I SA/Gl 591/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak, po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w kwestii wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi

Wraz ze skargą na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., oznaczone w sentencji postanowienia, w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia A.G. (dalej jako "skarżący") złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nie nastąpiło z jego winy, albowiem termin do jej wniesienia upływał w trakcie jego podróży służbowej, która była istotna dla spółki, w której pełni funkcję członka zarządu. Podniósł, że będąc poza granicami Polski nie miał możliwości złożenia skargi w ustawowym terminie. W odpowiedzi na powyższy wniosek Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jego oddalenie wskazując, że uchybienie terminu było przez skarżącego zawinione. W ocenie organu motywy wniosku dowodzą jednoznacznie, że skarżący nie dołożył należytej staranności dla dochowania terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. Wskazać w pierwszej kolejności należy, że zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Zgodnie z art. 87 § 3 P.p.s.a., wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Przy czym stosownie do art. 87 § 4 P.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Odnosząc tę regulację do rozpatrywanej sprawy, należy uznać, iż wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony we wskazanym terminie siedmiodniowym. Przyjmując bowiem twierdzenie skarżącego zawarte we wniosku oraz przyjmując najbardziej korzystną dla skarżącego interpretację zdarzeń należało przyjąć, że w dacie złożenia wniosku ustała najpóźniej przyczyna uchybienia terminu. Zaistniała sytuacja daje zatem możliwość dokonania merytorycznej oceny wniosku w świetle istnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. W tych ramach należy podkreślić, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i n.). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy jej dokonywaniu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, Palestra 2004, nr 1, s. 225). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00, niepubl.; por. również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997r., sygn. akt SA/Sz 630/96, LEX nr 30748). Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002 r., nr 23, s.1059). Powyżej przedstawione stanowiska jednoznacznie wskazują, iż przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy zaprezentowana argumentacja uprawdopodobni brak winy. W niniejszej sprawie skarżący upatruje braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi niemożnością jej nadania w terminie wobec pobytu za granicą w ramach podróży służbowej. Należy zatem wskazać, że argumentacja podniesiona przez skarżącego nie może odnieść zamierzonego skutku. Skarżącemu doręczono bowiem zaskarżone postanowienie w dniu [...] a zatem od tego dnia miał on świadomość o biegu terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie z uwagi na pouczenie zawarte w tym postanowieniu. Ewentualny wyjazd służbowy, na który powołuje się skarżący, a w trakcie którego miał nastąpić upływ terminu do wniesienia skargi, nie może być przy tym uznany za przeszkodę nie do przezwyciężenia. Osoba należycie dbająca o własne interesy w takim wypadku ma różne możliwości podjęcia działań zmierzających do dochowania terminu, w tym ma możliwość ustanowienia pełnomocnika, bądź nadania skargi za granicą z uwagi na brzmienie art. 83 § 3 P.p.s.a. Reasumując, zdaniem Sądu wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że niezachowanie terminu było wynikiem istnienia przeszkody nie do przezwyciężenia. Tym samym nie uprawdopodobnił on braku winy w niedotrzymaniu terminu do wniesienia skargi, w tym również ustanowienia pełnomocnika do wniesienia skargi. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.