jest również fakt, że po zakończonej kontroli podatkowej skarżący nie złożył korekt deklaracji uwzględniających ustalenia kontroli podatkowej. Ponadto posiadana przez niego nieruchomość w [...] nie stanowi jedynie jego własności. Dochodzenie przyszłych wierzytelności, ze względu na powyższe, może być mocno utrudnione. DIAS ocenił, że istotną zatem okolicznością prowadzącą do wniosku, że w przyszłości będzie utrudnione, a być może nawet niemożliwe, zaspokojenie należności podatkowych było ujawnienie działań strony, polegających na odliczeniu podatku naliczonego z faktur uznanych przez organ I instancji jako dokumentujące transakcje, które w rzeczywistości nie miały miejsca, gdyż jest todziałanie dokonywane na szkodę budżetu państwa. Budzi to zatem obawę, że wykonanie zobowiązańz tytułu podatku od towarów i usług za okres objęty postępowaniem podatkowym, powstały chwskutek wydania w tym zakresie decyzji, byłoby znacznie utrudnione. Dyrektor zaakcentował, że obecnie prowadzona jest wobec strony również kontrola podatkowaw podatku od towarów i usług za wrzesień, październik i listopad 2021 r., kontrola podatkowaw podatku dochodowym od osób fizycznych za 2020 r., czynności sprawdzające w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2021r., 2022 r., 2023 r. oraz czynności sprawdzające w podatkuod towarów i usług za 2022 r. i 2023 r. Prowadzona jest również kontrola wobec "A[...]" spółka jawna, w której skarżący posiada 50% udziałów. Na decyzję organu odwoławczego złożona została skarga do Sądu, w której strona zarzuciła naruszenie: 1) art. 121 § 1, art. 122 , art. 124 i art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 4 w zw. z art. 33 § 1 O.p. poprzez błędne ustalenie, że w przedmiotowym stanie faktycznym istnieje uzasadniona obawa, że nie zostanie wykonane zobowiązanie podatkowe w sytuacji, gdy skarżący posłużył się fakturami od K. K. oraz H. K., podczas gdy organ pominął że skarżącydy sponuje odpowiednim majątkiem oraz przychodami aby uregulować jednorazowo rzekome zaległości, albowiem w ostatnich dwóch latach osiągnął wysokie przychody ze spółki A[...] sp. j. (opodatkowanych ryczałtem przy bardzo niskich kosztach), a zatem w wysokości wielokrotnie wyższej niż rzekome zaległości podatkowe, a ponadto posiada odpowiedni majątek pozwalający na pokrycie zobowiązań (pojazdy, nieruchomości). Ponadto, najlepszym dowodem nadobrą kondycję finansową strony, było posiadanie środków na jednorazową zapłatę żądanego zabezpieczenia, a kwestia spornych faktur od p. K. i p. K. jest do dzisiaj nierozstrzygnięta i nie może stanowić podstawy do wydania decyzji o zabezpieczeniu; 2) art. 210 § 4 w zw. z art. 33 § 4 pkt 2 oraz art. 121 § 1, art. 122 , art. 124 i art. 187 § 1 oraz art. 191O.p. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego wysokości przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego oraz dokonano ustalenia stanu faktycznego na podstawie kilku zdań, które stanowią domysły, podczas gdy z przepisu art. 33 §4 pkt 2 O.p. wynika, że organ określa przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego "na podstawie posiadanych danych", zaś uzasadnieniedecyzji winno zawierać w tym zakresie ustalenie stanu faktycznego i podsunięcie pod niego odpowiednich przepisów, a ponadto organ winien był określić dowody, na podstawie których ustalił stan faktyczny, a z posiadanych danych wynika wniosek odwrotny, tj. że sporne usługi były wykonane (wyjaśnienia obu stron); 3) art. 33 § 1, art. 33 § 2 pkt 2 i 3, art. 33 §3, art. 33 § 4 pkt 2 O.p., poprzez niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tych przepisów oraz oddalenie skargi na decyzję, w której w sposób nieuprawniony (a) dokonano zabezpieczenia na majątku strony oraz (b) określono przybliżone kwoty zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług, gdy tymczasem brak było jakichkolwiek przesłanek do zabezpieczenia majątku, albowiem sytuacja majątkowa strony nie wskazywała, iżby było prawdopodobne, że strona nie wykona przyszłej decyzji, a tym samym, że dojdzie do udaremnienia czy utrudnienia egzekucji, tym bardziej że organ nie kwestionował posiadanych środków pieniężnych, a strona dobrowolnie wykonała decyzję, a ponadto (b) z zebranego materiału dowodowego (zeznania świadków, wyjaśnienia strony) wyraźnie wynika, iż brak jakiegokolwiek materiału wskazującego na możliwość określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w wysokości innej niż zadeklarowanej przez skarżącego. Wobec powyższego