I SA/Gl 721/18

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lipca 2018 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości A Sp. z o.o. w upadłości w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2009 r. w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.

Skarżący syndyk, reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, na urzędowym formularzu PPPr wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Oświadczył, że działa w imieniu upadłej spółki, która nie osiąga żadnych dochodów, i zwrócił uwagę na podstawy ogłoszenia upadłości (niewypłacalność) oraz cele postępowania upadłościowego (spłata wierzycieli upadłego). Podkreślił, że obecnie dysponuje kwotą około 8500 zł, która nie wystarcza na pokrycie wszystkich wydatków, czyli w pierwszej kolejności kosztów postępowania upadłościowego, a w dalszej należności wierzycieli. Do wniosku załączył odpis sprawozdania rachunkowego syndyka, w świetle którego wpływy do funduszów masy upadłości są ponad dwukrotnie mniejsze niż koszty postępowania, sprowadzające się jedynie do wydatków bezpośrednio związanych z zabezpieczeniem, zarządem i likwidacją masy upadłości, a także odpis spisu inwentarza w postępowaniu upadłościowym. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Przed przystąpieniem do rozpoznania wniosku należy wyjaśnić, że stroną w niniejszym postepowaniu, tj. wnioskodawcą domagającym się przyznania prawa pomocy i zarazem skarżącym w rozumieniu art. 32 i art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej P.p.s.a.), jest syndyk masy upadłości, będący niewątpliwie osobą fizyczną. Z tego powodu, ściśle rzecz ujmując, powinien on posłużyć się urzędowym formularzem PPF przeznaczonym dla wyrażenia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez takie osoby, nie formularzem PPPr, na którym wnioski te składają osoby prawne i jednostki organizacyjne. Kwestionowanie wniosku syndyka ze wskazanego względu i uzależnienie nadania mu biegu od przedłożenia tego wniosku na innym formularzu byłoby jednak przejawem nadmiernego i nieuzasadnionego formalizmu. Bezsprzecznie zresztą skoro upadłym jest spółka kapitałowa, to syndyk może w bardziej odpowiedni sposób przedstawić stan masy upadłości za pomocą urzędowego formularza PPPr. Nie ulega zaś wątpliwości, że to właśnie ten stan, nie niejako osobista sytuacja syndyka, majątkowa czy szczególnie rodzinna, musi być uznany za miarodajny podczas oceny wniosku syndyka o przyznanie prawa pomocy. Syndyk nie działa wszak w swoim własnym interesie, lecz realizuje uprawnienia i obowiązki łączące się z postępowaniem upadłościowym, zarządzając masą upadłości, której dotyczy również decyzja będąca przedmiotem skargi syndyka. Niemniej w sprawie trzeba zastosować art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w myśl którego przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oczywiście, w przypadku syndyka będącego osoba fizyczną przesłanki tej nie można odnieść do utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny, lecz – z uwagi na jego funkcję i charakter, w jakim występuje on w postępowaniu, do zarządzanej przez niego masy upadłości oraz celów i potrzeb postępowania upadłościowego toczącego się z jego udziałem. Innymi słowy, należy odpowiedzieć na pytanie, czy uiszczenie kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym daje się pogodzić z tymi celami i potrzebami, tj. czy koszty te mogą być zaliczone do kosztów postępowania upadłościowego w taki sposób, by nie wpłynęło to na kolejność wydatków, jakiej syndyk zobowiązany jest przestrzegać. W ocenie rozpoznającego wniosek odpowiedź ta w rozpatrywanej sprawie musi być negatywna. W świetle dokumentacji przedłożonej przez syndyka środki, jakie pozostają do jego dyspozycji, nie wystarczają na pokrycie wszystkich wydatków w zakresie zabezpieczenia, zarządu i likwidacji masy upadłości, i nie pozwalają na realizację zasadniczego celu postępowania upadłościowego polegającego na spłacie wierzytelności, w związku z którymi upadłość ogłoszono. W takim stanie rzeczy syndyk nie jest w stanie powiększyć tych wydatków poprzez poniesienie kosztów sądowych w tej sprawie. Z tych wszystkich powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.