I SA/Gl 905/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 26 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi S. B.-S. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w 2011 r., wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2011 r. oraz kwoty dotacji do zwrotu w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.

W ramach urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 18 lipca 2017 r. S. B.-S. zwróciła się do Sądu o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie do kosztów sądowych. W świetle oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz synem, akcentując jednocześnie, że "posiada rozdzielność majątkową". Zeznała dalej, że uzyskuje dochody w kwocie 6.200,00 zł netto z tytułu wynagrodzenia za pracę. Wskazała, że posiada debety na rachunkach bankowych w wysokości 55.000,00 zł. Do stałych miesięcznych wydatków zaliczyła następujące pozycje: kredyty hipoteczne (3.966,00 zł), kredyt gotówkowy (1.992,00 zł), czesne w szkole syna (1.100,00 zł), koszty leczenia (około 1.000,00 zł) oraz "sprzęt wspomagający (około 333 zł). Do formularza dołączono orzeczenie z 8 września 2014 r., z którego wynika, że syn skarżącej został zaliczony do osób niepełnosprawnych oraz orzeczenie z 8 grudnia 2014 r. wskazujące na potrzebę kształcenia specjalnego E. S. W wyniku analizy treści ww. oświadczenia, pismem z dnia 4 września 2017 r., referendarz sądowy zobowiązał skarżącą do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W ww. wezwaniu, doręczonym pełnomocnikowi w dniu 11 września 2017 r., pouczono wnioskującą, że niezastosowanie do wezwania w terminie 7 dni może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na ww. wezwanie do dnia dzisiejszego, a w dniu 18 września 2017 r. uiszczono należny w tej sprawie wpis sądowy od skargi. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Rozstrzygnięcie wniosku sprowadza się do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym słowo "wykazać", użyte w treści art. 246 P.p.s.a. oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11, LEX nr 1104158). Wnioskodawca, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 881/11, LEX nr 1069777). Ze spostrzeżeń tych wynika, że minimum staranności, jaką powinna się wykazać osoba wnosząca o przyznanie prawa pomocy, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania referendarza sądowego zawierającego wytyczne co do katalogu dokumentów źródłowych. Tymczasem skarżąca nie nadesłała żadnego z dokumentów wymienionych w takim wezwaniu. Termin zakreślony dla dokonania tej czynności procesowej upłynął więc bezskutecznie w dniu 18 września 2017 r. Fakt ten uniemożliwia weryfikację oświadczeń skarżącej, co więcej, może wzmocnić wątpliwości co do ich wiarygodności. Należy w tym miejscu odnotować, że obszerne wezwanie referendarza sądowego zmierzało między innymi do ustalenia faktycznego stanu osobowego prowadzonego przez nią gospodarstwa domowego. Zamiarem referendarza było nadto zweryfikowanie oświadczeń co do stanu posiadania skarżącej oraz uzyskiwanych przez nią dochodów. Zasadne było nadto uzyskanie informacji o wsparciu udzielanym skarżącej przez jej męża pomimo akcentowanej rozdzielności majątkowej, wszak deklarowane przez skarżącą stałe wydatki (nie wliczając m.in. mediów, wyżywienia) stanowią miesięcznie kwotę około 8.400,00 zł, zaś dochody wynoszą 6.200,00 zł. Akcentowana wyżej bierność procesowa skarżącej nie pozwala uwzględnić wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wykluczona jest możliwość jego merytorycznego rozpoznania, a uzasadnione jest pozostawienie go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. I OZ 842/05). Reasumując, rozpoznany wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż skarżąca nie wykazała, iż w jej przypadku spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.