strona wniosła o uchylenie spornej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając powyższe zarzuty skarżący wywodzi, że w zaskarżonej decyzji nie wykazano, że zachodzi uzasadniona obawa, że rzekome zaległości nie zostaną wykonane, a w szczególności, że skarżący trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym (skarżący bowiem reguluje swoje zobowiązania) lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję (tylko część majątku została zbyta i to w wersji najkorzystniejszej dla organu). Skarżący wyjaśnił, że reguluje bieżące zobowiązania podatkowe i nie posiada żadnych zaległości podatkowych. Ponadto posiada majątek wystarczający na zaspokojenie zobowiązań, są to środki transportu oraz nieruchomość. Skarżący podniósł, że z analizy organu wynika, że strona posiada nie tylko majątek przewyższający kilkunastokrotnie wartość zobowiązań (nieruchomości warto ok 2 mln zł oraz samochody), jak i wysokie przychody, jak i nie posiada żadnych zaległości podatkowych, a sam organ właściwie nie ujawnia na podstawie czego obawia się braku zapłaty. Organ odwoławczy wprost wskazuje, że majątek znacznieprzekracza potencjalne zaległości, a obawa wynika tylko z braku złożenia korekt deklaracji. Stąd, w ocenie strony, organnie przedstawił żadnego argumentu na prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązań. Co więcej,błędne zapatrywanie organu potwierdza również fakt, iż doszło do zaspokojenia zabezpieczenia,tj. spłaty całej żądanej (zabezpieczanej) kwoty. Zdaniem skarżącego organ powinien był zestawić posiadany majątek z wartościąokreślonych zaległości podatkowych. Ponadto dla skarżącego niezrozumiałe jest, dlaczego w zakresie przychodów ze spółki w wysokości 8.716.596,14 zł przy stawce ryczałtu 5,5%, która wskazuje na bardzo dużąrentowność organ wskazał, iż to tylko środki pieniężne, które mogą być szybko upłynnione. Zatem w ocenie organu, strata dyskredytuje skarżącego, a zyski są za duże i można je upłynnić. W odpowiedzi na skargę DIAS podtrzymał argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim skargę oddalił. Wskazał m.in., że skoro skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości w [...], to w takiej sytuacji dochodzenie przyszłych wierzytelności może być mocno utrudnione. Bycie współwłaścicielem nieruchomości, nawet o znacznej wartości, nie gwarantuje, że wierzyciel zaspokoi roszczenie. Nie ma bowiem pewności, czy skarżący nie podejmie wobec tych nieruchomości czynności uniemożliwiających Skarbowi Państwa uzyskanie w przyszłości zaspokojenia jego roszczenia, np. nie przeniesie pozostałych udziałów w ww. nieruchomościach na współmałżonkę.Poza tym, organ wezwał w toku postępowania podatkowego, do złożenia oświadczeniao nieruchomościach oraz prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej, i rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego (druk ORD-HZ), jednak skarżący nie udzielił odpowiedzi na wezwanie. Odnosząc posiadany przez skarżącego majątek do kwoty przewidywanych zobowiązań podatkowych w łącznej przybliżonej kwocie 23.078,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 22.638,00 zł, Sąd zauważył, że co prawda, składniki jego majątku stanowiły wyższą wartość aniżeli przewidywane zobowiązanie podatkowe w niniejszej sprawie, tonie ma gwarancji, że wykona przyszłą decyzję. Spostrzeżenie to jest istotne również z tego powodu, że zabezpieczane zobowiązanie nie jest jedynym o czym więcej w dalszej części uzasadnienia. W ocenie Sądu uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych, sobie tylko wiadomych przyczyn. Może być bowiem również i tak, że kwestia majątku skarżącego może nie mieć decydującego znaczenia, lecz sposób jego postępowania w toku postępowania, który potwierdza, że wierzyciel podatkowy będzie miał trudności w zaspokojeniu swojego roszczenia i że być może nie będzie warunków do skutecznego wyegzekwowania kwoty zobowiązania podatkowego. Całościowa ocena sposobu postępowania skarżącego zrodziła obawę, że wierzyciel może nie uzyskać spłaty zobowiązania. Ustalenia dokonane w kontroli podatkowej dowodzą, że założone przez stronę deklaracje VAT-7za miesiące objęte postępowaniem podatkowym są nieprawidłowe. Skarżący zawyżył w 2020 r. podatek naliczony od pozostałych zakupów towarów i usług w kwocie 57.578,00 zł. Powyższe ma wpływ na zmianę kwoty podatku naliczonego do odliczenia, kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę nadwyżki do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Po