I SA/Gl 526/18

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych. w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.

Skarżący, odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł, wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zwrócił uwagę, że musi uiścić wpis w tej wysokości także w innej sprawie toczącej się przed Sądem, oraz że ponosi "koszty opieki prawnej" w związku z kwestią, której dotyczy wniosek. Wskazał w szczególności na uiszczone w ubiegłym roku koszty obrony w sprawach karnych, wynoszące 3570 zł. Oświadczył, że utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 3500 zł, eksponując warunki zatrudnienia powodujące dodatkowe koszty (konieczność dojazdów i zakupu okularów). Wyliczył też swoje wydatki, uwzględniając poza kosztami opieki prawnej w kwocie 3500 zł, kwoty przeznaczane comiesięczne na: "kredyt" (300 zł), czynsz (480 zł), tzw. "media" (około 200 zł) oraz dojazdy (około 1100 zł). Według wniosku skarżący nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym i nie posiada majątku poza udziałem w mieszkaniu oraz oszczędnościami w kwocie 1080 zł. Do wniosku załączono kserokopię umowy o pracę z dnia 12 czerwca 2017 r. Pismem doręczonym dnia 25 lipca 2018 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez: udokumentowanie wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, w szczególności za pomocą zaświadczenia pracodawcy o wysokości wypłaconego wynagrodzenia, wskazującego też formę zapłaty (gotówkową lub bezgotówkową – na rachunek bankowy) oraz wysokość kwot przekazanych tytułem zwrotu kosztów dojazdu do pracy, a nadto zaświadczeń o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy lub kopii decyzji, którymi te świadczenia przyznano albo zwaloryzowano, nadesłanie kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych, także tych dotyczących ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, złożonych przez lub w imieniu skarżącego oraz innych osób pozostających z nim w gospodarstwie domowym za rok 2017, dostarczenie wyciągów z wszelkich rachunków bankowych oraz prowadzonych przez spółdzielcze kasy oszczędności, posiadanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat, przedłożenie zaświadczenia banku wskazującego wysokość miesięcznej raty kredytu spłacanego przez skarżącego w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz sumę zaległości już spłaconych i tych, które pozostają jeszcze do zapłaty, lub harmonogramu spłaty należności kredytowych oraz potwierdzeń zapłaty rat za ostatnie trzy miesiące, złożenie wyjaśnień na temat opieki prawnej, o której mowa we wniosku (wskazano, że mimo oświadczenia złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej w rubryce nr 12 urzędowego formularza o niezatrudnianiu i niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym ani rzecznikiem patentowym), określających, na czym ta opieka polega, przez kogo i na jakiej podstawie prawnej jest świadczona, oraz jakie koszty w związku z nią poniósł skarżący w okresie ostatnich trzech miesięcy, a nadto nadesłanie kopii faktur lub rachunków obrazujących aktualną wysokość wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego, w tym z leczeniem, w szczególności z zakupem leków, oraz dokumentów potwierdzających zapłatę tych należności lub wysokość ewentualnych zaległości w tym zakresie. Przed upływem terminu zakreślonego w wezwaniu skarżący uiścił wpis od skargi. Wezwanie nie zostało dotąd wykonane. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej P.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli wedle art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Musi ona więc tę przesłankę udowodnić, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Minimum staranności procesowej, jaką powinna ona przejawić, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, tj. złożenia dodatkowych wyjaśnień i nadesłania wszystkich dokumentów źródłowych wymienionych w wezwaniu. Według art. 255 P.p.s.a. wezwanie takie wystosowuje się do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości. Umożliwia ono weryfikację oświadczeń zamieszczonych we wniosku poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, a co za tym idzie gwarantuje wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Tymczasem skarżący w ogóle nie wykonał tego rodzaju wezwania – termin wyznaczony w tej materii upłynął bezskutecznie z dniem 1 sierpnia 2018 r. – co wyłącza poczynienie ustaleń faktycznych dotyczących któregokolwiek z aspektów jego sytuacji, w szczególności dochodów i wydatków jego gospodarstwa domowego. Nie ustosunkował się także do wezwania w części odnoszącej się do opieki prawnej, z jakiej ma on odpłatnie korzystać, ponosząc łączące się z tym koszty, które przewyższają koszty sądowe w niniejszej sprawie. Nie pozwala to na wyjaśnienie nasuwających się w niej wątpliwości, które są tym większe, że skarżący zrezygnował z udokumentowania swoich oświadczeń i zamiast tego, przed upływem terminu wyznaczonego wezwaniem, uiścił wpis od skargi, czyli najwyższą opłatę w postępowaniu. Powyższy stan rzeczy uniemożliwia uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego wniosku nie można wówczas rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.