I SA/Gl 260/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.

W treść skargi z dnia 16 stycznia 2017 r. pełnomocnik M. J. wplótł między innymi wniosek o zwolnienie skarżącego od wpisu sądowego od skargi. Wniosek ów został następnie złożony na urzędowym formularzu, w którym skarżący wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący przebywa we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z synem. M. J. zeznał, że posiada dom o pow. 170 m2 o wartości około 700 tys. zł z ustanowionym zastawem w ramach postępowania przygotowawczego toczącego się w Prokuraturze Okręgowej w C.. Skarżący oświadczył, że uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę w kwocie 1.300,00 zł netto. Po stronie stałych miesięcznych wydatków wskazał na: świadczenie alimentacyjne (1.000,00 zł), kredyt na dom (3.300,00 zł), kredyt gotówkowy (8.300,00 zł) oraz opłaty za media (łącznie około 1.500,00 zł). Dokonawszy uprzednio analizy oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach w zestawieniu z aktami administracyjnymi sprawy, pismem z dnia 8 maja 2017 r., zobowiązano skarżącego do uzupełnienia wniosku przez złożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Zakreślając siedmiodniowy termin, pouczono skarżącego m.in., że niezastosowanie do wezwania w tym terminie może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Wskazane wyżej wezwanie referendarza, które doręczono na adres kancelarii pełnomocnika skarżącego w dniu 18 maja 2017 r., pozostało bez odpowiedzi do dnia dzisiejszego. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Rozstrzygnięcie wniosku M. J. sprowadza się do zbadania, czy spełniona została w jego przypadku przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym słowo "wykazać", użyte w treści art. 246 P.p.s.a. oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11, LEX nr 1104158). Wnioskodawca, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 881/11, LEX nr 1069777). Ze spostrzeżeń tych wynika, że minimum staranności, jaką powinna się wykazać osoba wnosząca o przyznanie prawa pomocy, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania referendarza sądowego zawierającego wytyczne co do katalogu dokumentów źródłowych. Tymczasem skarżący nie nadesłał żadnego z dokumentów wymienionych w takim wezwaniu. Fakt ten uniemożliwia weryfikację oświadczeń skarżącego, co więcej, może wzmocnić wątpliwości co do ich wiarygodności, a co za tym idzie wyłącza wolną od zastrzeżeń ocenę możliwości płatniczych M. J.. Należy w tym miejscu odnotować, że obszerne wezwanie referendarza sądowego zmierzało przede wszystkim do skonfrontowania wydatków i dochodów skarżącego, wszak jego deklaracje w tym zakresie, wskazują na duży niedobór środków finansowych niezbędnych dla zaspokojenia wydatków gospodarstwa domowego. Co znamienne, w piśmie z dnia 8 maja 2017 r. zobowiązano skarżącego wprost do wskazania źródła finansowania nadwyżki deklarowanych wydatków (14.100,00 zł) nad dochodem (1.300,00 zł). Odnotowana tutaj bierność procesowa skarżącego nie pozwala uwzględnić wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wykluczona jest możliwość jego merytorycznego rozpoznania, a uzasadnione jest pozostawienie go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. I OZ 842/05). Reasumując, rozpoznany wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż skarżący nie wykazał, iż w jego przypadku spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a.