I SA/Gl 1523/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A sp. z o.o. w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: zwrócić się do Sądu Rejonowego w G., X Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego o ustanowienie kuratora dla A sp. z o.o. w G..

A sp. z o.o. w G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, oznaczone w sentencji postanowienia, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną. W toku postępowania, tj. przy wniesieniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 14 listopada 2017 r. ujawnił się brak w organach skarżącej spółki. Z informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców wynika, że jedyny jej członek zarządu został wykreślony. Jednocześnie z informacji nadesłanej przez Sąd Rejonowy w G., X Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego oraz z nadesłanego odpisu postanowienia referendarza sądowego tego Sądu z dnia 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt [...] wynika, że wykreślenie jedynego członka zarządu skarżącej nastąpiło z urzędu wobec powzięcia wiedzy przez sąd rejestrowy, iż jedyny jej członek zarządu dotychczas wpisany do rejestru przedsiębiorców został skazany prawomocnym (z dniem 26 kwietnia 2017 r.) wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt [...], za przestępstwa wymienione w art. 18 § 2 ustawy z dnia 15 września 2002 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1577). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 31 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej "ppsa", jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. W przypadkach, w których ustanowienie przedstawiciela ustawowego powinno nastąpić z urzędu, sąd zwraca się do właściwego sądu opiekuńczego. Z uwagi na brak obecnie zarządu skarżącej spółki, Sąd nie może jej wezwać do uzupełnienia tego braku. Jest zatem zobligowany do postępowania w trybie określonym w zdaniu drugim art. 31 § 1 ppsa. W myśl art. 42 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 459 ze zm.), dalej "K.c.", jeżeli osoba prawna nie może prowadzić swoich spraw z braku powołanych do tego organów, sąd ustanawia dla niej kuratora. Kurator powinien postarać się niezwłocznie o powołanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby o jej likwidację (art. 42 § 2 K.c.). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że przepis art. 31 § 1 ppsa stanowi odzwierciedlenie regulacji zawartych w art. 70 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 155), dalej "K.p.c.". Tryb postępowania, w ramach którego następuje ustanowienie kuratora dla osoby prawnej unormowany został w przepisie art. 603 K.p.c. W myśl art. 603 § 1 K.p.c. w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 37 ustawy z dnia 17 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 7, poz. 45), dalej "ustawa nowelizująca", kuratora dla osoby prawnej ustanawia sąd rejestrowy, w którego okręgu osoba ta ma lub miała ostatnią siedzibę. Sąd może wszcząć postępowanie z urzędu (art. 603 § 2 K.p.c.). Przed wejściem w życie ustawy nowelizującej art. 603 K.p.c. stanowił, że kuratora dla osoby prawnej ustanawia sąd opiekuńczy, w którego okręgu osoba ta ma lub miała ostatnią siedzibę. Brzmienie tego przepisu było wówczas zharmonizowane z brzmieniem art. 70 § 1 K.p.c., w którym jest mowa o zwróceniu się o ustanowienie przedstawiciela ustawowego do sądu opiekuńczego, a którego - jak już wspomniano - odzwierciedleniem w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest cytowany wyżej art. 31 § 1 ppsa. Po nowelizacji art. 603 K.p.c. brak jest już takiej harmonii, niemniej - jak przyjęto w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2015 r., w sprawie o sygn. akt III CSK 15/15 (publ. Lex Omega nr 1962526) - dyrektywy systemowe i funkcjonalne przemawiają za przyjęciem, że w odniesieniu do osób prawnych użyte w art. 70 § 1 K.p.c. pojęcie sądu opiekuńczego obejmuje także sąd rejestrowy. Innymi słowy, dla osób prawnych sądem opiekuńczym - w rozumieniu art. 70 § 1 K.p.c. - jest sąd rejestrowy. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 42 § 1 K.c. w związku z art. 603 § 1 K.p.c. oraz art. 31 § 1 ppsa, postanowił zwrócić się do Sądu Rejonowego w G., X Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego o ustanowienie dla skarżącej spółki kuratora w celu podjęcia przez niego starań w zakresie powołania jej zarządu, ewentualnie jej likwidacji.