Sygnatura
I SA/Gl 1379/23
I SA/Gl 1379/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2023-12-14
Wynik
Uchylono postanowienie I i II instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
- Data orzeczenia
- 14 grudnia 2023
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Asesor WSA Mikołaj Darmosz (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi M. T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 24 sierpnia 2023 r. nr 2401-IEW1.720.16.2023.12 UNP: 2401-23-189732 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia 21 kwietnia 2023 r., nr [...]; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Przedmiot kontroli sądowej stanowiło postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (zwany dalej: "DIAS", "organ odwoławczy") z 24 sierpnia 2023 r. noszące znak 2401-IEW1.720.16.2023.12 UNP: 2401-23-189732 wydane z powołaniem m.in. na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze. zm. – zwana dalej "k.p.a.") utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z z 21 kwietnia 2023 r., nr [...] (zwany dalej: "wierzycielem", "Naczelnikiem") oddalające wniesiony przez M. T. (zwany dalej "skarżący", "zobowiązany") zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych. Naczelnik działając jako wierzyciel wystawił przeciw zobowiązanemu tytuły wykonawcze SM1/807/15 z 11 czerwca 2015 r., SM3/311/15 z 2 marca 2015 r., SM6/1364/13 z 10 października 2013 r., SM3/312/15 z 2 marca 2015 r., SM6/27/15 z 8 stycznia 2015 r., SM6/66/16 z 21 stycznia 2016 r., SM6/1235/14 z 26 listopada 2014 r., SM6/1022/14 z 12 września 2014 r., SM6/111/14 z 11 lutego 2014 r., SM6/140/14 z 17 lutego 2014 r., SM2/272/14 z 4 marca 2014 r. Wymienione tytuły opiewały na zaległości podatkowe stanowiące nieuiszczone w terminie zobowiązania podatkowe: VAT za poszczególne okresy 2013, 2014, 2015; PIT-36 za 2014 r., PIT-28 za 2013 r. Następnie Naczelnik działając jako organ egzekucyjny wszczął administracyjne postępowanie egzekucyjne i uruchomił egzekucję. W jej toku doszło obciążenia nieruchomości zobowiązanego hipoteką przymusową wpisaną w oparciu o ww. tytuły wykonawcze. Sąd Rejonowy właściwy dla miejsca położenia nieruchomości dokonał stosowanych wpisów w Dziale IV urządzonej dla niej księgi wieczystej KW [...]. Niezależnie od powyższego zastosowano środki egzekucyjne w postaci zajęcia wierzytelności z tytułu rachunków bankowych w czterech bankach. Zajęcia okazały się skuteczne jednakże nie ściągnięto dzięki nim należności na pokrycie dochodzonych obowiązków, z uwagi na brak środków na rachunkach. Naczelnik postanowieniem 12 grudnia 2017 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanego na podstawie ww. tytułów wykonawczych z uwagi na bezskuteczność egzekucji. W czerwcu 2022 r. wierzyciel stwierdził, że wartość znanego majątku zobowiązanego przewyższa koszty postępowania egzekucyjnego wobec czego uznano za celowe wystawienie dalszych tytułów wykonawczych dla wszczęcia egzekucji z nieruchomości. W korespondencji wewnętrznej z grudnia 2022 r. stwierdzono, że będące przedmiotem egzekucji zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu z dniem 16 marca 2021 r. i mogą być egzekwowane jedynie z przedmiotu hipoteki. Naczelnik w styczniu 2023 r. wystawił dalsze tytuły wykonawcze opiewające na wcześniej opisane należności zabezpieczone hipoteką przymusową na nieruchomości stanowiącej własność zobowiązanego. Działając jako organ egzekucyjny wystosował do zobowiązanego zawiadomienia o ponownym wszczęciu postępowania. Zobowiązany reprezentowany przez pełnomocnika pismem z 22 marca 2023 r. wniósł zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej na podstawie ww. dalszych tytułów wykonawczych. Jako podstawę wniesionego zarzutu podano wygaśnięcie obowiązków w całości wskutek przedawnienia. W uzasadnieniu wskazano, że dochodzone zaległości podatkowe pomimo wcześniejszego wystąpienia okoliczności powodujących przerwanie biegu terminu przedawnienia (art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 – zwana dalej "o.p."), zobowiązania te uległy już przedawnieniu. Wskazano, że zgodnie z art. 59 § 1 pkt 9 o.p. zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek przedawnienia. Naczelnik działając jako wierzyciel, postanowieniem z 21 kwietnia 2023 r. oddalił w całości zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany wniósł zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając, że zostało wydane z naruszeniem: 1. 