I SA/Gl 652/18

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 lipca 2018 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 r. w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.

Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Oświadczył, że utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 2500 zł i wyliczył swoje stałe wydatki, wyszczególniając koszty najmu i "mieszkania" (po 800 zł) oraz zakupu leków (100 zł). We wniosku nie wskazano żadnego majątku ani osób pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym. Pismem doręczonym dnia 29 czerwca 2018 r. starszy referendarz sądowy wezwał pełnomocnika wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez nadesłanie szeregu materiałów źródłowych, w szczególności zaświadczenia w sprawie zameldowania, zeznań podatkowych, wyciągów z rachunków bankowych (podano numery dwóch rachunków, które należało uwzględnić) oraz dokumentów dotyczących dochodów i wydatków gospodarstwa domowego, a także tytułu prawnego do lokalu stanowiącego miejsce zamieszkania. Wezwanie nie zostało dotąd wykonane. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej P.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli wedle art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Musi ona więc tę przesłankę udowodnić, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Minimum staranności procesowej, jaką powinna ona przejawić, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, tj. złożenia dodatkowych wyjaśnień i nadesłania wszystkich dokumentów źródłowych wymienionych w wezwaniu – można tego wymagać zwłaszcza od stron reprezentowanych przez profesjonalnych pełnomocników. Według art. 255 P.p.s.a. wezwanie takie wystosowuje się do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości. Umożliwia ono weryfikację oświadczeń zamieszczonych we wniosku poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, a co za tym idzie gwarantuje wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Tymczasem pełnomocnik skarżącego w ogóle nie wykonał tego rodzaju wezwania – termin wyznaczony w tej materii upłynął bezskutecznie z dniem 6 lipca 2018 r. – co wyłącza poczynienie ustaleń faktycznych dotyczących któregokolwiek z aspektów sytuacji wnioskodawcy, w szczególności dochodów i wydatków jego gospodarstwa domowego. Nie nadesłano zresztą także zaświadczenia w kwestii zameldowania, będącego jednym z dowodów pozwalających sprawdzić, czy istotnie nie tworzy on takiego gospodarstwa z innymi osobami, które przecież również były objęte wezwaniem. Nie ustosunkowano się też do wezwania w części odnoszącej się do tytułu prawnego, na podstawie którego skarżący korzysta z nieruchomości wskazanej jako jego miejsce zamieszkania. W konsekwencji nie można stwierdzić, czy poniesienie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. Powyższy stan rzeczy uniemożliwia uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego wniosku nie można wówczas rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.