I SA/Gl 489/17

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a 1. ustanowić skarżącej radcę prawnego; 2. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Uzasadniając wniosek, podkreśliła, że jej dochody ograniczają się do wynagrodzenia za pracę w wysokości 1459 zł i że samotnie wychowuje małoletnią córkę. Wyliczyła swoje wydatki, uwzględniając m.in. koszt spłaty kart kredytowych w wysokości 200 zł. Według wniosku strona nie posiada żadnego majątku. Na wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku skarżąca złożyła obszerne wyjaśnienia i dokumentację potwierdzającą jej oświadczenia, w szczególności kopie: potwierdzeń wypłaty wynagrodzenia, zeznań podatkowych, postanowień w sprawie powierzenia sprawowania wykonywania władzy rodzicielskiej, umowy najmu mieszkania oraz decyzji z dnia 24 lutego 2017 r. przyznającej jej dodatek mieszkaniowy wraz z arkuszem kontrolnym wyliczonego dodatku, a nadto dokumenty dotyczące jej zadłużenia, np. kopie: umowy pożyczki, porozumienia o spłacie zadłużenia oraz zajęć egzekucyjnych. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Na wstępie zaznaczyć trzeba, że skarżącej przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych z mocy ustawy. Zgodnie bowiem z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.) strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, tak samo jak, stosownie do art. 239 § 1 pkt 4 P.p.s.a., strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Tym samym wniosek o zwolnienie od kosztów był w rozpatrywanej sprawie zbędny i nie może być rozpoznany: niepodobna przecież wnioskodawczyni ani przyznać tego, co i tak przysługuje jej z mocy ustawy, ani tym bardziej tego odmówić, oddalając jej wniosek. W takim przypadku postępowanie w przedmiocie prawa pomocy podlega umorzeniu na podstawie art. 249a P.p.s.a. Dlatego orzeczono jak w punkcie drugim sentencji. Przystępując natomiast do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałej części, a zatem do wniosku o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, stwierdzić należy, że wedle art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jeżeli przy tym wnioskujący, tak jak w niniejszej sprawie, nie sprecyzuje rodzaju pełnomocnika, którego ustanowienia się domaga, wybór w tej materii musi należeć do rozpoznającego wniosek. Wybrano zatem tego pełnomocnika, który w rubryce 4.2 urzędowego formularza PPF został wymieniony jako pierwszy, zresztą takiego samego jak ten reprezentujący organ. Skarżąca wykazała, że w jej przypadku zachodzi przesłanka przewidziana w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W świetle dostarczonej przez nią dokumentacji źródłowej ma ona bowiem na swoim wyłącznym utrzymaniu małoletnią córkę, a jej dochody są niewielkie i nie wystarczają na opłacenie wszystkich koniecznych wydatków. Dowodzi tego fakt, że wnioskodawczyni jest osobą zadłużoną, która nie jest w stanie spłacić swoich zobowiązań dochodzonych od niej w trybie egzekucyjnym. Ponadto nie posiada żadnego majątku, w szczególności zamieszkuje w wynajętym lokalu, w związku z czym korzysta z pomocy w formie dodatku mieszkaniowego. Przedłożona kopia decyzji przyznającej to świadczenie dodatkowo poświadcza trudną sytuację rodzinną i dochodową strony. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji.