I SA/Gl 384/14

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. U. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy wezwał stronę do uzupełnienia danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie kilku dokumentów źródłowych. W terminie wyznaczonym wezwaniem skarżący pismem z dnia 18 maja 2014 r. podważył prawidłowość wystosowanego do niego wezwania po czym oświadczył, że "wycofuje się ze sprawy" i złożył prośbę o "nierozpatrywanie tej sprawy tzn. wycofanie [jego] pozwu". Zamiar taki wyraził też podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem Sądu, w której stwierdził, że wycofuje skargę (notatka Kierownika Sekretariatu Wydziału I z dnia 19 maja 2014 r.). W związku z powyższym zważono, co następuje: Nie ulega wątpliwości, że pismem z dnia 18 maja 2014 r. skarżący cofnął wniosek o przyznanie prawa pomocy. Otóż rezygnując z popierania swojej skargi przed Sądem i wnosząc o zakończenie postępowania sądowego wszczętego tą skargą, w istocie odstąpił on od tego wniosku i od zainicjowanego nim postępowania wpadkowego w jego przedmiocie. To ostatnie postępowanie stanowi bowiem jedynie element postępowania głównego, w sprawie skargi, pełniąc w stosunku do niego funkcję służebną i akcesoryjną, stąd traci rację bytu, gdy skarga została cofnięta. Innymi słowy, cofnięcie skargi oznaczać musi, że skarżący cofnął także wszelkie wnioski procesowe łączące się z postępowaniem sądowym w przedmiocie tej skargi, choćby takiego zamiaru nie wyraził wprost. W konsekwencji postępowanie dotyczące wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może się dalej toczyć, a co za tym idzie – nie można tego wniosku rozpoznać. Zgodnie wszak z art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej powoływanej jako "P.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek. Tym samym żadnej czynności w rozpatrywanej materii nie można dokonać z urzędu, tj. bez lub wbrew woli strony wyrażonej w stosownym wniosku. Jeżeli zatem strona cofnie wniosek, postępowanie w przedmiocie tego wniosku staje się bezprzedmiotowe. W myśl art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. takie postępowanie musi być z kolei umorzone i dlatego na podstawie tego przepisu, stosowanego na zasadzie analogii i w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Odnotować przy tym wypada, że cofnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy wywołuje opisane wyżej skutki niezależnie od tego, jakimi motywami kierował się wnioskodawca, dokonując tej czynności. Brak bowiem możliwości uznania cofnięcia za niedopuszczalne, tak jak to jest – w myśl art. 60 P.p.s.a. – w przypadku cofnięcia skargi. Przepis ów ma zastosowanie wyłącznie odnośnie do skarg i nie można – bez odrębnej podstawy prawnej – sięgać do jego regulacji w razie cofnięcia innego rodzaju pism, w tym wniosku o przyznanie prawa pomocy. Organ prowadzący postępowanie w przedmiocie takiego wniosku jest więc zawsze związany jego cofnięciem i nie może badać jego dopuszczalności. Dalszą kwestią pozostają zatem przyczyny cofnięcia wniosku, które, jak można domniemywać na podstawie pisma z dnia 18 maja 2014 r., w rozpatrywanym przypadku łączyły się z wezwaniem do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, kwestionowanym przez skarżącego. Na marginesie więc jedynie zaznaczyć trzeba, że wezwanie takie stosownie do art. 255 P.p.s.a. stanowi standardowy element postępowania w przedmiocie prawa pomocy i zmierza do ustalenia przesłanek przyznania tego prawa, czyli sytuacji materialnej i rodzinnej wnioskodawcy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. takim, w jakim domagał się go skarżący, może być przyznane tylko takiej osobie fizycznej, która wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.