zakończonej kontroli skarżący nie zastosowałsię do ustaleń zawartych w protokole kontroli, a tym samym nie złożył korekt deklaracji VAT-7, tj.nie zapłacił zobowiązania podatkowego za październik 2020 r. oraz za listopad 2020 r., nie zmniejszyłkwoty nadwyżki do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Następstwem było wszczęcie postępowania podatkowego. Sąd wskazał również, że wobec skarżącego toczyły się również inne postępowania, w których ustalono, że dokonywał nierzetelnych rozliczeń z organami podatkowymi, co ostatecznie skutkowało wydaniem ww. decyzji. Suma dokonanych zabezpieczeń – w odniesieniu do wartości całego majątku strony – stanowi już znaczną kwotę, wielokrotnie większą niż tylko wynikającą z zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu kompleksowa ocena sytuacji skarżącego rodzi uzasadnioną obawę, że przedmiotowe zobowiązanie nie zostanie wykonane. Dostrzegł, że powodem wszczęcia kontroli wobec skarżącego było nieprawidłowe rozliczenie przez niego podatku od towarów i usług poprzez zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów, kosztów wynikających z tzw. "pustych faktur". Organ zakwestionował rzetelność faktur dokumentujących te koszty wskazując, że Firma Elektryczno-Montażowa H. K. nie mogła wykonać usług w takim zakresie, ponieważ nie dysponowała zapleczem technicznym i kadrowym, umożliwiającym wykonanie zlecanych usług budowlanych. Zdaniem Sądu, organy podatkowe działały na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów prawa z pełnym zachowaniem reguł wynikających z zasad postępowania podatkowego. W toku postępowania podjęto niezbędne działania w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz zebrano i rozpatrzono materiał dowodowy. Wszystkie okoliczności istotne dla orzeczenia o zabezpieczeniu zostały podane w uzasadnieniu decyzji, które spełnia wymogi od strony faktycznej jak i prawnej. Zebrany w sprawie materiał dowodowy poddany został wszechstronnej ocenie, zgodnie z zasadą zawarta w art. 191 O.p. W skardze kasacyjnej zarzucono: 1. Zaakceptowanie ustalenia o "uzasadnionej obawie" niewykonania zobowiązania, mimo że majątek Skarżącego (nieruchomości o wartości ok. 2.000.000 zł, w tym lokal nabyty w 2025 r. za 535.000 zł, oraz pojazdy wycenione przez sam Organ na ok. 533.000 zł) wielokrotnie przewyższa zabezpieczaną kwotę 45.716 zł, a nie ustalono ani trwałego nieuiszczania wymagalnych zobowiązań, ani zbywania majątku utrudniającego egzekucję. 2. Zaniechanie zestawienia wartości majątku z kwotą zabezpieczaną, przy jednoczesnym zaakceptowaniu argumentacji wewnętrznie sprzecznej: środki pieniężne i przychody dyskwalifikowane jako "zbyt płynne", nieruchomość — z uwagi na współwłasność, pojazdy — z uwagi na wiek, co czyni przesłankę z art. 33 § 1 O.p. niemożliwą do obalenia w jakimkolwiek stanie faktycznym. 3. Wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia (art. 141 § 4 p.p.s.a.) — Sąd stwierdził, że ocena rzetelności faktur "wykracza poza ramy postępowania zabezpieczającego", po czym w pełni zaaprobował ustalenia Organu oparte wyłącznie na tej właśnie ocenie oraz na odmowie wiary zeznaniom H.K. i K.K.. 4. Pominięcie przy orzekaniu (art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a.) całości materiału zgromadzonego w aktach, w tym zeznań świadków złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej, potwierdzających wykonanie usług, oraz braku przesłuchania osób faktycznie wykonujących prace. 5. Zaakceptowanie braku uzasadnienia wysokości przybliżonej kwoty zobowiązania i odsetek (art. 210 § 4 i art. 124 w zw. z art. 33 § 4 pkt 2 O.p.), w tym całkowity brak weryfikacji przesłanek zastosowania podwyższonej 150- procentowej stawki odsetek z art. 56b pkt 1 O.p.. 6. Zaakceptowanie ustaleń nieodnoszących się do przedmiotu sprawy: (a) stwierdzenia zawartego w Decyzji, powtórzonego bezkrytycznie przez Sąd, jakoby powodem zakwestionowania rozliczeń było zaliczenie spornyc wydatków "do kosztów uzyskania przychodu" — pojęcia nieprzystającego do podatku od towarów i usług, cu dowodzi mechanicznego przeniesienia ustaleń z odrębnej sprawy dotyczącej podatku dochodowego; (b) powoływania faktur K.K., niedotyczących rozliczenia za październik 2020 r.; (c) oparcia obawy na kwotach przewidywanego uszczuplenia za lata 2020-2023 ustalonych w postępowaniach niezakończonych; 7. Zaakceptowanie stanowiska, że pełne zaspokojenie zabezpieczonej należności potwierdza, a nie obala obawę niewykonania zobowiązania, mimo