I SA/Gl 1353/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie podatku od gier w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.

W terminie przewidzianym do wykonania wezwania do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej strona skarżąca A Sp. z o.o. w N. (zwana dalej w skrócie "Spółką") złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Omawiany wniosek strona złożyła na urzędowym formularzu z dnia 18 lipca 2014 r., w którym wskazała, że w chwili obecnej znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, stanowiącej konsekwencję zmiany przepisów regulujących zasady prowadzenia działalności w sektorze gier. Jej przychody znacząco zmalały w porównaniu z latami 2009 i 2010. Podwyżka podatku od gier od każdego automatu eksploatowanego przez Spółkę spowodowała, że uzyskane środki przeznaczane są na regulowanie danin publicznoprawnych. Strona zaznaczyła, że jej majątek trwały składa się w większości z automatów do gier o niskich wygranych, zaś łączna miesięczna wysokość wydatków, do których poniesienia jest zobowiązana znacząco przekracza ilość środków zgromadzonych na rachunku bankowym. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 2 500.000,00 zł, wartość środków trwałych – 4 657.599,66 zł, zaś strata w ubiegłym roku obrotowym zamknęła się kwotą 888.485,30 zł. Strona skarżąca wskazała ponadto, że posiada dwa rachunki bankowe, które zostały zajęte w postępowaniu zabezpieczającym do kwoty 6 626.868,86 zł, a ich stan wynosi 0 zł. Należy w tym miejscu zauważyć, że wydanym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 11 grudnia 2013 r. Referendarz sądowy odmówił Spółce przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a następnie na skutek złożonego sprzeciwu tak samo orzekł Sąd w postanowieniu z dnia 20 stycznia 2014 r. Z kolei na powyższe rozstrzygnięcie Sądu wniesiono zażalenie, które Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 19 marca 2014 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II FZ 308/14. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie wypada przypomnieć, że w myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Natomiast zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Mając na uwadze treść art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym np. zwolnienie od opłat sądowych, może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne jedynie w wyjątkowych sytuacjach, kiedy możliwości płatnicze strony są mocno ograniczone. Natomiast ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących zwolnienie od kosztów sądowych obciąża stronę, która powinna wykazać i wyczerpująco uzasadnić okoliczności stanowiące podstawę żądania (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. akt II FZ 1477/13, opubl. w Lex nr 1420183). Przedmiotem niniejszego postępowania incydentalnego jest kwestia zasadności złożonego przez Spółkę wniosku o przyznanie prawa pomocy, zawartego w formularzu z dnia 18 lipca 2014 r. Należy podkreślić, że jest to kolejne żądanie przyznania prawa pomocy zgłoszone przez stronę. Jej poprzedni wniosek został oddalony postanowieniem tut. Sądu z dnia 20 stycznia 2014 r. Z kolei zażalenie na to rozstrzygnięcie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 20 stycznia 2014 r. Sąd zauważył między innymi, że już sam stan kasy Spółki na koniec listopada 2013 r. pozwalał na uiszczenie kosztów postępowań sądowych zawisłych przed Wydziałem I tut. Sądu. Wskazał również, że okoliczność zabezpieczenia rachunku bankowego nie jest tożsama z niemożnością korzystania z niego, zaś niekorzystna dla strony nowelizacja ustawy o grach hazardowych nie może wyłączać powinności ponoszenia kosztów postępowania sądowego. Sąd zwrócił również uwagę, że w świetle zgromadzonych w sprawie dokumentów, Spółka dysponuje znacznym majątkiem (oprócz automatów do gier także budynki, lokale, sprzęt biurowy). W tym miejscu należy zauważyć, że prawomocne postanowienie dotyczące prawa pomocy nie ma powagi rzeczy osądzonej. Strona może bowiem złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, zaś rozpoznając go należy ocenić czy nastąpiła zmiana okoliczności i czy zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Stosownie bowiem do treści art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W kolejnym wniosku z dnia 18 lipca 2014 r. w istocie Spółka powtórzyła argumenty zaprezentowane w jej wcześniejszym żądaniu. Strona skarżąca uzasadniając słuszność swojego ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy powołała okoliczności, które uprzednio legły u podstaw negatywnego dla niej rozstrzygnięcia. Analizując bowiem rozpoznawany wniosek i wniosek złożony uprzednio można dostrzec tożsamość ich uzasadnień. W ocenie Sądu strona skarżąca nie wykazała, aby w jej przypadku zachodziły przesłanki przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Przesądza o tym uwzględnienie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym dokumentów, które Spółka przedstawiła na poparcie poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jednocześnie strona nie wskazała jakichkolwiek powodów, które miałyby wpłynąć na zmianę oceny Sądu wyrażonej w poprzednim, negatywnym dla niej, rozstrzygnięciu. W szczególności za taką okoliczność nie może być uznana ta, że wobec Spółki została ogłoszona upadłość układowa. Ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu powoduje przecież, że spółka może kontynuować działalność gospodarczą. Ponownie należy zatem podkreślić, że Spółka nie uzasadniła, że nie jest w stanie wygospodarować środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z tych względów odmówienie stronie skarżącej przyznania prawa pomocy okazało się konieczne.