I SA/Gl 1253/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krywow, Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), Asesor WSA Piotr Pyszny, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2024 r. sprawy ze skargi G.R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 10 lipca 2023 r. nr 2401-IEW3.4120.5.2023.11 UNP: 2401-23-149327 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę.

1. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: Dyrektor, organ drugiej instancji, organ odwoławczy) z dnia 10 lipca 2023 r. nr 2401-IEW3.4120.5.2023.11 UNP: 2401-23-149327 stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w B. dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności G. R. (dalej: skarżący, strona) jako osoby trzeciej za zaległości E. sp. z o.o. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2014 r. wraz z odsetkami oraz z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za czerwiec 2015 r. i z tytułu kosztów postępowania egzekucyjnego. 2. Postępowanie przed organami podatkowymi. 2.1. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 29 grudnia 2020 r. ww. Naczelnik orzekł o solidarnej odpowiedzialności skarżącego – jako członka zarządu E. sp. z o.o. - z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2014 r. wraz z odsetkami oraz z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za czerwiec 2015 r. i z tytułu kosztów postępowania egzekucyjnego. Decyzja powyższa została stronie doręczona w dniu 19 stycznia 2021 r. 2.2. Pismem z dnia 23 marca 2023 r. skarżący, działając przez pełnomocnika, wniósł odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania. 2.3. Postanowieniem z dnia 10 lipca 2023 r. organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając przyjęte rozstrzygnięcie Dyrektor zauważył, że 14-dniowy termin do wniesienia odwołania jest terminem zawitym, nie może zatem być przedłużany ani skracany. Skoro decyzję doręczono w dniu 19 stycznia 2021 r., to termin do wniesienia od tej decyzji odwołania upłynął z dniem 2 lutego 2021 r. W tej sytuacji, odwołanie z dnia 23 marca 2023 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu. W związku z tym, powołując się na art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm., dalej: O.p.) organ odwoławczy obowiązany był stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Dyrektor odniósł się też do zgłoszonego wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz zaznaczył, że odrębnym postanowieniem z dnia 10 lipca 2023 r. odmówiono stronie przywrócenia terminu. 3. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji. 3.1. Na powyższe postanowienie z dnia 10 lipca 2023 r. strona, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów postępowania które miało wpływ na wynik sprawy: - art. 223 § 2 pkt 1 O.p. i art. 228 § 1 O.p. w zw. z art. 149 O.p. i art. RL 137 ust. 2.2 i ust. 3.2 Regulaminu poczty listowej [Dz.U. z 2007 r., Nr 108, poz. 744] poprzez uznanie, że przesyłka zawierająca decyzję doręczona została prawidłowo w dniu 19 stycznia 2021 r., podczas gdy w sprawie brak jest możliwości ustalenia prawidłowości tego doręczenia, a to ze względu na brak faktycznego przekazania przesyłki skarżącemu i brak możliwości ustalenia osoby, która przesyłkę odebrała i zobowiązała się do jej przekazania skarżącemu a także z uwagi na błędnie wypełniony formularz potwierdzenia odbioru. Zdaniem pełnomocnika, prawidłowe doręczenie decyzji miało miejsce dopiero w dniu 16 marca 2023 r.; - art. 191 O.p. poprzez błędne uznanie, że prawidłowe doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 19 stycznia 2021 r., podczas gdy z treści potwierdzenia odbioru nie można ustalić tożsamości osoby, która przesyłkę odebrała. Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Uzasadniając skargę pełnomocnik akcentował, że nie można zgodzić się z organem, iż skuteczne doręczenie skarżącemu decyzji nastąpiło w dniu 19 stycznia 2021 r. Z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru nie można bowiem ustalić, z uwagi na jego nieczytelność, kim była osoba, która rzekomo podjęła się odbioru przesyłki, zgodnie z art.149 O.p. Nawiązując do statusu "domownika" pełnomocnik zaznaczył, iż skarżący konsekwentnie stoi na stanowisku, że w miejscu zamieszkania przesyłki zawierającej decyzję nie odebrał żaden z jego domowników. W ocenie pełnomocnika, samo potwierdzenie doręczenia – formularz CN 07 - budzi wątpliwości, gdyż nie zawiera oświadczenia osoby doręczającej o prawidłowym doręczeniu, nie zawiera też wpisanego w sposób czytelny imienia i nazwiska osoby, która odebrała przesyłkę, co uniemożliwia jej identyfikację. Zagraniczny urząd pocztowy, dla potwierdzenia prawidłowości doręczenia, obowiązany był właściwie wypełnić ww. formularz, czego nie dokonano. Pełnomocnik powołał się na Regulamin poczty listowej w zakresie dotyczącym formularzy doręczenia przesyłek zagranicznych. Zaznaczył też, że Warunki świadczenia powszechnych usług pocztowych POSTE ITALIENNE nie są aktem prawnym powszechnie obowiązującym we Włoszech, gdzie skarżący zamieszkuje, lecz stanowią jedynie dokument wewnętrzny włoskiego operatora pocztowego. Końcowo pełnomocnik zaznaczył, że skarżący został bez swojej winy pozbawiony możliwości obrony swoich praw w postępowaniu. 3.2. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację, zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: 4.1. Skarga okazała się niezasadna. 