I SA/Gl 1375/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: odrzucić skargę.

Skarżący G. N. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, oznaczone w sentencji postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Mocą zarządzenia z 24 kwietnia 2018 r., w związku z oświadczeniem skarżącego zawartym w piśmie z 16 kwietnia 2018 r. (data nadania) o jego częściowym ubezwłasnowolnieniu i wyznaczeniu do działania w jego imieniu kuratora w osobie adwokat K. G., wezwano wyżej wymienioną do potwierdzenia powyższego faktu (w tym wypadku należało nadesłać postanowienie sądu o ustanoweniu kuratora dla ubezwłasnowolnionego częściowo oraz zaświadczenie upoważniające kuratora do podejmowania czynności w imieniu osoby zastępowanej), czy też zaprzeczenia temu faktowi w terminie 7 dni. W odpowiedzi na powyższe adwokat oświadczyła, że została ustanowiona kuratorem dla skarżącego w załączeniu przedkładając poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię zaświadczenia z 7 listopada 2017 r. wydanego przez Sąd Rejonowy w Z. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich, potwierdzającego ten fakt. Z treści wskazanego dokumentu wynika, że opiekun jako przedstawiciel ustawowy powierzonego jego opiece ubezwłasnowolnionego, jest powołany do reprezentowania go i dokonywania w jego imieniu czynności prawnych. Następnie w dniu 24 maja 2018 r. kurator nadesłała do tut. Sądu poświadczony za zgodność z oryginałem odpis postanowienia Sądu Rejonowego w Z. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich z [...] o ustanowieniu jej osoby kuratorem dla częściowo ubezwłasnowolnionego w miejsce wcześniej ustanowionego kuratora adwokata G. K. W dalszej kolejności na wezwanie tut. Sądu, Sąd Rejonowy w Z. nadesłał następujące dokumenty: odpis postanowienia Sądu Okręgowego w C. [...] Wydział Cywilny z [...] o ubezwłasnowolnieniu częściowo G. N., odpis postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z [...] o ustanowieniu dla wyżej wymienionego kuratora w osobie adwokata G. K., odpis wyżej wymienionego postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z [...] odpis postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z [...] stwierdzającego konieczność umieszczenia G. N. w szpitalu psychiatrycznym, odpis postanowienia Sądu Okręgowego w C. [...] Wydział Cywilny Odwoławczy z [...] o zmianie postanowienia z [...] i oddaleniu wniosku o umieszczenie wyżej wymienionego w szpitalu psychiatrycznym. Następnie mocą zarządzenia z 19 czerwca 2018 r., wezwano kuratora skarżącego adwokata K. G. do usunięcia braku w zakresie zdolności procesowej częściowo ubezwłasnowolnionego G. N.w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez zatwierdzenie czynności wniesienia skargi przez wyżej wymienionego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Przesyłkę poleconą zawierającą wskazane wezwanie kurator odebrała w dniu 26 czerwca 2018 r., termin na udzielenie odpowiedzi upłynął odpowiednio w dniu 3 lipca 2018 r., jednakże pozostało ono bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zdolność procesowa (zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych) jest to zdolność do samodzielnego (osobiście lub przez ustanowionego przez siebie pełnomocnika) dokonywania czynności procesowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Zgodnie z art. 26 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz organizacje społeczne i jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 25. Zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz.1025, ze zm.- zwanej dalej k.c.) osoba ubezwłasnowolniona częściowo ma ograniczoną zdolność do czynności prawnych. Osoba pełnoletnia może być ubezwłasnowolniona częściowo z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, jeżeli stan tej osoby nie uzasadnia ubezwłasnowolnienia całkowitego, lecz potrzebna jest pomoc do prowadzenia jej spraw (art. 16 § 1 k.c.). Dla osoby ubezwłasnowolnionej częściowo ustanawia się kuratelę (art. 16 § 2 k.c.). Osoba fizyczna ograniczona w zdolności do czynności prawnych ma zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach wynikających z czynności prawnych, których może dokonywać samodzielnie (art. 26 § 2 p.p.s.a.). Chodzi tu o zawieranie umów w drobnych bieżących sprawach życia codziennego (art. 20 k.c.), zawarcie umowy o pracę (art. 22 § 2 i 3 k.p.), rozporządzanie zarobkiem (art. 21 k.c.), rozporządzanie przedmiotami majątkowymi, które przedstawiciel ustawowy oddał do swobodnego użytku takiej osoby (art. 22 k.c.). Osoby ograniczone w zdolności do czynności prawnych mogą działać samodzielnie we wszystkich procesach, które toczą się na skutek podejmowania przez te osoby czynności, które mogą one podejmować samodzielnie. Zatem w niniejszej sprawie ze względu na jej rodzaj, nie będzie miał zastawania art. 26 § 2 p.p.s.a. W myśl art. 27 p.p.s.a. osoba fizyczna niemająca zdolności do czynności w postępowaniu może podejmować czynności procesowe tylko przez swojego przedstawiciela ustawowego. Przepis ten dotyczy nie tylko osób nie mających w ogóle zdolności do czynności prawnych, lecz odnosi się także do sytuacji, gdy chodzi o sprawy wynikające z czynności, których określona osoba nie może dokonać samodzielnie. Przepis ten odnosi się więc także i do osoby częściowo ubezwłasnowolnionej w sprawach wynikających z czynności, których samodzielnie nie może dokonać. Powołane unormowania prawne posiadają istotne znaczenie w rozpatrywanej sprawie, ponieważ jak wynika z akt sprawy skarżący, jako osoba częściowo ubezwłasnowolniona, jest reprezentowana przez ustanowionego przez sąd powszechny kuratora. Oznacza to, że w niniejszej sprawie skargę w imieniu skarżącego mógł wnieść (zatwierdzić) jedynie kurator. Z uwagi na powyższe Sąd wezwał kuratora, zarządzeniem z dnia 19 czerwca 2018 r. do usunięcia braku w zakresie zdolności procesowej częściowo ubezwłasnowolnionego G. N. w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi poprzez zatwierdzenie czynności wniesienia skargi przez wyżej wymienionego. Zgodnie bowiem z art. 31 § 1 zd. 1 p.p.s.a. jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczony odpowiedni termin. Wezwanie doręczono kuratorowi w dniu 26 czerwca 2018 r. co oznacza, że ostatnim dniem na usuniecie braku w zakresie zdolności procesowej był dzień 3 lipca 2018 r. Do dnia dzisiejszego brak ten nie został jednak uzupełniony. Zatem w oparciu o przepis art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. w myśl, którego Sąd odrzuca skargę jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.