I SA/Gl 684/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 10 kwietnia 2026 r., nr 2401-IEW1.4261.11.2026 UNP: 2401-26-094034 w przedmiocie ulg płatniczych - odmowy umorzenia zaległego podatku dochodowego od osób fizycznych wraz z odsetkami za zwłokę postanawia odrzucić skargę.

Zaskarżoną decyzją z 10 kwietnia 2026 r., nr 2401-IEW1.4261.11.2026 UNP: 2401-26-094034 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z 25 września 2025 r., nr [...], którą odmówiono skarżącej I. R. umorzenia: – zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r., 2012 r. i 2013 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę; – odsetek stałych z tytułu nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za okresy od lipca do października 2010 r., styczeń, lipiec, sierpień i wrzesień 2012 r. oraz styczeń, luty i październik 2013 r. Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach została podpisana przez pełnomocnika skarżącej (jej małżonka). Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 7 sierpnia 2026 r. do pełnomocnika skarżącej skierowano wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi i wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez podanie numeru PESEL skarżącej. Przy tym wskazano, że numer PESEL składa się z 11 cyfr. Nie jest nim zatem ciąg 9 cyfr, które jako ten numer zostały podane w przedłożonym do akt sprawy pełnomocnictwie z 3 sierpnia 2026 r. Doręczenie pełnomocnikowi skarżącej tych wezwań miało następujący przebieg. 25 sierpnia 2026 r. przesyłka ta złożona w placówce pocztowej, a w oddawczej skrzynce pocztowej adresata umieszczono zawiadomienie o możliwości jej odbioru. 2 września 2026 r. pozostawiono zawiadomienie powtórne. 9 września 2026 r. przesyłkę zwrócono jako niepodjętą w terminie. W piśmie z 18 września 2026 r. pełnomocnik skarżącej wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych i wskazał – jako numer PESEL skarżącej – ten sam ciąg 9 cyfr, co poprzednio. Z kolei w piśmie datowanym na 26 września 2026 r., a złożonym 1 października 2026 r. pełnomocnik skarżącej podał PESEL skarżącej oraz wyjaśnił, że brak odbioru skierowanej do niego przesyłki był spowodowany tym, iż wraz z małżonką przebywał poza miejscem zamieszkania z uwagi na konieczność zapewnienia opieki na schorowanym ojczymem małżonki, który zmarł 14 września 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu w następstwie niewykonania w terminie wezwania do uzupełnienia jej braku formalnego i uiszczenia wpisu od tego pisma. Wyjaśnienie motywów niniejszego rozstrzygnięcia należy rozpocząć od odnotowania, że w myśl art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, ze zm.), dalej powoływanej jako: p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym od skargi, pobiera się wpis. Na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa jednak wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (a jeżeli pismem tym jest skarga – jej odrzucenia) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Niezależnie od powyższego uwzględnienia wymaga, że stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. pierwsze pismo w sprawie strony będącej osobą fizyczną powinno zawierać jej numer PESEL oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Jest to jeden z wymogów formalnych pisma, których spełnienie jest niezbędne do nadania pismu prawidłowego biegu (zob. w szczególności uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22). W myśl z kolei art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni. Niewykonanie takiego wezwania skutkuje wydaniem przez przewodniczącego zarządzenia o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, co następuje na podstawie art. 49 § 2 zd. 1 p.p.s.a., a jeżeli pismem tym jest skarga, to zastosowanie ma art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym podlega ona odrzuceniu przez sąd. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że wskazane terminy (zarówno do uiszczenia wpisu od skargi, jak i do uzupełnienia braku formalnego skargi) zostały określone w ustawie i wynoszą siedem dni, a ich bezskuteczny upływ obliguje sąd do odrzucenia skargi. Powinność taka zaistniała również w analizowanym przypadku. Przyczyną tego stanu rzeczy jest konieczność uznania, że skutek doręczenia pełnomocnikowi skarżącej takich wezwań nastąpił 8 września 2026 r. Doszło do tego w trybie przewidzianym w art. 73 p.p.s.a. Przepis ten ma bowiem zastosowanie w razie niemożności dokonania doręczenia adresatowi ani bezpośrednio, o czym – w odniesieniu do osób fizycznych – stanowi art. 67 § 1 p.p.s.a., ani za pośrednictwem osoby uprawnionej zgodnie z art. 72 § 1 p.p.s.a. W takiej sytuacji, w przypadku doręczania pisma przez pocztę, przechowywane jest ono w placówce pocztowej przez okres czternastu dni (art. 73 § 1 p.p.s.a.). W oddawczej skrzynce pocztowej (a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe) umieszcza się zawiadomienie o złożeniu tego pisma oraz informację o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia. Jeżeli pismo to nie zostanie podjęte w tym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości jego odbioru w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia (art. 73 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem czternastego dnia od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej (art. 73 § 4 p.p.s.a.). O wykonaniu tych czynności w niniejszej sprawie świadczą adnotacje operatora pocztowego umieszczone na zwróconej przesyłce (na zwrotnym potwierdzeniu jej odbioru i kopercie, w której ją wysłano). Zgodnie z nimi przesyłkę tę pozostawiono w placówce pocztowej, a w skrzynce odbiorczej adresata umieszczono zawiadomienie o możliwości jej odbioru. Po raz pierwszy dokonano tego 25 sierpnia 2026 r., powtórnie – 2 września 2026 r., a 9 września 2026 r. przesyłkę zwrócono nadawcy jako niepodjętą w terminie. Oznacza to, że czternastodniowy termin, o którym mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a., upłynął 8 września 2026 r., a doręczenie należało uznać za dokonane właśnie w tym dniu. W rezultacie ostatnim dniem siedmiodniowego terminu do wykonania wezwania do uiszczenia wpisu od skargi oraz wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi był wtorek 15 września 2026 r. Jako że termin ten upłynął bezskutecznie, skargę należało odrzucić stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 p.p.s.a. Na koniec, już niejako na marginesie, wymaga zasygnalizowania, że na podjęcie tej kwalifikacji nie miało wpływu to, czy uchybienie terminowi do wykonania wskazanych wezwań nastąpiło z przyczyn zależnych od pełnomocnika skarżącej, czy też nie. I choć okoliczność ta ma znaczenie dla oceny zasadności wniosku o przywrócenie terminu, który pełnomocnik skarżącej może złożyć, to jednak trzeba pamiętać, że o ile do wezwania do uiszczenia wpisu od skargi ustosunkował się on już w piśmie z 18 września 2026 r., to numer PESEL skarżącej podał dopiero w piśmie złożonym 1 października 2026 r. Powyższe nie zmienia faktu, że odrzucenie skargi na decyzję wydaną w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej nie pozbawia skarżącej możliwości wystąpienia do organu podatkowego z ponownym żądaniem w tym przedmiocie. Tym samym nawet prawomocne zakończenie postępowania w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej nie zamyka skarżącej drogi do domagania się przyznania wskazanej ulgi podatkowej w kolejnym postępowaniu podatkowym, które może być wszczęte i prowadzone na jej wniosek.