braku decyzji wymiarowej i wezwania do zapłaty w dacie zabezpieczenia; 8. Skonstruowanie przez Sąd samodzielnego, zastępczego uzasadnienia Decyzji nieznajdującego oparcia w jej treści — stwierdzenie, że "suma dokonanych zabezpieczeń - w odniesieniu do wartości całego majątku strony - stanowi już znaczną kwotę" oraz że "kompleksowa ocena sytuacji skarżącego rodzi uzasadnioną obawę", podczas gdy Organ takiej zbiorczej kalkulacji ani wniosku w Decyzji nie przedstawił; 9. Przywołanie tezy z wyroku NSA z 22 czerwca 2021 r., I FSK 1712/20, o obawie wynikającej z niewykonywania zobowiązań "z innych, sobie tylko wiadomych przyczyn", bez wskazania, jakie konkretne okoliczności faktyczne niniejszej sprawy miałyby tę tezę wypełniać. 10. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 144 § 1a, art. 145 § 2 i art. 150 O.p. oraz art. 35e ustawy o KAS — poprzez pominięcie zarzutu wadliwości doręczenia decyzji organu I i II instancji, w sytuacji gdy korespondencja kierowana do pełnomocnika Skarżącego w toku całego postępowania podatkowego była udostępniana na koncie w systemie e-Urząd Skarbowy w trybie automatycznego powiadomienia (awizacji), bez jej faktycznego, aktywnego pobrania, mimo że pełnomocnictwo szczególne złożone do akt sprawy wskazywało jako adres do doręczeń platformę ePUAP, a zgoda na korzystanie z e-Urzędu Skarbowego (formularz ZGD-1) została wyrażona na wiele lat przed udzieleniem tego pełnomocnictwa i nie stanowiła zmiany adresu do doręczeń obowiązującego w niniejszym postępowaniu. 11. Naruszenie przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 33 § 1, art. 33 § 2 pkt 2 i 3, art. 33 § 3, art. 33 § 4 pkt 2 O.p., poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na: a) przyjęciu, że przesłankę "uzasadnionej obawy, że zobowiązanie nie zostanie wykonane" wypełnia samo zakwestionowanie rzetelności faktur i sama przewidywana wysokość zobowiązania, przy jednoczesnym ustaleniu, że majątek podatnika wielokrotnie przewyższa zabezpieczaną kwotę i że podatnik nie posiada zaległości podatkowych — podczas gdy przybliżona wysokość zobowiązania nie może stanowić samodzielnej podstawy zabezpieczenia (por. wyrok NSA z 2 sierpnia 2011 r., I FSK 888/10), a obawa musi być odniesiona indywidualnie do sytuacji finansowej podatnika; b) przyjęciu, że skorzystanie przez podatnika z uprawnienia procesowego — niezłożenie korekt deklaracji po kontroli i obrona własnego stanowiska w toczącym się postępowaniu wymiarowym — może być samodzielnie poczytane za okoliczność uprawdopodabniającą niewykonanie zobowiązania; taka wykładnia sankcjonuje korzystanie ze środków obrony i pozostaje w sprzeczności z art. 121 § 1 O.p.; c) przyjęciu, że sama seria kolejnych postępowań, kontroli i decyzji o zabezpieczeniu — przy każdorazowym aspokojeniu poprzednio zabezpieczonych kwot — stanowi wystarczającą i samodzielną podstawę kolejnego zabezpieczenia; prowadzi to do instrumentalizacji instytucji z art. 33 O.p., której celem jest zagwarantowanie środków na zaspokojenie przyszłej należności, a nie wywieranie presji na podatnika kwestionującego ustalenia organu; d) przyjęciu, że współwłasność nieruchomości oraz płynność środków pieniężnych stanowią okoliczności obciążające podatnika, mimo że udział we współwłasności jest zbywalnym prawem majątkowym podlegającym egzekucji i obciążeniu hipoteką przymusową, a środki pieniężne są aktywem najłatwiejszym w egzekucji - co zresztą potwierdził przebieg niniejszej sprawy; e) przyjęciu, że Organ był uprawniony do określenia przybliżonej kwoty zobowiązania "na podstawie posiadanych danych" w rozumieniu art. 33 § 4 pkt 2 O.p., w sytuacji gdy z danych rzeczywiście posiadanych — zeznań kontrahentów złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej oraz wyjaśnień Skarżącego — wynikał wniosek wprost przeciwny, tj. że sporne usługi zostały wykonane, a Organ oparł rozstrzygnięcie na jednym zdaniu o braku zaplecza technicznego i kadrowego kontrahenta, bez odniesienia się do materiału przeciwnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 179a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 – zwanej dalej "p.p.s.a.), jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stwierdza, że podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 144 § 1a i art. 145 § 2 O.p. poprzez nieprawidłowe doręczenie zaskarżonej decyzji jest zasadny. W konsekwencji zaskarżony skargą kasacyjną wyrok tutejszego Sądu z 16 lipca 2026 r., sygn. akt I SA/Go 148/26 podlega uchyleniu, a