8 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm. – zwana dalej "u.p.e.a."), poprzez nieuzasadnione odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, tj. nieuwzględnieniu jednolitej linii orzeczniczej sądów administracyjnych uznających art 70 § 8 o.p. za niezgodny z art 64 ust 2 Konstytucji RP, zgodnie z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt SK 40/12, 2. art 70 § 8 o.p., przez jego bezzasadne zastosowanie, tj. nieuwzględnienie treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r. (SK 40/12), w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że ww. przepis jest niezgodny z art 64 ust. 2 Konstytucji RP, i uznanie, że zobowiązania podatkowe strony mogą być egzekwowane z przedmiotu hipoteki, 3. art 34 § 2 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez oddalenie zarzutu Zobowiązanego, podczas gdy organ winien uznać zarzut w całości. Dyrektor postanowieniem z 24 sierpnia 2023 r. utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela. Podążając za wyjaśnieniami Naczelnika organ odwoławczy stwierdził, że wobec dochodzonych zobowiązań podatkowych upłynął bieg terminu przedawnienia i mogą one być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki. Wskazano, że zgodnie z art. 70 § 8 o.p. nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Organ odwoławczy zaznaczył, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt SK 40/12, dotyczył art. 70 § 6 o.p. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r. został uznany za niezgodny z Konstytucją RP. Trybunał Konstytucyjny generalnie nie ma kompetencji do kreowania powszechnej wykładni przepisów, a wiążąca wprost jest jedynie ocena w zakresie stwierdzenia konstytucyjności bądź niekonstytucyjności konkretnego przepisu wyrażona w treści wyroku, w sprawie, w której ten przepis został zaskarżony. Organ odwoławczy skonstatował, że art. 70 § 8 o.p. nadal obowiązuje, a moc wiążąca wyroku Trybunału ogranicza się do jego sentencji nie zaś uzasadnienia. Zobowiązany wniósł skargę na postanowienie Dyrektora do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając, że zostało ono wydane z naruszeniem 1. art. 8 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., polegające na nieuzasadnionym odstąpieniu od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, tj. nieuwzględnieniu jednolitej linii orzeczniczej sądów administracyjnych uznających art. 70 § 8 ustawy ordynacja podatkowa za niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, zgodnie z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r.; 2. art. 70 § 8 o.p. przez jego bezzasadne zastosowanie, tj. nieuwzględnienie treści ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w którym orzeczono, że ww. przepis jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP i uznanie, że zobowiązania podatkowe strony mogą być egzekwowane z przedmiotu hipoteki; 3. art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. przez akceptację oddalenia zarzutu Zobowiązanego przez organ pierwszej instancji, podczas gdy organ ten winien uznać zarzut w całości, 4. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez bezzasadne utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, podczas gdy organ drugiej instancji winien to postanowienie uchylić l uznać zarzut Skarżącego w sprawie egzekucji administracyjnej w całości. Skarżący wniósł o: a) uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, b) zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia pełnomocnika, wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację powołaną wcześniej w odwołaniu dla poparcia zawartych w nim twierdzeń i wniosków. W skardze powołano się na wyroki WSA w Gliwicach, w których występowało zagadnienie przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką przymusową. Organ odwoławczy odpowiadając na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Skarga okazała się zasadna, a to wobec trafności podniesionych w niej zarzutów. Kontroli sądowej poddano postanowienie wydane w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym w przedmiocie zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Orzeczenie to mieści się w kategorii postanowień wymienionych w art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. – zwana dalej "p.p.s.a."), na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Spór w sprawie ogniskuje się na zagadnieniu dopuszczalności prowadzenia egzekucji administracyjnej zaległości podatkowych zabezpieczonych hipoteką, po tym jak upłynął termin przedawnienia zobowiązań podatkowych liczony z uwzględnieniem art. 70 § 1-7 o.p. W rozpatrywanej sprawie zobowiązany zgłosił zarzut oparty o podstawę wymienioną w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. – nieistnienie obowiązku. Przybliżyć zatem należy charakterystykę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej jest specyficznym dla egzekucji administracyjnej środkiem zaskarżenia, a zatem może być uruchomiony wyłącznie na wniosek zobowiązanego, co wprost wynika z art. 33 § 1 u.p.e.a. Treść zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wytycza granice przedmiotowe postępowania, dotyczącego jego rozpoznania. Zarzut może być oparty o podstawy wskazane w art. 33 § 2 u.p.e.a. Zarzut nie służy badaniu sprawy egzekucji administracyjnej w całości, lecz w zakresie okoliczności zgłoszonych przez zobowiązanego, które z kolei powinny mieścić się w podstawach wymienionych w powołanym już art. 33 § 2 u.p.e.a. Powyższe stanowi jedną z różnic pomiędzy zarzutem w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, a odwołaniem od decyzji rozstrzygającej sprawę administracyjną (sprawę podatkową) jakie wydawane są w administracyjnych postępowaniach jurysdykcyjnych. Wniesienie odwołania powoduje kontrolę instancyjną wydanego rozstrzygnięcia w granicach danej sprawy, podczas gdy wniesienie zarzutu uruchamia kontrolę w obrębie zgłoszonych przez zobowiązanego okoliczności. Weryfikacja podstaw prowadzenia egzekucji administracyjnej na skutek zarzutu jest realizowana przez wierzyciela, organ nadzoru, a na dalszym etapie przez sądy administracyjne. Podstawami zgłoszenia zarzutu mogą być zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a.: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Spośród wyżej wymienionych najdalej idącą podstawę zgłoszenia zarzutu stanowi ta przewidziana w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. tj. nieistnienie obowiązku. Sprowadzić można to do sytuacji, gdy obowiązek nie znajduje oparcia w przepisach prawa materialnego, pomimo wskazania go w tytule wykonawczym przez wierzyciela. Nieistnienie obowiązku rozpatrywać można w kilku płaszczyznach. Zarówno jako brak normy generalnej, w której wyrażony jest obowiązek, jak też jako brak normy indywidualnej skonkretyzowanej pośrednio poprzez akt stosowania prawa (L. Klat-Wertelecka Przedmiot egzekucji administracyjnej [w:] J. Korczak (red.), Administracja publiczna pod rządami prawa. Księga pamiątkowa z okazji 70-lecia urodzin prof. zw. dra hab. Adama Błasia, Wrocław 2016, s. 238-239). Obowiązek nie będzie istniał zarówno, gdy w ogóle nie wystąpił albo wystąpił lecz ustał stan faktyczny wyzwalający skutki przewidziane w obowiązującej normie. Zarzut nieistnienia obowiązku sprowadza się do zaprzeczenia wyrażonemu w tytule wykonawczym twierdzeniu wierzyciela, co do tego, że na określonym podmiocie spoczywa prawny obowiązek oznaczonego zachowania, który to nie został wypełniony, przez co możliwe jest doprowadzenie do jego wykonania w trybie egzekucji administracyjnej (P. Przybysz Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej red. T. Jędrzejewski, M. Masternak, P. Rączka Postępowanie egzekucyjne w administracji – teraźniejszość i perspektywy. Toruń 2022, s. 108). W rozpoznawanej sprawie zobowiązany wskazał, że dochodzone obowiązki nie istnieją gdyż wygasły na skutek przedawnienia. Okolicznością niesporną jest to, że upłynął liczony z zastosowaniem art. 70 § 1 – 7 o.p. termin przedawnienia zaległości podatkowych będących przedmiotem egzekucji administracyjnej. Organy administracji przyjęły, że zaległości podatkowe są zabezpieczone hipoteką, wobec czego występuje sytuacja przewidziana w obowiązującym art. 70 § 8 o.p. Przepis ten stanowi, że nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. W orzecznictwie sądów administracyjnych skrystalizowała się trwała i przejrzysta linia orzecznicza, co do wykładni i stosowania art. 70 § 8 o.p. Jako reprezentatywne dla powszechnie przyjętego w judykaturze poglądu przywołać można stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Gliwicach z 20 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 561/22 i powołanych w nim orzeczeniach. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w tym wyroku wraz z przywołaną w nim argumentacją, wykorzystując ją w poniższych wyjaśnieniach. Zgodnie z literalną wykładnią art. 70 § 8 o.p. nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Niemniej jednak Trybunał Konstytucyjny w powoływanym przez skarżącego wyroku z dnia 8 października 2013 r., w pkt 2 sentencji stwierdził, że art. 70 § 6 o.p., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r. stanowił, że nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki. Obecnie odpowiednikiem tego przepisu jest właśnie art. 70 § 8 o.p. W orzecznictwie ukształtował się pogląd, do którego Sąd orzekający się przychyla, że brzmienie obu wskazanych przepisów oraz zawarte w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego konstatacje, uzasadniają wniosek, że także - obowiązujący od dnia 1 stycznia 2003 r. - art. 70 § 8 O.p. nie spełnia standardów konstytucyjnych (wyroki NSA z dnia 16 września 2014 r. I FSK 317/14, NSA z dnia 18 lipca 2014 r. I FSK 1176/13; WSA w Gliwicach z dnia 9 stycznia 2015 r. I SA/Gl 619/14; NSA z dnia 20 kwietnia 2017 r. I FSK 1834/15). W tej sytuacji, dokonując wykładni art. 70 § 8 o.p., nie można poprzestać tylko na jego literalnym brzmieniu, jako niezgodnym z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Konieczne jest zatem dokonanie wykładni prokonstytucyjnej, która stanowi jedną z najważniejszych reguł wykładni systemowej (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 127). W analizowanej sytuacji zachodzi bowiem tzw. oczywista niekonstytucyjność przepisu. Zasadnie NSA w wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r. I FSK 36/13 uznał, że sytuacja oczywistej niekonstytucyjności zachodzi wówczas, gdy porównywane przepisy ustawy i Konstytucji dotyczą regulacji tej samej materii i są ze sobą sprzeczne (zob. R. Hauser, J. Trzciński, Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 2010, s. 32). Tego typu założenie - co ma szczególne znaczenie w tej sprawie - występuje również w przypadku, gdy ustawodawca wprowadził regulację identyczną jak norma objęta już wyrokiem Trybunału (zob. M. Wiącek, Pytanie prawne sądu do Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2011, s. 266-268). W tym przypadku nie sposób zaprzeczyć, że regulacja art. 70 § 6 o.p. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r. jest tożsama z art. 70 § 8 o.p. w zakresie problemów, które doprowadziły Trybunał Konstytucyjny do wniosku o niekonstytucyjności tego pierwszego przepisu. W wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 maja 2007 r. o sygn. akt SK 36/06 (OTK-A z 2007 r. Nr 6, poz. 50) wskazano, że stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności określonej normy prawnej nie pozostaje bez znaczenia dla stosowania normy zamieszczonej w przepisie tożsamym. W takim przypadku dochodzi bowiem do obalenia domniemania konstytucyjności przepisu, który nie podlegał rozpoznaniu przed Trybunałem. Oznacza to, że także na gruncie art. 70 § 8 o.p. ustanowienie hipoteki przymusowej nie wyklucza przedawnienia zabezpieczonego w ten sposób zobowiązania, przy czym termin przedawnienia biegnie na zasadach ogólnych, określonych w art. 70 § 1-7 o.p., a więc, o ile nie zaistniały okoliczności skutkujące zawieszeniem lub przerwaniem biegu terminu przedawnienia danego zobowiązania (wyroki: NSA z dnia 21 stycznia 2015 r. II FSK 1764/14; WSA w Krakowie z dnia 14 stycznia 2015 r. I SA/Kr 1758/14). Komplementarnie należy dodać, że stosowanie wykładni prokonstytucyjnej obowiązuje nie tylko sądy, ale też organy administracji publicznej (wyrok WSA w Kielcach dnia 21 maja 2015 r. II SA/Ke 322/15). Reasumują tą część rozważań stwierdzić należy, że zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką ulegają przedawnieniu na zasadach ogólnych, pomimo brzmienia art. 70 § 8 O.p. Następstwem zastosowania powyższego podejścia do stosowania art. 70 § 8 o.p. jest uwzględnienie skargi. Trafne okazały się zastrzeżenia strony, co do naruszenia przez organy administracji art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 70 § 8 o.p., co polegało na uznaniu, że będące przedmiotem egzekucji administracyjnej obowiązki nadal istniały, pomimo iż upłynął termin przedawnienia. Odmówić należy stosowania art. 70 § 8 o.p. w sposób sprowadzający się do tego, że zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką nie ulegają przedawnieniu. Dostrzec jednocześnie należy, że organy administracji związane są zasadą praworządności, która zawiera się w nakazie działania na podstawie obowiązujących przepisów prawa – art. 6 k.p.a. Przepis art. 70 § 8 o.p. nie został usunięty z obrotu i nadal wchodzi w skład treści ustawy. Organy administracji pozostawały w konflikcie miedzy zasadą sytuowaną w art. 6 k.p.a., a zasadami wyrażonymi w art. 8 k.p.a. w szczególności mowa tu o zasadzie ogólnej zaufania do władzy publicznej z art. 8 § 1 k.p.a. Skoro Trybunał, będący jednym z szeroko pojętych organów władzy państwowej, ocenił przepis o identycznej treści jako niezgodny z Konstytucją RP, to okoliczność tę powinny uwzględnić organy administracji orzekające w sprawie. Jak widać na przykładzie niniejszej sprawy pierwszeństwo przyznano zasadzie praworządności, przy czym wadliwie zastosowanej. Organy administracji działały w sprawie błędnie, lecz zarazem konsekwentnie. W tym aspekcie zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 8 § 2 k.p.a. uznać należy za chybiony, o tyle że organy administracyjnej nie odstąpiły od utrwalonej praktyki. O powtarzalności stosowania zakwestionowanego sposobu postępowania organów administracji świadczą liczne orzeczenia sądów administracyjnych obu instancji, w których występuje tożsamy z występującym w tym przypadku problem wykładni i stosowania art. 70 § 8 o.p. Wobec stwierdzonych naruszeń przepisów prawa materialnego słuszne okazały się zarzuty skargi dotyczące powiązanych z nimi naruszeń przepisów postępowania. Trafnie wskazano w skardze, że organ odwoławczy powinien był uchylić postanowienie wierzyciela i orzec, co do istoty poprzez uwzględnienie zarzutu nieistnienia dochodzonych obowiązków. Niezależnie od powyższego odnotowania wymaga naruszenie art. 11 k.p.a. w zw. z art. 124 § 1 k.p.a. jakiego dopuściły się organy administracji. Wyjaśnienia organów administracji zamieszczone w uzasadnieniach skarżonych orzeczeń są nieprzekonywujące, gdyż zawierają sprzeczne z sobą komunikaty. Z jednej strony organy administracji przyznają, że zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu (jeżeli przyjąć kryteria z art. 70 § 1-7 o.p.), a następnie biegunowo odmiennie stwierdzają, że jednak nie uległy przedawnieniu jako zabezpieczone hipoteką (art. 70 § 8 o.p.). Trudno uznać za służące realizacji zasady ogólnej przekonywania niespójne wyjaśnienia, w których organ administracji potwierdza wygaśnięcie zobowiązania podatkowego, aby następnie uznać że nie wygasło. W art. 59 § 1 pkt 9) o.p. mowa jest o wygaśnięciu zobowiązania podatkowego w całości lub w części. Ustawa nie różnicuje wygaśnięcia zobowiązania podatkowego na skutek przedawnia na "przedawnienie zwykłe" i "przedawnienie hipoteczne". W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł o uchyleniu w całości zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego wraz z poprzedzającym je postanowieniem wierzyciela. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., art. 210 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł, na którą składa się wpis od skargi (100 zł), koszty zastępstwa procesowego (480 zł) wraz uiszczoną opłatą skarbową od pełnomocnictwa (17 zł).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 4 października 2023
- Symbol z opisem
- 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
- Hasła tematyczne
- Bankowe prawo Egzekucyjne postępowanie Podatki inne
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
- Sędziowie
- Agata Ćwik-Bury Bożena Pindel /przewodniczący/ Mikołaj Darmosz /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
art. 6, art. 8, art. 11 · Dz.U. 2023 poz. 775
- Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
art. 70 par. 8, art. 59 par 1 pkt 9 · Dz.U. 2022 poz. 2651
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny