I SA/Gl 1645/13

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi K. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.

W ramach urzędowego formularza wniosku z dnia 15 lipca 2014 r. K.P. zwrócił się do Sądu o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W jego motywach podkreślił, że aktualna sytuacja majątkowa nie pozwala mu na opłacenie kosztów sądowych jak i pełnomocnika. Sposób wypełnienia oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazuje, że skarżący samotnie prowadzi gospodarstwo domowe; nie posiada jakiegokolwiek majątku; jego dochód stanowi kwota 600 zł z tytułu umowy o pracę. W końcowej części formularza skarżący zeznał, że utrzymuje córkę, która po rozwodzie zamieszkuje wraz z matką. Świadczenia alimentacyjne z tego tytułu stanowią kwotę 450 zł. Zestawiając przywołane wyżej oświadczenie z analizą akt administracyjnych sprawy, referendarz sądowy zdecydował o wezwaniu skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: 1) nadesłanie tytułu prawnego skarżącego do lokalu mieszkalnego oraz aktualnego zaświadczenia wymieniającego wszystkie osoby zameldowane w nieruchomości położonej w G. przy ul. [...]; dodatkowo należało przybliżyć relacje łączące te osoby oraz wskazać w jaki sposób osoby te ewentualnie kształtują sytuację materialną i finansową skarżącego; 2) wykazanie za pomocą kserokopii stosownych dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym: gaz, woda, energia elektr., telefon; dowody potwierdzające wydatki z tytułu np. lekarstw, zakupu opału itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego (w tym wydatki związane z utrzymaniem samochodu); w tych ramach należało także wyjaśnić kto i w jakiej wysokości ewentualnie partycypuje w ponoszeniu ww. kosztów; wykonując ten punkt wezwania należało wykazać w jaki sposób dokonuje się zapłaty ww. opłat (przelew bankowy, wpłaty w urzędzie pocztowym, inne); 3) udokumentowanie wysokości aktualnych dochodów uzyskiwanych przez skarżącego oraz pozostałe osoby ewentualnie zameldowane/zamieszkałe w nieruchomości oznaczonej w pkt 1 wezwania; należało w tym celu nadesłać zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich trzech miesięcy (zaświadczenia winny zawierać adnotację o sposobie wypłaty środków (np. przelew bankowy, wypłata gotówką, inne); 4) przedłożenie wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego, w tym rozliczeniowo-oszczędnościowego, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, a w razie likwidacji któregokolwiek z nich w 2013 r. – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku; ten punkt wezwania dotyczy wszystkich osób zamieszkałych/zameldowanych w nieruchomości wskazanej w pkt 1 wezwania; 5) nadesłanie odpisu tytułu prawnego, mocą którego w małżeństwie skarżącego orzeczono rozwód oraz tytułu prawnego nakładającego na skarżącego obowiązek alimentacyjny; w tych ramach należało nadto wykazać sposób zapłaty tychże świadczeń (gotówka, przelew bankowy, inne); 6) wyjaśnienie wzajemnych relacji skarżącego z J. P., tj. osobą, która uiściła należną od skarżącego opłatę kancelaryjną w kwocie 100 zł. W piśmie referendarza z dnia 16 lipca 2014 r. zawarto pouczenie, zgodnie z którym niezastosowanie się do jego treści w terminie 7 dni może zostać potraktowane, jako brak należytego wykazania przez stronę spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Przybliżone wyżej wezwanie referendarza doręczono skarżącemu (do rąk dorosłego domownika) w dniu 24 lipca 2014 r. Do dnia dzisiejszego wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został uzupełniony. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Intencją wnioskującego jest w tej sprawie uzyskanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Rozstrzygnięcie wniosku sprowadza się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i m.in. ustanowienie adwokata (art. 245 § 2 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przy czym słowo "wykazać", użyte w treści art. 246 P.p.s.a. oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11, LEX nr 1104158). Wnioskodawca, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 881/11, LEX nr 1069777). Przyszło zatem stwierdzić, że skarżący nie uczynił zadość obowiązkowi współpracy z Sądem, ponieważ w ogóle nie zareagował na wezwanie do uzupełniania danych zawartych we wniosku, a termin dla dopełnienia tej czynności upłynął w dniu 31 lipca 2014 r. Fakt ten uniemożliwia weryfikację jego oświadczeń, co więcej może wzmocnić wątpliwości, co do ich wiarygodności, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Skarżący przede wszystkim nie ujawnił na potrzebę rozpoznania tego wniosku dokumentacji źródłowej obrazującej skład osobowy zajmowanego przez niego lokalu, a tym samym kręgu osób, które mogą współkształtować jego sytuację majątkową. Nie udokumentował nadto źródeł finansowania jego podstawowych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania oraz zakupem żywności, ubrań, środków czystości itd. Trzeba bowiem podkreślić, że w świetle zeznań skarżącego (patrz druk PPF), jego dochód kształtuje się na poziomie 600 zł i o ile przyjąć, że dochód ten stanowi kwotę brutto (patrz opis rubryki nr 10), to po potrąceniu świadczeń alimentacyjnych na rzecz córki, skarżący pozostawałby bez środków do życia. Kwestia ta wymagała wyjaśnienia. Akcentowana tutaj bierność procesowa skarżącego nie pozwala uwzględnić wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wykluczona jest możliwość jego merytorycznego rozpoznania, a uzasadnione jest pozostawienie go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. I OZ 842/05). W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.