skarga odrzuceniu, albowiem zaskarżona nią decyzja nie weszła do obrotu prawnego. Skoro zaskarżona decyzja nie została prawidłowo doręczona, termin, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. nie rozpoczął biegu. Skarga wniesiona przed rozpoczęciem terminu do jej wniesienia jest skargą przedwczesną i podlega, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., odrzuceniu jako niedopuszczalna. Z akt sprawy wynika, że w toku postępowania podatkowego, w dniu 19 grudnia 2025 r., profesjonalny pełnomocnik Skarżącej (doradca podatkowy) złożył do akt sprawy pełnomocnictwo szczególne na formularzu PPS-1, w którym jako adres elektroniczny wskazał adres na platformie ePUAP. Jednocześnie poza sporem pozostaje okoliczność, że pełnomocnik wiele lat wcześniej wyraził ogólną zgodę na doręczanie mu korespondencji na konto w systemie teleinformatycznym e-Urząd Skarbowy (dalej: "e-US") w trybie art. 35e ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1131 ze zm.; dalej: "ustawa o KAS. Organ drugiej instancji wydał decyzję w dniu [...] marca 2026 r. i ekspediował ją wyłącznie na konto pełnomocnika w systemie e-US. Wobec nieodebrania dokumentu przez pełnomocnika, mimo wygenerowania powiadomień systemowych, organ przyjął – na podstawie art. 35e ust. 10 pkt 2 ustawy o KAS – że z upływem 14 dni od dnia umieszczenia pisma na koncie w e-US (tj. z dniem [...] marca 2026 r.) ziściła się fikcja prawna doręczenia zastępczego. Istotne w niniejszej sprawie jest to, że zgodnie z art. 147 ust. 3 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1045 – zwana dalej "u.d.e.") doręczenie korespondencji nadanej przez podmiot publiczny posiadający elektroniczną skrzynkę podawczą w ePUAP do osoby fizycznej lub podmiotu niebędącego podmiotem publicznym, o których mowa w ust. 2, nieposiadających adresu do doręczeń elektronicznych, jeżeli: 1) korespondencja ta stanowi odpowiedź na podanie albo wniosek złożone w ramach usługi udostępnionej w ePUAP, albo2)ta osoba fizyczna lub ten podmiot wystąpiły do organu administracji publicznej o doręczenie korespondencji na konto w ePUAP - jest równoważne w skutkach prawnych z doręczeniem przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego do dnia 31 grudnia 2025 r. Ponadto przepis art. 9 ust. 1 pkt 3) ww. ustawy stanowi, że do posiadania adresu do doręczeń elektronicznych wpisanego do bazy adresów elektronicznych, powiązanego z publiczną usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego albo kwalifikowaną usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego jest obowiązany doradca podatkowy wykonujący zawód. Równocześnie art. 27a ust. 1 ustawy z 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym wskazuje, że doradca podatkowy wykonujący zawód obowiązany jest posiadać adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 3 i 507), wpisany do bazy adresów elektronicznych, o której mowa w art. 25 tej ustawy. Zgodnie z art. 155 ust. 10 pkt 1 lit. a) u.d.e.Minister właściwy do spraw informatyzacji, mając na uwadze uwarunkowania techniczne i organizacyjne niezbędne do doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej oraz udostępnienia w systemie teleinformatycznym punktu dostępu do usług rejestrowanego doręczenia elektronicznego w ruchu transgranicznym, ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających. Termin określony w komunikacie (Dz. U. z 2024 r. poz. 1078) to 1 stycznia 2025 r. Rozważenia zatem wymaga, czy w stanie prawnym obowiązującym w 2026 r. organ podatkowy był uprawniony do przyjęcia fikcji prawnej doręczenia zastępczego decyzji na koncie profesjonalnego pełnomocnika w systemie teleinformatycznym e-Urząd Skarbowy (w oparciu o ogólną zgodę wyrażoną przez tego pełnomocnika na podstawie art. 35e ust. 1 ustawy o KAS) w sytuacji, gdy pełnomocnik ten w 2025 r. złożył do akt postępowania pełnomocnictwo szczególne (PPS-1) ze wskazaniem adresu ePUAPi równocześnie w dacie wydania i ekspediowania decyzji w 2026 r., miał obowiązek posiadania adresu do doręczeń elektronicznych (ADE) wpisanego do Bazy Adresów Elektronicznych (BAE). Rozstrzygając tak zarysowane zagadnienie, Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela i przyjmuje za własne stanowisko wyrażone w wyroku składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2026 r., sygn. akt I FSK 1307/25. W orzeczeniu tym NSA sformułował zasadę interpretacyjną: "Wyrażenie przez pełnomocnika zgody, o której mowa w art. 35e ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (...) nie uchyla możliwości doręczenia w postępowaniu pełnomocnikowi pisma pod adres wskazany w pełnomocnictwie, lecz de lege lata uprawnia organ do doręczenia pisma, adresowanego do pełnomocnika na jego konto w e-Urzędzie Skarbowym, przy czym doręczenie takie nie jest możliwe poprzez ziszczenie się fikcji prawnej doręczenia zastępczego, lecz wyłącznie przez faktyczne pobranie (odebranie) pisma przez adresata, zaś ciężar wykazania skutecznego doręczenia spoczywa w tym względzie na organie podatkowym." Przenosząc powyższą wykładnię na grunt niniejszej sprawy oraz uwzględniając ewolucję stanu prawnego, jaka nastąpiła z dniem 1 stycznia 2026 r. w związku z wygaśnięciem okresu przejściowego dla platformy ePUAP, należy wskazać na kilka kluczowych elementów normatywnych. Punktem wyjścia dla oceny prawidłowości doręczeń w postępowaniu podatkowym pozostaje niezmiennie art. 145 § 2 O.p., zgodnie z którym (w brzmieniu obowiązującym w marcu 2026 r.), jeżeli ustanowiono pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie. Przepis ten koreluje z art. 138c § 1 oraz art. 144 § 5 O.p., które nakładają na profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego) bezwzględny obowiązek wskazania adresu elektronicznego (adresu do doręczeń elektronicznych) i ustanawiają zasadę doręczania mu pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Jak trafnie wyjaśnił skład siedmiu sędziów NSA w powołanym wyroku I FSK 1307/25, przepisy ustawy o KAS regulują wyłącznie organizacyjno-funkcjonalny aspekt działania systemu teleinformatycznego e-US i nie uchylają gwarancyjnych norm Ordynacji podatkowej. W konsekwencji wyrażenie przez osobę fizyczną wykonującą zawód doradcy podatkowego ogólnej zgody na doręczanie pism na konto w e-US (art. 35e ust. 1 ustawy o KAS) nie stanowi oświadczenia o zmianie adresu w konkretnym postępowaniu podatkowym w rozumieniu art. 146 § 1 O.p. Zgoda ta jest bowiem składana poza aktami jakiegokolwiek postępowania, ma charakter generalny i systemowy, a samo konto w e-US nie jest adresem elektronicznym, który pełnomocnik mógłby wpisać w formularzu PPS-1. W realiach badanej sprawy brak skutku modyfikującego jest tym bardziej oczywisty, że zgoda w e-US została wyrażona przed wstąpieniem pełnomocnika do sprawy i złożenia pełnomocnictwa szczególnego (PPS-1). Złożenie w 2025 r. pełnomocnictwa na formularzu PPS-1 wykreowało po stronie pełnomocnika i reprezentowanego przez niego podatnika prawnie chronioną ekspektatywę (art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 2 Konstytucji RP), że korespondencja w tej konkretnej sprawie będzie kierowana w reżimie doręczeń na adres do doręczeń elektronicznych, a nie na konto wewnątrz systemu teleinformatycznego organu. Ocenić również należy utratę mocy przepisów przejściowych (art. 147 ust. 3 u.d.e.), które umożliwiały kierowanie przez podmioty publiczne korespondencji na adres na platformie ePUAP jedynie do dnia 31 grudnia 2025 r. Zdaniem Sądu utracenie przez ePUAP statusu prawnie skutecznego kanału doręczeń dla podmiotów niepublicznych nie oznaczało, że jedynym właściwym i obarczonym pełnym rygorem procesowym (w tym fikcją doręczenia) kanałem stało się konto w e-US. Takie rozumowanie pomija systemową konstrukcję art. 144 § 1a oraz art. 144a § 1 pkt 1 O.p. Zgodnie z art. 144 § 1a O.p., organ podatkowy doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu podatkowego albo w siedzibie organu podatkowego. Z kolei w myśl art. 144a § 1 pkt 1 O.p., w przypadku doręczenia na adres do doręczeń elektronicznych, pisma doręcza się na adres do doręczeń elektronicznych wpisany do bazy adresów elektronicznych. W 2025 r., składając pełnomocnictwo szczególne i wskazując w nim adres ePUAP, pełnomocnik działał w granicach ówczesnego prawa przejściowego, w którym skrytka ePUAP pełniła funkcję surogatu adresu do doręczeń elektronicznych. Z dniem 1 stycznia 2026 r., wraz z pełnym wdrożeniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego (PURDE), funkcję tę przejął właściwy adres do doręczeń elektronicznych (ADE) zdefiniowany w art. 2 pkt 1 u.d.e., do którego posiadania profesjonalni pełnomocnicy zostali zobowiązani z mocy ustawy. Okoliczność, że pełnomocnik w 2026 r. nie złożył do akt sprawy nowego formularza PPS-1 aktualizującego adres ePUAP na adres ADE, nie pozbawiła go ochrony gwarancyjnej wynikającej z art. 145 § 2 w zw. z art. 144 § 1a i art. 144a § 1 pkt 1 O.p. Baza Adresów Elektronicznych (BAE) jest bowiem rejestrem