I SA/Gl 843/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Asesor WSA Piotr Pyszny (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 kwietnia 2023 r. nr 480000/71/2023/DR-6312600575/P-4582/GT w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.

Zaskarżonym postanowieniem z 12 kwietnia 2023 r., znak 480000/71/2023/DR-6312600575/P-4582/GT Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie w przedmiocie nie uznania zarzutów B. B. (dalej jako zobowiązania, skarżąca) za uzasadnione. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 83c § 1a i art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1009, ze zm., dalej: u.s.u.s.) oraz art. 33 § 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm., dalej: u.p.e.a.). Stan sprawy: Dnia 3 stycznia 2023r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Z., działając jako wierzyciel, wystawił tytuły wykonawcze o numerach od TW4480022021744 do TW4480022021753 obejmujące składki na ubezpieczenie społeczne za okres 06/2019 i od 01/2022 do 09/2022, składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres 06/2019 i od 01/2022 do 09/2022, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 01/2019 do 09/2019 i od 01/2022 do 09/2022. Pismem z 12 stycznia 2023r. zobowiązana złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej do ww. tytułów wykonawczych. Wykonując wezwanie do przedłożenia dowodów uzasadniających żądanie, zobowiązana wskazała na: 1). nieistnienie obowiązku; 2). określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a). orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b). dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c). przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3). brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 4). wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 5). brak wymagalności obowiązku w przypadku: a). odroczenia terminu wykonania obowiązku, b). rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c). wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b w odniesieniu do należności objętych prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od TW4480022021744 do TW4480022021753. Jako zakres żądania zobowiązana domagała się uchylenia tytułów wykonawczych, umorzenia postępowania egzekucyjnego, zawieszenia w całości postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania zarzutów. Organ postanowieniem z 7 marca 2023 r. nie uznał zarzutów za uzasadnione. W wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ wydał postanowienie zaskarżone do tutejszego Sądu. W uzasadnieniu podał, że wskazane w deklaracji należności do zapłaty odzwierciedlają kwoty wykazane przez wierzyciela w wystawionych tytułach wykonawczych. Tym samym zarówno obowiązek, jak i podmiot zobowiązany został prawidłowo określony przez wierzyciela w ww. tytułach wykonawczych. Błąd co do zobowiązanego jest kolejną okolicznością uzasadniającą wniesienie zarzutu. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny prawidłowo uznał skarżącą jako zobowiązaną, w związku z czym doręczył jej tytuły wykonawcze oraz pouczył o prawie wniesienia zarzutów. Brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagalne, również w niniejszej sprawie nie wystąpił. Organ ustalił, że w aktach egzekucyjnych sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru upomnienia egzekucyjnego. Upomnienie egzekucyjne zostało doręczone zobowiązanej 1 grudnia 2022 r. Wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części jest okolicznością, której wystąpienie stanowi podstawę wniesienia zarzutu przez zobowiązanego. W niniejszej sprawie jednak nie doszło ani do wygaśnięcia obowiązku w całości, ani w części. Organ nie odnotował żadnych wpłat na poczet tytułów wykonawczych o numerach, które mogły spowodować wygaśnięcie obowiązku, nawet częściowe. Nie doszło również do umorzenia należności objętych ww. tytułami wykonawczymi. Organ wskazał, że zgodnie z art. 24 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Tytuły wykonawcze w niniejszej sprawie obejmują składki na ubezpieczenie społeczne za okres 06/2019 i od 01/2022 do 09/2022, składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres 06/2019 i od 01/2022 do 09/2022, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 01/2019 do 09/2019 i od 01/2022 do 09/2022. Bez względu na okoliczności mogące mieć wpływ na zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia, należności wykazane w ww. tytułach wykonawczych nie uległy przedawnieniu. Ostatnim zarzutem jest brak wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit, a i b artykułu 33 §2 pkt 6 u.p.e.a. O braku wymagalności obowiązku decydują takie okoliczności, jak odroczenie terminu wykonania obowiązku, czy rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych, ewentualnie inne zdarzenia, które powodują, że zobowiązanie nie może być egzekwowane. