I SA/Gl 644/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.

Postępowanie w przedmiocie prawa pomocy zostało przez skarżącą zainicjowane w ramach urzędowego formularza z dnia 13 lipca 2017 r. Uzasadniając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, podniosła, że nie jest w stanie ponieść należnych kosztów, wszak uzyskuje dochód odpowiadający najniższej krajowej, co przekłada się na wynagrodzenie netto w kwocie 1.413,48 zł. Dodatkowym źródłem dochodu jest działalność gospodarcza, która przynosi zysk miesięczny w wysokości 1.202,72 zł. Dochód męża skarżącej stanowi kwotę 763,24 zł netto. Wnioskująca oświadczyła, że budżet domowy z trudem wystarcza na pokrycie stałych wydatków, do których zaliczyła spłatę zadłużenia w kwocie 1.000,00 zł miesięcznie. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca jest w ½ współwłaścicielką mieszkania o pow. 113 m2 o wartości 180.000,00 zł. Taki sam udział posiada nadto we własności garażu o pow. 22 m2. Skarżąca zgromadziła oszczędności w kwocie 20.000,00 zł. Stałe miesięczne wydatki gospodarstwa domowego oszacowano na kwotę 2.689,00 zł, zaś łączny dochód oznaczono w wysokości 3.379,44 zł. Pismem doręczonym adresatce w dniu 27 lipca 2017 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącą do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie dokumentów źródłowych i złożenie dodatkowych wyjaśnień. W treści wezwania pouczono skarżącą, że niezastosowanie się do jego treści w wyznaczonym terminie może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Wezwanie referendarza sądowego pozostało bez odpowiedzi do dnia dzisiejszego. Wpis sądowy do skargi stanowi w tym przypadku kwotę 100 zł Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 2 tej ustawy obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Podobnie art. 252 § 1 P.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy powinny być przekonująco umotywowane. Z tych też powodów od stron ubiegających się o zwolnienie od kosztów sądowych oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat ich stanu majątkowego oraz w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów, w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i możliwości płatnicze. To bowiem na podstawie przedłożonych dokumentów źródłowych musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, że wnioskodawca nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W tym kontekście stwierdzono, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Należy podkreślić w tym miejscu, iż wezwanie referendarza zmierzało między innymi do weryfikacji stanu posiadanych przez skarżącą nieruchomości. W druku PPF skarżąca zeznała, że jest współwłaścicielką jednego lokalu mieszkalnego, tymczasem w aktach sprawy wskazany został adres innego budynku wolnostojącego, który w toku postępowania administracyjnego był adresem zamieszkania skarżącej. W wezwaniu zobowiązano nadto do udokumentowania wszystkich wydatków w jej gospodarstwie domowym, jak również do udokumentowania dochodów, w szczególności tych, które pochodzą z prowadzonej działalności gospodarczej. Dla zobrazowania skali tych dochodów wezwano nadto wnioskującą do przedstawienia zeznań podatkowych na potrzebę podatku dochodowego za 2016 r. Brak reakcji skarżącej na wezwanie do uzupełnienia wniosku świadczy nie tylko o biernej postawie procesowej, ale w efekcie uniemożliwia zbilansowanie jej gospodarstwa domowego, co jest czynnością absolutnie konieczną dla wolnego od wątpliwości rozstrzygnięcia wniosku. Wszystkie podniesione wyżej okoliczności w zderzeniu z faktem, że wpis sądowy od skargi, który skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia na tym etapie postępowania, i który jest najniższym z przewidzianych w procedurze przed sądami administracyjnymi, skutkują odmową wnioskowanego przez R. K. prawa pomocy. Co znamienne, rzeczony wpis sądowy stanowi zaledwie 0,5% oszczędności zgromadzonych przez skarżącą. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.