publicznym, z którego organ podatkowy ma obowiązek korzystać z urzędu. Natomiast art. 7 ust. 1 u.d.e. wprost stanowi, że wpis adresu do doręczeń elektronicznych do bazy adresów elektronicznych jest równoznaczny z żądaniem doręczania korespondencji przez podmioty publiczne na ten adres. Skoro w pełnomocnictwie szczególnym pełnomocnik oświadczył wolę otrzymywania korespondencji na zewnętrzny adres elektroniczny (a nie poprzez wewnętrzny portal podatkowy organu) i miał obowiązek posiadania aktywnego adresu ADE wpisanego do BAE, to właśnie adres ADE – w miejsce wygaszonego ustawowo adresu ePUAP – stanowił podstawowy, przypisany do tego pełnomocnika procesowy punkt komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 144 § 1a w zw. z art. 144a § 1 pkt 1 O.p. Jak przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku I FSK 1307/25, użyty w art. 144 § 1a O.p. zwrot "chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu podatkowego" nie ustanawia hierarchii pierwszeństwa w relacji do art. 145 § 2 tej ustawy. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, wyrażenie ogólnej zgody na e-US oznacza jedynie rozszerzenie dopuszczalnych form komunikacji, pozostawiając organowi możliwość skierowania pisma na konto w e-US. Wybór tego alternatywnego kanału przez organ obarczony jest jednak zasadniczym ograniczeniem gwarancyjnym: w sytuacji, gdy pełnomocnik dysponuje adresem do doręczeń elektronicznych (zarówno wskazanym w pełnomocnictwie, jak i – po wygaśnięciu ePUAP – ujawnionym w BAE), doręczenie pisma na konto w e-US nie może nastąpić w trybie fikcji prawnej doręczenia zastępczego. Fikcja doręczenia jest bowiem instytucją wyjątkową i skrajnie dolegliwą, gdyż wiąże negatywne dla strony skutki procesowe (w tym utratę prawa do merytorycznego rozpoznania odwołania) z samym upływem czasu, mimo braku zapoznania się z treścią rozstrzygnięcia. W warunkach wielokanałowości doręczeń elektronicznych, będącej – jak zauważył NSA – efektem istotnych mankamentów legislacyjnych prawodawcy, niedopuszczalne jest przerzucanie na podatnika i jego pełnomocnika ryzyka związanego z tym, z którego spośród dostępnych kanałów teleinformatycznych zdecyduje się skorzystać organ podatkowy (art. 121 § 1 i art. 2a O.p.). Pełnomocnik posiadający obowiązkowy adres ADE w BAE, który złożył w sprawie pełnomocnictwo szczególne, ma pełne prawo oczekiwać, że korespondencja wywołująca skutki doręczenia zastępczego (w trybie art. 42 u.d.e. w zw. z art. 144a § 2 O.p.) będzie kierowana na jego skrzynkę doręczeń obsługującą ADE, nie zaś na konto w e-US (założone częstokroć dla celów osobistych lub incydentalnych). Niezbędna jest również analiza funkcjonalnego powiązania pomiędzy wskazanym w pełnomocnictwie szczególnym z 2025 r. adresem ePUAP a adresem do doręczeń elektronicznych (ADE).Niezwykle istotne jest również to, że choć w płaszczyźnie ściśle normatywnej elektroniczna skrzynka podawcza na platformie ePUAP (art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne) oraz adres i skrzynka do doręczeń elektronicznych (art. 2 pkt 1 i pkt 9 u.d.e.) stanowią odrębne konstrukcje prawne, to z woli samego ustawodawcy zostały one funkcjonalnie i użytkowo zintegrowane w ramach jednego, wspólnego rządowego środowiska teleinformatycznego. Stosownie do art. 58 ust. 2 pkt 1 i 2 u.d.e., minister właściwy do spraw informatyzacji oraz minister właściwy do spraw gospodarki zapewniają funkcjonowanie systemów teleinformatycznych umożliwiających użytkownikom dostęp do zasobów skrzynek doręczeń znajdujących się w systemie teleinformatycznym operatora wyznaczonego oraz dostęp do publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego (PURDE). Jednocześnie, na mocy art. 58 ust. 4 pkt 1 u.d.e., operator wyznaczony został ustawowo zobowiązany do zintegrowania swojego systemu teleinformatycznego z systemami, o których mowa w ust. 1 i 2 tego artykułu. Z kolei na podstawie art. 19a ust. 1 powołanej ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne w zw. z art. 148 ust. 1 u.d.e., ten sam minister właściwy do spraw informatyzacji zapewnia funkcjonowanie platformy ePUAP oraz gwarantuje użytkownikom dostęp do zgromadzonej tam korespondencji w okresie przejściowym trwającym aż do dnia 30 września 2029 r.W wykonaniu przywołanych norm ustawowych organy administracji rządowej udostępniły obywatelom oraz profesjonalnym pełnomocnikom zunifikowany interfejs użytkownika (funkcjonujący na portalach rządowych gov.pl / edoreczenia.gov.pl jako wspólny panel obsługujący połączone skrzynki do e-Doręczeń i ePUAP). W rezultacie, z perspektywy percepcji użytkownika oraz organizacji pracy kancelarii prawnej, obsługa korespondencji wpływającej zarówno w dotychczasowym reżimie ePUAP, jak i w docelowym reżimie publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego (ADE), odbywa się w jednym i tym samym miejscu – za pośrednictwem jednej zintegrowanej "skrzynki" odbiorczej, po jednokrotnym uwierzytelnieniu się pełnomocnika w tym samym systemie teleinformatycznym. Powyższe uwarunkowania techniczno-prawne mają znaczenie dla oceny dochowania standardów z art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 2 Konstytucji RP. Jak zaakcentował skład siedmiu sędziów NSA w wyroku o sygn. I FSK 1307/25, zasada zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa opiera się na bezpieczeństwie prawnym i przewidywalności działań organów władzy publicznej, co ma chronić stronę i jej reprezentanta przed tzw. "pułapkami procesowymi". Skoro pełnomocnik Skarżącej w 2025 r., składając pełnomocnictwo szczególne na formularzu PPS-1, wskazał w nim adres ePUAP, to w sposób jednoznaczny oświadczył organowi podatkowemu, iż miejscem, w którym oczekuje doręczeń w tej konkretnej sprawie, jest rządowy portal obsługujący doręczenia zewnętrzne (wspólne środowisko ePUAP / e-Doręczeń), nie zaś wewnętrzny portal resortowy Krajowej Administracji Skarbowej (e-US). Wraz z upływem dnia 31 grudnia 2025 r. i wygaśnięciem przepisów przejściowych (art. 147 ust. 2 i 3 u.d.e.), pełnomocnik miał pełne, usprawiedliwione podstawy oczekiwać, że po 1 stycznia 2026 r. korespondencja w toku tego samego postępowania wpłynie do tego samego, wspólnie prowadzonego środowiska odbiorczego. W tej sytuacji brak złożenia przez pełnomocnika w 2026 r. odrębnego pisma aktualizacyjnego do akt sprawy był w pełni zrozumiały i nie mógł być poczytany na niekorzyść podatnika. Z punktu widzenia pełnomocnika jego wola procesowa wyrażona w pełnomocnictwie szczególnym (wskazująca na adres ePUAP i w konsekwencji zewnętrzną skrzynkę rządową zintegrowaną dla ePUAP i e-Doręczeń) pozostawała niezmienna, a organ podatkowy posiadał z urzędu dostęp do Bazy Adresów Elektronicznych (art. 144a § 1 pkt 1 O.p. oraz art. 60 ust. 3 u.d.e.). Pominięcie przez organ zintegrowanej skrzynki doręczeń (ADE/ePUAP) i skierowanie decyzji do zupełnie odrębnego, resortowego systemu e-Urząd Skarbowy – na podstawie ogólnej, wcześniejszej pozaprocesowej zgody– przy jednoczesnym zastosowaniu na tym koncie rygoru fikcji doręczenia zastępczego, stanowiło działanie zaskakujące dla strony i rażąco naruszające zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.). W konsekwencji, skierowanie przez organ II instancji decyzji na konto pełnomocnika w e-US mogło wywołać skutek prawny doręczenia wyłącznie poprzez faktyczne pobranie (odebranie) pisma przez pełnomocnika. Dopóki pełnomocnik dokumentu tego z konta w e-US nie pobrał, przyjęcie fikcji doręczenia po upływie 14 dni było prawnie bezskuteczne, a decyzja pozostawała niedoręczona. W razie braku pobrania pisma z konta w e-US organ podatkowy miał obowiązek wyekspediować decyzję na adres do doręczeń elektronicznych (ADE) pełnomocnika wpisany do BAE (art. 144 § 1a w zw. z art. 144a § 1 pkt 1 O.p.), gdzie dopiero możliwe byłoby skuteczne zastosowanie reżimu doręczenia zastępczego z art. 42 u.d.e. Z uwagi na skuteczność omówionego zarzutu, na podstawie art. 179a p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Odrzucenie skargi nastąpiło na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., bowiem, jak wskazano na wstępie, skarga wniesiona przed rozpoczęciem terminu do jej wniesienia jest skargą przedwczesną, a jej wniesienie niedopuszczalne. W konsekwencji odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej jest bezprzedmiotowe. O zasądzeniu kosztów orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę składa się wpis od skargi kasacyjnej - 250 zł, opłata za wydanie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem - 100 zł oraz wynagrodzenie doradcy podatkowego zgodne z § 2 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1687) – 240 zł. Zwrot wpisu sądowego od skargi nastąpił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
7 maja 2026
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Sędziowie
Dariusz Skupień /przewodniczący/ Damian Bronowicki /sprawozdawca/ Anna Juszczyk - Wiśniewska

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny