I SA/Gl 977/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędziowie Asesor WSA Mikołaj Darmosz, Sędzia WSA Piotr Pyszny (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi S. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 5 czerwca 2025 r. nr 2401-IEE.7192.218.2025.2.MSN UNP: 2401-25-144376 w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.

Zaskarżonym postanowieniem z 5 czerwca 2025 r., znak 2401-IEE.7192.218.2025.2.MSN, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako organ, DIAS), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. (dalej jako NUS) z 26 marca 2025 r., o oddaleniu skargi z 10 marca 2025 r. na czynność egzekucyjną dokonanego zawiadomieniem z 21 lutego 2025 r. nr [...] zajęcia wynagrodzenia za pracę, wniesionej przez S. B. (dalej jako zobowiązany, skarżący). Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 – dalej jako kpa), art. 17 § 1, art. 18 oraz art. 54 § 5 ustawy z 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 132 – dalej jako upea). Stan sprawy przedstawia się następująco: NUS wszczął wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego Burmistrza P. z 20 lutego 2025 r., obejmującego zaległości w płatności podatku od nieruchomości za 2024 r., dokonując zawiadomieniem z 21 lutego 2025 r. o wskazanym wyżej numerze zajęcia wynagrodzenia za pracę w P Sp. z o.o. Powyższe zawiadomienie wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego organ egzekucyjny doręczył zobowiązanemu 3 marca 2025 r. Pismem z 10 marca 2025 r. zobowiązany złożył zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Ponadto, w odpowiedzi na powyższe zajęcie, pismem z tej samej daty wniósł skargę na zajęcie wynagrodzenia za pracę z 21 lutego 2025 r. W związku z powyższym NUS przekazał wierzycielowi zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej i postanowieniem z 17 marca 2025 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne do czasu zawiadomienia organu egzekucyjnego o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie ww. zarzutu. Z kolei postanowieniem z 26 marca 2025 r. organ egzekucyjny oddalił skargę na czynność egzekucyjną zajęcia wynagrodzenia za pracę. W wyniku rozpatrzenia zażalenia na to rozstrzygnięcie DIAS wydał postanowienie zaskarżone do tutejszego Sądu. Wskazał w uzasadnieniu na art. 54 § 1 pkt 1 upea regulującemu kwestię skargi na czynność egzekucyjną. Wyjaśnił, że skarga na czynność egzekucyjną nie jest uniwersalnym środkiem zaskarżenia, za pomocą którego można skutecznie kwestionować ewentualne wadliwości prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a które mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w ustawie egzekucyjnej. W postępowaniu wszczętym skargą na czynność egzekucyjną ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. Wychodząc z tego założenia DIAS stwierdził, że organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny przewidziany w ustawie egzekucyjnej, który prowadzi do wykonania obowiązku. Nie dopatrzył się również wad w zaskarżonym postanowieniu. Organ podniósł, że w świetle okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy, zaskarżona czynność egzekucyjna dokonana została w sposób prawidłowy, zgodnie z przepisami regulującymi sposób oraz formę ich dokonania i brak było podstaw do uchylenia zaskarżonego zajęcia. W jego ocenie, w niniejszej sprawie zarówno we wniesionej skardze na czynność egzekucyjną, jak i w zażaleniu z 22 kwietnia 2025 r. na postanowienie NUS skarżący podniósł, że dokonana ona została z rażącym naruszeniem prawa. Tymczasem zajęcia wynagrodzenia za pracę organ egzekucyjny dokonał zgodnie z trybem wskazanym w art. 72 ustawy egzekucyjnej. Zawiadomienie z 21 lutego 2025 r. zostało doręczone pracodawcy 24 lutego 2025 r., a zobowiązanemu 3 marca 2025 r. wraz z odpisem tytułu wykonawczego. Sporządzone przez organ egzekucyjny zawiadomienie o zajęciu spełniało wymogi określone dla tego rodzaju dokumentów, określone w przepisach art. 67 § 1, § la, § 2 i § 2a oraz art. 26e § 1-4 ustawy egzekucyjnej. W skardze wniesionej do tutejszego Sądu na opisane wyżej postanowienie DIAS skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 54 § 1 upea zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Zgodnie z art. 7 upea, organ egzekucyjny w trakcie postępowania egzekucyjnego stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, prowadzące bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków te, które są najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Jednocześnie art. 1a pkt 12 lit. a) tiret 2 u.p.e.a. wskazuje, że do środków egzekucyjnych w postępowaniu dotyczącym należności pieniężnych należy między innymi egzekucja z wynagrodzenia za pracę. Zgodnie z art. 67 § 1 u.p.e.a. podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a, stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo podmiotu prowadzącego rejestr akcjonariuszy, albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu. Zajęcie to, kwestionowane przez skarżącego w ramach skargi na czynność egzekucyjną, dokonane zostało zawiadomieniem21 lutego 2025 r. Art. 67 § 2 u.p.e.a. stanowi, że zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera: 1) oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; 2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności; 3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego; 4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę zajęcia, a w przypadku jednolitego tytułu wykonawczego lub zagranicznego tytułu wykonawczego - również wskazanie jego rodzaju; 5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; 6) kwotę kosztów egzekucyjnych: a) opłaty manipulacyjnej, b) opłaty za czynności egzekucyjne, c) wydatków egzekucyjnych, d) opłaty egzekucyjnej, e) powstałych w postępowaniu egzekucyjnym umorzonym z przyczyny określonej w art. 59 § 2 w przypadku, o którym mowa w art. 64ca § 2; 7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia; 8) pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia; 9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego. Zgodnie z art. 72 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wynagrodzenia za pracę przez przesłanie do pracodawcy zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu tej części jego wynagrodzenia, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa pracodawcę, aby nie wypłacał zajętej części wynagrodzenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. W oparciu o art. 72 § 2 u.p.e.a. zajęcie wynagrodzenia za pracę jest dokonane z chwilą doręczenia pracodawcy zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Z kolei art. 72 § 4 u.p.e.a. stanowi, że jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny: 1) zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wynagrodzenia za pracę, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis wezwania przesłanego do pracodawcy, pouczając ponadto zobowiązanego, że nie może odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia ani rozporządzać nim w żaden inny sposób; 2) wzywa pracodawcę, aby: a) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył za okres 3 miesięcy poprzedzających zajęcie, za każdy miesiąc oddzielnie, zestawienie otrzymanego w tym czasie wynagrodzenia zobowiązanego z wyszczególnieniem wszystkich jego składników, b) składał, w przypadku zaistnienia przeszkód do wypłacenia wynagrodzenia za pracę, oświadczenie o rodzaju tych przeszkód, a w szczególności podał, czy inne osoby roszczą sobie prawa do zajętego wynagrodzenia, czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o to wynagrodzenie oraz czy i o jakie roszczenia została skierowana do tego wynagrodzenia egzekucja przez innych wierzycieli; 3) poucza pracodawcę o określonych w art. 71b, art. 168c i art. 168e skutkach niestosowania się do wezwań, o których mowa w pkt 1 i 2. Zawiadomienia te odpowiadały wzorowi określonemu w załączniku nr 1 do Rozporządzenia Ministra Finansów z 18 marca 2024 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 426). Wobec powyższego zasadne jest stwierdzenie, że omawiane czynności egzekucyjne dokonane zostały w sposób prawidłowy, zgodnie z przepisami regulującymi sposób oraz formę ich dokonania, czego zresztą skarżący nie kwestionował. Podstawą skargi może być również twierdzenie wynikające z art. 54 § 1 pkt 2 upea, czyli zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. W regulacji tej prawodawca posługuje się określeniem nieostrym "zbyt uciążliwego" środka egzekucyjnego. Wprowadzenie takiego nieostrego określenia oznacza konieczność oceny czynności egzekucyjnej z punktu widzenia szeroko rozumianego kryterium "uciążliwości". Za uciążliwość środka egzekucyjnego uznaje się dokuczliwość zastosowanego środka dla codziennego bytu dłużnika czy prowadzonej przez niego działalności, powodująca niemożność, czy istotne utrudnienie w codziennym jego funkcjonowaniu (por. wyrok NSA z 23 lutego 2019 r., sygn. akt I FSK 1384/15). Pojęcie to nie obejmuje samej uciążliwości tego środka egzekucyjnego, a taki jej wymiar, który oznacza w rezultacie jej nadmiar podlegający ocenie w okolicznościach konkretnej czynności egzekucyjnej (por. wyrok NSA z 26 września 2023 r., sygn. akt III FSK 436/23). Z samej istoty postępowania egzekucyjnego, w toku którego stosowane są elementy przymusu, wynika pewien stopień dolegliwości dla zobowiązanego. O zastosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego nie może decydować subiektywne przekonanie skarżącego, lecz zobiektywizowane kryteria, zaistniałe w stanie faktycznym danej sprawy. Przy wyborze środka egzekucyjnego organ egzekucyjny powinien kierować się nie tylko jego jak najmniejszą dolegliwością, lecz przede wszystkim efektywnością. Zastosowany środek egzekucyjny powinien być jak najmniej uciążliwy dla zobowiązanego, jednakże ta najmniejsza uciążliwość nie może niweczyć celu egzekucji (por. m.in. wyrok NSA z 26 września 2023 r., sygn. akt III FSK 436/23). Jednocześnie podkreślenia wymaga, że zastosowanie najmniej uciążliwego środka może mieć miejsce w przypadku istnienia w tym względzie możliwości wyboru. Wybór najłagodniejszego środka dotyczyć może tylko takich sytuacji, gdy kilka możliwych do zastosowania środków egzekucyjnych powinno przynieść taki sam efekt (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 11 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 957/23). Takich alternatywnych środków zobowiązany nie wskazał. W tym stanie rzeczy oddalenie skarg na czynności egzekucyjne było zasadne. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, wobec czego skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 146), oddalono.