4.2. Spór pomiędzy stroną skarżącą a Dyrektorem sprowadza się do ustalenia czy w sprawie doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd za podstawę rozstrzygnięcia przyjął dokonane przez Dyrektora ustalenia faktyczne, albowiem nie dopatrzył się naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 4.3. Przechodząc zatem do meritum sprawy przypomnieć należy, iż z przepisów O.p. wynika, iż organ odwoławczy zobowiązany jest stwierdzić, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Okoliczność ta stanowi kategorię obiektywną i jest zależna od uznania organu. W razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Nie jest to zależne od swobodnego uznania omami lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z 8 lipca 2010 r., II FSK 372/09, wyrok WSA w Łodzi z 4 listopada 2015 r. I SA/Łd 692/15). Stwierdzenie bowiem wniesienia odwołania z przekroczeniem terminu, zobowiązuje organ do wydania postanowienia W realiach rozpoznawanej sprawy, zdaniem Sądu, zasadnie twierdzi Dyrektor, że 14-dniowy termin do wniesienia odwołania jest terminem zawitym, nie może zatem być przedłużany ani skracany. Skoro decyzję doręczono w dniu 19 stycznia 2021 r., to termin do wniesienia od tej decyzji odwołania upłynął z dniem 2 lutego 2021 r. W tej sytuacji, odwołanie z dnia 23 marca 2023 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu. W związku z tym, powołując się na art. 228 § 1 pkt 2 O.p.) organ odwoławczy obowiązany był stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. 4.4. Odnosząc się zatem do zarzutów skargi dotyczących prawidłowości doręczenia decyzji Naczelnika z 29 grudnia 2020 r. wskazać należy, zasadnie twierdzi Dyrektor, że regulacje Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym w rozpoznawanej sprawie), nie różnicują zasad doręczania pism podatnikom mieszkającym w kraju i za granicą. W przypadku osób mieszkających za granicą nie wyłączają dopuszczalności doręczania pism na ogólnych zasadach - osobom fizycznym w miejscu ich zamieszkania (art. 148 § 1 O.p.). Krajowy operator pocztowy (Poczta Polska), który przyjął pismo, zobowiązany jest do jego doręczenia, a gdy doręczenie ma nastąpić poza granicami RP - w ramach DE - z uwzględnieniem międzynarodowych procedur pocztowych. Te międzynarodowe procedury pocztowe, to Regulamin poczty listowej Światowego Związku Pocztowego sporządzony w Bernie dnia 28 stycznia 2005 r. (Dz. U. z 2007 r. Nr 108, poz. 744) oraz Konwencja o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych sporządzona w Strasburgu w dniu 25 stycznia 1988 r. (Dz. U. z 1998 r. Nr 141, poz. 913). Stanowią one źródła prawa na zasadzie art. 87 ust. 1 Konstytucji RP. W przypadku podpisania zwrotnego potwierdzenia odbioru należy przyjąć - tak jak to miało w miejsce w rozpatrywanej spawie - że pracownik urzędu pocztowego kraju przeznaczenia doręczył przesyłkę osobie upoważnionej w myśl tych przepisów we wskazanej (w tym potwierdzeniu) dacie. Zgodnie z art. RL 147 ww. Regulaminu: 1. Administracje pocztowe zapewniają zwrot przesyłek, które nie mogły zostać z jakiegokolwiek powodu doręczone adresatom. 2. Termin przechowywania przesyłek podany jest w poniższych ustępach. (...) Natomiast zgodnie z art. RL 137 ust. 3 Regulaminu: 3.1 Potwierdzenie odbioru powinno zostać podpisane w pierwszej kolejność, gdy to nie jest możliwe przez inną osobę do tego upoważnioną na mocy przepisów kraju przeznaczenia. 3.2 Urząd przeznaczenia zwraca najbliższą pocztą bezpośrednio do nadawcy należycie wypełniony formularz CN 07. (...). Zasadnie także twierdzi Dyrektor, że w przypadku podpisania zwrotnego potwierdzenia odbioru, należy przyjąć, że pracownik urzędu pocztowego kraju przeznaczenia doręczył przesyłkę osobie upoważnionej. Przedstawione regulacje prawne, wprowadzają konieczność przekazania pisma przez operatora krajowego - operatorowi pocztowemu państwa, w którym adresat pisma mieszka, w celu doręczenia pisma według zasad w nim obowiązujących, z uwzględnieniem przepisów umów międzynarodowych. Zgodnie z art. 17 ust. 2 lit. a Konwencji, mającej pierwszeństwo przed Ordynacją podatkową, państwo proszone dostarcza dokumenty w sposób określony przez jego prawo wewnętrzne w zakresie dostarczania dokumentów o zasadniczo podobnym charakterze. Tym samym określenie kiedy i w jaki sposób następuje doręczenie przesyłki należało ustalić na podstawie przepisów prawa włoskiego. W świetle przywołanej Konwencji, jak i Regulaminu, a do tego ogólnych warunków doręczania listów przez pocztę włoską - konieczne było ustalenie, a później ocena, jakie kryteria doręczenia obowiązują we Włoszech i czy zostały one wypełnione w tej sprawie. Tym obowiązkom, co wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, Dyrektor podołał. Nie doszło zatem do naruszenia praw strony w toku postępowania przed organami podatkowymi. Mając na uwadze powyższe strona skarżąca nie wykazała naruszenia art. 223 § 2 pkt 1 O.p. i art. 228 § 1 O.p. w zw. z art. 149 O.p. i art. RL 137 ust. 2.2 i ust. 3.2 Regulaminu poczty listowej [Dz.U. z 2007 r., Nr 108, poz. 744] poprzez uznanie, że przesyłka zawierająca decyzję doręczona została prawidłowo 19 stycznia 2021 r. W konsekwencji nie doszło do naruszenia art. 191 O.p. poprzez błędne uznanie, że prawidłowe doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 19 stycznia 2021 r., podczas gdy z treści potwierdzenia odbioru nie można ustalić tożsamości osoby, która przesyłkę odebrała. Reasumując, zasadnie zaskarżonym postanowieniem Dyrektor stwierdził, że zażalenie skarżącej zostało złożone z uchybieniem terminu. Powołane w uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl. 4.5. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259) skargę oddalił, uznając ją za bezzasadną.