I SA/Gl 433/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.U. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 29 grudnia 2022 r., nr 2401-IEW3.4261.12.2022.12 UNP: 2401-22-293526 w przedmiocie odmowy zmiany decyzji o rozłożeniu na raty zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. wraz z odsetkami za zwłokę i ustaleniu opłaty prolongacyjnej postanawia 1) uchylić zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach z dnia 22 marca 2023 r. o wezwaniu pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi; 2) odrzucić skargę.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach zaskarżoną decyzją z dnia 29 grudnia 2022 r., nr 2401-IEW3.4261.12.2022.12 UNP: 2401-22-293526 utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia 5 kwietnia 2022 r., nr [...], którą organ ten odmówił zmiany własnej decyzji z dnia 15 marca 2021 r., nr [...] o zmianie decyzji z dnia 28 maja 2020 r., nr [...] o zmianie decyzji z dnia 24 maja 2019 r., nr [...] o rozłożeniu skarżącemu A.U. na raty zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. w wysokości 174.805,71 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 42.079,14 zł oraz ustaleniu opłaty prolongacyjnej w wysokości 8.294 zł. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach z dnia 22 marca 2023 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa albo jego wierzytelnego odpisu do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Równocześnie Przewodniczący Wydziału I w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach wydał zarządzenie o wezwaniu pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł, powołując się na treść § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2021 r., poz. 535). W wezwaniach tych wskazano, że należy je wykonać w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Doręczono je pełnomocnikowi skarżącego w dniu 26 kwietnia 2023 r. Nie spotkały się one z żadną jego reakcją. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu wyłącznie ze względu na niewykonanie wezwania do uzupełnienia jej braku formalnego. Podstawą tej kwalifikacji nie jest natomiast brak wykonania wezwania do uiszczenia wpisu od tego pisma, a to z uwagi na wadliwość zarządzenia, na którego podstawie wezwanie to zostało wystosowane. Wyjaśnienie motywów niniejszego rozstrzygnięcia należy rozpocząć od odnotowania, że stosownie do art. 37 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), dalej powoływanej jako: p.p.s.a., jeżeli strona działa przed sądem przez pełnomocnika, to jest on obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. O obowiązku tym stanowi również art. 46 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym do pisma, a więc także do skargi, należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo to wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Stosownie z kolei do art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni. Niewykonanie takiego wezwania skutkuje wydaniem przez przewodniczącego zarządzenia o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, co następuje na podstawie art. 49 § 2 zd. 1 p.p.s.a. Jeżeli jednak pismem tym jest skarga, to zastosowanie ma art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym podlega ona odrzuceniu przez sąd. Niezależnie od powyższego dostrzeżenia wymaga, że w myśl art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym od skargi, pobiera się wpis. Na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa jednak wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (a jeżeli pismem tym jest skarga – jej odrzucenia) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Zgodnie natomiast z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Z powyższych przepisów wynika zatem jednoznacznie, że termin do wykonania wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi i termin do wykonania wezwania do uiszczenia wpisu od tego pisma zostały określone w ustawie i wynoszą siedem dni, a ich bezskuteczny upływ obliguje sąd do odrzucenia skargi. Powinność odrzucenia skargi z uwagi na niewykonanie określonego wezwania zachodzi jednak tylko wtedy, gdy wezwanie to było prawidłowe. Tymczasem w niniejszej sprawie przymiotu takiego nie posiada wspomniane wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, gdyż w wezwaniu tym błędnie wskazano, iż należność ta opiewa na 500 zł. Odnotować bowiem trzeba, że decyzja zaskarżona w niniejszej sprawie została wydana w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji wydanej w trybie zmiany decyzji wcześniejszej. Tymczasem stosownie do § 2 ust. 5 powołanego wyżej rozporządzenia w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się w wpis stały w wysokości 200 zł. W świetle powyższego uznać trzeba, że jakkolwiek w analizowanym przypadku żądanie uiszczenia wpisu od skargi było zasadne, to jednak wysokość tej należności została określona w sposób nieprawidłowy. Skutkować to musiało uchyleniem wydanego w tym przedmiocie zarządzenia na podstawie art. 165 w związku z art. 167 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie 1 postanowienia. W konsekwencji skargi nie można było odrzucić z uwagi na niewykonanie wezwania wystosowanego na podstawie tego zarządzenia. Powyższe nie mogło jednak uchronić skarżącego przez ujemnymi konsekwencjami niewykonania wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wezwanie to było prawidłowe, gdyż oczekiwane pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis wcześniej nie zostały złożone do akt sprawy. Niesporne jest również to, że doręczenie tego wezwania pełnomocnikowi skarżącego nastąpiło w dniu 26 kwietnia 2023 r. Oznacza to, że ostatnim dniem terminu do jego wykonania był czwartek 4 maja 2023 r. Jako że termin ten upłynął bezskutecznie, skargę należało odrzucić, co też – w myśl art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – uczyniono w punkcie 2 postanowienia. Z tych względów wydanie niniejszego orzeczenia stało się konieczne.