I SA/Gl 1456/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krywow-Milczarek, Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi T. sp. z o. o. w J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 25 września 2025 r. nr 2401-IEE.7192.471.2025.4.MT UNP: 2401-25-236937 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości oddala skargę.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ odwoławczy) postanowieniem z 25 września 2025 r. nr 2401- IEE.7192.471.2025.4.MT, UNP: 2401-25-236937, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 z póżn. zm.), dalej: K.p.a. oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 17 § 1c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 132 z późn. zm.), dalej: u.p.e.a. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. (dalej: organ pierwszej instancji, organ egzekucyjny) z 28 lipca 2025 r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, dla której są prowadzone księgi wieczyste nr [...] oraz [...]. Powyższe postanowienie organu odwoławczego zastało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Organ pierwszej instancji zawiadomieniami z 10 kwietnia 2024 r. nr [...] i [...] dokonał zajęcia nieruchomości T Sp. z o.o. w J. (dalej: Spółka, skarżąca) tj.: - 3/6 udziału w prawie własności działek nr [...] oraz [...] dla której Sąd Rejonowy w M. prowadzi księgę wieczystą nr [...] - działki nr [...] oraz [...] dla której Sąd Rejonowy w M. prowadzi księgę wieczystą nr [...] i jednocześnie wezwał Spółkę do zapłaty zaległości w łącznej kwocie 4.087.770,93 zł wraz z odsetkami, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Zajęcie doręczono Spółce za zwrotnym potwierdzeniem odbioru 16 kwietnia 2024 r. Następnie zawiadomieniem z 28 lutego 2025 r. nr [...] organ egzekucyjny poinformował Spółkę, że zostanie przeprowadzony opis i oszacowanie wartości nieruchomości objętych KW nr [...] oraz nr [...]. W zawiadomieniu tym organ egzekucyjny zawarł informację, że 4 czerwca 2025 r. zakończy opis i oszacowanie zajętych nieruchomości. Ponadto w zawiadomieniu organ egzekucyjny poinformował, że w terminie 14 dni od 4 czerwca 2025 r. każdy uczestnik postępowania może złożyć zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Zawiadomienie zostało odebrane przez Spółkę za zwrotnym potwierdzeniem odbioru 3 marca 2025 r. Następnie 4 czerwca 2025 r. został sporządzony protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Protokół opisu i oszacowania Spółka odebrała 6 czerwca 2025 r. Pismem z 23 czerwca 2025 r., nadanym w urzędzie pocztowym tego samego dnia, pełnomocnik Spółki złożył zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Organ pierwszej instancji postanowieniem z 28 lipca 2025 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, dla których prowadzone są księgi wieczyste nr [...] oraz [...]. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: - błędne ustalenie daty rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia zarzutów - przyjęcie, że termin rozpoczął bieg w dniu 4 czerwca 2025 r., pomimo że Spółka nie została skutecznie poinformowana o faktycznym zakończeniu czynności opisu i oszacowania, a jedynie o planowanej dacie jego zakończenia, - naruszenie art. 110o § 1 u.p.e.a. poprzez zaniechanie poinformowania uczestnika postępowania o ukończeniu opisu i oszacowania. W uzasadnieniu zażalenia Spółka podniosła, że dopiero doręczenie odpisu protokołu pozwoliło jej powziąć wiedzę, że czynność została zakończona. W tej sytuacji licząc termin 14 dni od daty doręczenia protokołu, zarzuty wniesione 23 czerwca 2025 r. zostały złożone z zachowaniem terminu. Organ odwoławczy postanowieniem z 25 września 2025 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy na wstępie przytoczył treść art. 110u § 1 u.p.e.a. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że przez ukończenie opisu i oszacowania należy rozumieć sporządzenie i podpisanie protokołu z tej czynności. Regulacja zawarta w art. 110u § 1 u.p.e.a. ma charakter szczególny i w tym zakresie wyłącza stosowanie przepisów K.p.a. dotyczących zasad wnoszenia takich środków zaskarżenia, jak odwołanie od decyzji (art. 129 K.p.a.), czy też zażalenia na postanowienie (art. 141 K.p.a.). Zgodnie bowiem z art. 18 u.p.e.a. mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli przepisy niniejszej ustawy (u.p.e.a.) nie stanowią inaczej. Organ odwoławczy stwierdził, że brzmienie art. 110u § 1 u.p.e.a. nie budzi wątpliwości interpretacyjnych, iż termin na złożenie zarzutów wynosi 14 dni i jest liczony jest od dnia ukończenia opisu i oszacowania, nie zaś od innego momentu np. doręczenia protokołu z tej czynności (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 8 września 2016 r., sygn. akt II FSK 92/15 i II FSK 93/15; z 28 maja 2024 r., sygn. akt III FSK 923/23). Protokół z opisu i oszacowania wartości nieruchomości został sporządzony 4 czerwca 2025 r., a zatem termin do wniesienia zarzutów upłynął Spółce 18 czerwca 2025 r. Tak więc organ pierwszej instancji zasadnie stwierdził, że złożone przez Spółkę pismem z 23 czerwca 2025 r. (data nadania w placówce pocztowej 23 czerwca 2025 r.) zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości zostały wniesione po terminie. Organ odwoławczy zaznaczył, że organ egzekucyjny w zawiadomieniu z 28 lutego 2025 r. [...] o terminie dokonania czynności opisu i oszacowania nieruchomości zawarł wyraźne pouczenie