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest zgodny pogląd, że chodzi tu o zdarzenia tego rodzaju jak odroczenie terminu bądź rozłożenie na raty, jak wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Dokonując analizy merytorycznej sprawy organ nie dopatrzył się innych przyczyn wpływających na brak wymagalności obowiązku. W skardze do tutejszego Sądu skarżąca zarzuciła wydanemu orzeczeniu brak podstawy faktycznej i prawnej, błędną interpretację przepisów o egzekucji i nieprawidłowe dokonanie zajęcia należności pieniężnych przez Dyrektora Oddziału ZUS w Z.. W oparciu o te zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu. Do sprawy wstąpił ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej, który w piśmie z 22 grudnia 2023 r., sprecyzował zarzuty skargi domagając się uchylenia postanowień organu oraz umorzenia postępowania egzekucyjnego. Ewentualnie wniósł o uchylenie obu decyzji stwierdzając, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres spray ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a., b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1 u.p.e.a., c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Z kolei w myśl art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Zgodnie natomiast z art. 33 § 5 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż: 1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części. Wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu (art. 35 § 1 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 34 § 1 u.p.e.a.). Wierzyciel natomiast rozpoznając zarzut wydaje postanowienie, w którym (art. 34 § 2 u.p.e.a.): 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia. Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3 u.p.e.a.). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, iż zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze. W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w sposób wyczerpujący w art. 33 § 2 u.p.e.a., zobowiązany wnosząc zarzut: 1) zapoczątkowuje spór o dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 2 pkt 1 i 5 u.p.e.a.) lub o wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) – z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje albo uległ wygaśnięciu lub, że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo, że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny; 2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 2 pkt 2-4 u.p.e.a). Zobowiązana wniosła zarzuty w terminie, co nie jest kwestionowane. Jednocześnie sprecyzowała je, w odpowiedzi na wezwanie ZUS. W zakresie zgłoszonych zarzutów podnieść należy, że należności objęte wystawionymi przez wierzyciela tytułami egzekucyjnymi zostały wydane w związku ze złożonymi przez skarżącą deklaracjami rozliczeniowymi dotyczącymi składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i dotyczyły okresu od czerwca 2019 r. do września 2022 r. Zatem zarówno obowiązek, jak i podmiot zobowiązany został prawidłowo określony przez wierzyciela w ww. tytułach wykonawczych. Również do akt sprawy załączono zwrotne potwierdzenie odbioru upomnienia przez skarżącą z 1 grudnia 2022 r.). Z tych względów brak podstaw do uznania, że doszło do naruszenia art. 15 u.p.e.a. W odniesieniu do dalszych zarzutów, organ prawidłowo uznał, że w przypadku skarżącej, nie doszło do wygaśnięcia obowiązku w całości, jak również w części. ZUS nie odnotował żadnych wpłat na poczet tytułów wykonawczych wymienionych w części wstępnej niniejszego uzasadnienia, które mogłyby spowodować wygaśnięcie obowiązku, nawet częściowe. Nie doszło również do umorzenia należności objętych ww. tytułami wykonawczymi. Należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne oraz zdrowotne za wymieniony wyżej okres, nie uległy również przedawnieniu. Skarżąca nie wykazała również, że zasadny jest zarzut braku wymagalności obowiązku w przypadku odroczenia terminu wykonania obowiązku lub rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej (art. 33 § 2 pkt 6 lit. a i b u.p.e.a.). Z tych względów Sąd uznał zarzuty skarżącej za chybione. Oceny tej nie zmienia postawiony przez pełnomocnika skarżącej zarzut, jakoby doszło w sprawie do uchybienia przepisom postępowania, a zakres niezbędny do wyjaśnienia uzasadniał uchylenie wydanego w sprawie postanowienia. Sąd dokonując kontroli przez pryzmat zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia nie dopatrzył się takich uchybień, czemu dał wyraz w przedstawionych wyżej rozważaniach. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.