o treści art. 110u § 1 u.p.e.a., tj. o możliwości wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości w terminie 14 dni od dnia jego ukończenia, czyli od 4 czerwca 2025 r. Z akt sprawy wynika, że zawiadomienie to zostało skutecznie doręczone Spółce na trzy miesiące przed planowaną czynnością, tj. 3 marca 2025 r. Tym samym z wystarczającym wyprzedzeniem Spółka posiadała wiedzę o dacie dokonania opisu i oszacowania wartości nieruchomości oraz o upływającym terminie do wniesienia zarzutów na tę czynność. W skardze na postanowienie organu odwoławczego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca zastępowana przez pełnomocnika - radcę prawnego zarzuciła naruszenie: 1. prawa materialnego tj.: art. 110u § 1 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że termin do wniesienia zarzutów rozpoczął bieg w dniu 4 czerwca 2025 r., pomimo że skarżąca nie została wówczas skutecznie poinformowana o faktycznym zakończeniu czynności opisu i oszacowania, a jedynie o planowanej dacie jego zakończenia; 2. przepisów postępowania, tj.: a) art. 7 K.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej przez brak podjęcia działań zmierzających do wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego, b) art. 8 K.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej i nieuwzględnienia słusznego interesu strony czego skutkiem było nieuwzględnienie wniesionych zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości; w rezultacie skarżąca została pozbawiona realnej możliwości obrony swoich praw w toku postępowania, mimo że jako właściciel nieruchomości posiada do tego pełne uprawnienie, c) art. 124 § 1-2 oraz art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. poprzez sporządzenie zaskarżonego postanowienia z pominięciem elementów wymaganych przepisami prawa, w szczególności, - brak wskazania podstawy prawnej w miejscu przewidzianym przez art. 124 § 1 K.p.a. (przed rozstrzygnięciem, bezpośrednio po oznaczeniu stron), - niewłaściwą formę uzasadnienia - brak wyodrębnienia i spójnego przedstawienia uzasadnienia faktycznego i prawnego w sposób odpowiadający art. 107 § 3 K.p.a., - stosowanie zwrotów i form językowych nieodpowiadających charakterowi aktu administracyjnego, co narusza zasady przejrzystości i powagi rozstrzygnięcia. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie rozprawy. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organ egzekucyjny zawiadomił pismem z 28 lutego 2025 r. o planowanym terminie sporządzenia protokołu opisu i oszacowania na dzień 4 czerwca 2025 r., jednak nie poinformował skarżącej o faktycznym zakończeniu czynności. Dopiero doręczenie protokołu w dniu 6 czerwca 2025 r. umożliwiło skarżącej uzyskanie pewnej wiedzy o tym, że czynność została zakończona. Wniesienie zarzutów w dniu 23 czerwca 2025 r., zdaniem autora skargi było więc dokonane w ustawowym terminie 14 dni od daty doręczenia protokołu, co przesądza o bezzasadności stanowiska organów o uchybieniu terminowi. Podkreślono, że brak informacji o zakończeniu czynności pozbawia stronę realnej możliwości obrony praw. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, iż do opisu i oszacowania wartości nieruchomości mogą być wnoszone zarzuty przez wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości (art. 110u § 1 u.p.e.a. ) w związku z czym organ egzekucyjny jest zobowiązany do poinformowania uczestników postępowania egzekucyjnego o ukończeniu opisu i oszacowania nieruchomości, a wcześniej o terminie dokonania tego opisu i oszacowania. Zdaniem skarżącej obowiązek ten nie został wykonany, gdyż organ egzekucyjny jedynie zawiadomił o planowanym terminie zakończenia czynności, co nie jest równoznaczne z powiadomieniem o jej faktycznym ukończeniu. Ewentualne uchybienie terminowi było wyłącznie skutkiem zaniedbania organu, a nie działaniem lub zaniechaniem skarżącej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnia, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia, na które służy zażalenie. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143), dalej: P.p.s.a. w zw. z art. 120 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zatem odnosząc się do zgłoszonego w skardze wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie stwierdzić należy, iż żądanie to nie znajduje oparcia w przepisach regulujących tryb i zasady postępowania przed sądami administracyjnym. Zgodnie z § 32 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 sierpnia 2015 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 779), to przewodniczący wydziału orzeczniczego kieruje sprawy, o których mowa w art. 119 P.p.s.a., do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym według kolejności ich wpływu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepis ten, podobnie jak i art. 119 pkt 3 P.p.s.a., nie przewiduje w tym zakresie wniosku stron postępowania o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Natomiast w myśl art. 122 P.p.s.a., to Sąd rozpoznający sprawę w trybie uproszczonym może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie, jednakże w niniejszej sprawie nie skorzystano z tej możliwości z uwagi na jej charakter. Ponadto zauważyć należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nie prowadzi do pominięcia stanowiska stron, bowiem podnoszone przez nie argumenty są rozważane w oparciu o akta sprawy, a sprawa po wnikliwej analizie rozpoznawana jest przez sąd w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.). Zastosowanie więc trybu uproszczonego gwarantowało pełne rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej. Przedmiotem oceny Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie organu odwoławczego, utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, dla której są prowadzone księgi wieczyste nr [...] oraz [...]. W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że stosownie do treści art. 110m § 1 u.p.e.a., po upływie terminu określonego w wezwaniu zobowiązanego do zapłaty dochodzonych należności organ egzekucyjny dokonuje opisu i oszacowania zajętej nieruchomości. O terminie opisu i oszacowania nieruchomości organ egzekucyjny zawiadamia znanych mu uczestników postępowania, jak również innych, nieznanych mu uczestników postępowania poprzez obwieszczenie publiczne wywieszone w siedzibie urzędu skarbowego oraz urzędu właściwej jednostki samorządu terytorialnego, nie później niż na 14 dni przed rozpoczęciem opisu (art. 110o § 1-3 u.p.e.a.). Niemniej kluczowa dla oceny zasadności zarzutów skargi staje się treść art. 110u § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tą regulacją zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości mogą być wnoszone przez wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie opisu i oszacowania wartości nieruchomości przysługuje zażalenie. Biorąc pod uwagę kształt tego unormowania wskazać należy, że ustawodawca wprowadził uprawnienie do wniesienia zarzutów ograniczone terminem, tj. 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartość nieruchomości. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, że 14-dniowy termin na złożenie zarzutów do czynności opisu i szacowania wartości nieruchomości powinien być liczony od dnia ukończenia tej czynności, którym jest dzień sporządzenia protokołu opisu i szacowania wartości nieruchomości, a nie dzień jego doręczenia uczestnikom postępowania egzekucyjnego. Regulacja zawarta w art. 110u § 1 u.p.e.a. ma charakter szczególny i w tym zakresie wyłącza stosowanie przepisów K.p.a. dotyczących zasad wnoszenia takich środków zaskarżenia, jak odwołanie od decyzji (art. 129 K.p.a.), czy też zażalenia na postanowienie (art. 141 K.p.a. - por. np.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 maja 2024 r., sygn. akt III FSK 923/23; z 9 grudnia 2025 r., sygn. akt III FSK 676/24; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 24 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Po 572/22 (wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Trzeba przy tym zauważyć, że również kwestia konstytucyjności badanej regulacji była poddana ocenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 18 stycznia 2023 r., sygn. akt III FSK 1830/21, gdzie uznano, iż przepis ten odpowiada obecnie wzorcom konstytucyjnym. Ewentualną niezgodność z Konstytucją RP art. 110u § 1 u.p.e.a. można by ewentualnie rozważać, gdyby czynność opisu i oszacowania nie została zakończona w wyznaczonym terminie, zaś o nowym terminie strony nie zostały powiadomione. Przepis ten nie zawiera bowiem regulacji, jaka znajduje się w zdaniu drugim art. 950 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 185 z późn. zm.). Prawidłowo zatem organy zastosowały art. 17 § 1c u.p.e.a. w zw. z art. 110u § 1 u.p.e.a. Prezentowane przez skarżącą stanowisko, aby termin do wniesienia zarzutów liczyć od dnia doręczenia protokołu z tej czynności egzekucyjnej nie znajduje żadnego oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Protokół z opisu i oszacowania wartości nieruchomości został sporządzony 4 czerwca 2025 r., a zatem termin do wniesienia zarzutów upłynął skarżącej 18 czerwca 2025 r. Zasadnie zatem stwierdzono, że złożone przez skarżącą pismem z 23 czerwca 2025 r. (data nadania w placówce pocztowej) zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości zostały wniesione po terminie. Sąd wskazuje także, że organ egzekucyjny w zawiadomieniu z 28 lutego 2025 r. nr [...] poinformował skarżącą o terminie dokonania czynności opisu i oszacowania wartości nieruchomości i zawarł wyraźne pouczenie o treści art. 110u § 1 u.p.e.a., tj. o możliwości wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości w terminie 14 dni od dnia jego ukończenia czyli od 4 czerwca 2025 r. Zawiadomienie to zostało skutecznie doręczone skarżącej, na trzy miesiące przed planowaną czynnością, tj. 3 marca 2025 r. W świetle powyższych rozważań niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 110u § 1 u.p.e.a. Nie zasługują na uwzględnienie także zarzuty naruszenia przepisów postępowania: art. 7, art. 8, art. 124 § 1-2 oraz art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. Wbrew zarzutom skargi, zaskarżone postanowienie organu odwoławczego, czyni zadość wymogom określonym w art. 124 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, poza przytoczeniem właściwych przepisów prawa, opisano stan faktyczny i odniesiono go do wskazanych norm prawnych. Natomiast podnoszona przez skarżącą kolejność elementów postanowienia wymieniona w art. 124 K.p.a., jak również forma językowa zaskarżonego postanowienia - używanie zwrotów grzecznościowych nie miały istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Niezasadne zatem okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania i to w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.