I SA/Gl 1183/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Pyszny (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 maja 2026 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 8 sierpnia 2025 r. nr SKO.4110.22.2025 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta C. z dnia 7 lipca 2025 r., nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonym postanowieniem z 8 sierpnia 2025 r., znak SKO.4110.22.2025, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej jako SKO, organ) po rozpatrzeniu zażalenia C Sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej jako Spółka, Skarżąca, Zobowiązana) na postanowienie Prezydenta Miasta C. (dalej jako Prezydent Miasta, wierzyciel), którym oddalony został zarzut wniesiony w postępowaniu egzekucyjnym, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1, art. 123 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 – dalej jako kpa) oraz art. 17, art. 18, art. 32, art. 33 § 2 pkt 5 i art. 34 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 132 - dalej jako u.p.e.a.). Stan sprawy: Prezydent Miasta decyzją z 10 kwietnia 2024 r. określił wysokość dotacji podlegająca zwrotowi przez Zobowiązaną jako - organ prowadzący [...] w C. do budżetu miasta C. wykorzystanej w 2020 r. niezgodnie z przeznaczeniem, w kwocie 4.153,23 zł i nakazał zwrot do budżetu miasta C. ww. dotacji wraz z odsetkami naliczonymi, jak dla zaległości podatkowych od dnia 14 grudnia 2020 r. do dnia zapłaty na wskazany rachunek bankowy Urzędu Miasta C. Z uwagi na brak zwrotu należności objętej przedmiotową decyzją Prezydent Miasta upomnieniem z 13 marca 2025 r. wezwał Zobowiązaną do uregulowania należności w łącznej kwocie 6.446,23 zł, w tym 4.153,23 zł należność główna + 2.297 zł odsetki podatkowe na dzień wystawienia upomnienia + 16,00 zł koszty upomnienia. Zgodnie z Urzędowym Poświadczeniem Doręczenia powyższe upomnienie doręczone zostało do pełnomocnika Zobowiązanej 26 marca 2025 r. Z uwagi na fakt, że obowiązek wynikający z decyzji nie został przez stronę wykonany wierzyciel wystawił 19 maja 2025 r. administracyjny tytuł wykonawczy w celu przymusowego zwrotu dotacji na podstawie art. 252 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1530). Z pisma organu egzekucyjnego z 17 czerwca 2025 r. wynika, że tytuł wykonawczy wpłynął do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego L. 22 maja 2025 r. w postaci elektronicznej za pośrednictwem platformy eTW. Z kolei 23 maja 2025 r. zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego prowadzonego na rzecz Spółki przez P S.A. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanej Spółce 26 maja 2025 r. Pełnomocnik zobowiązanej Spółki wniósł zarzut w postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazując za podstawę zarzutu art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., tj. zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości. Wskazała w uzasadnieniu, że 22 maja 2025 r. Spółka dokonała zwrotu dotacji oświatowej przelewem na wskazany rachunek bankowy. Postanowieniem z 7 lipca 2025 r. Prezydent Miasta oddalił zarzut. Od tego postanowienia Zobowiązana wniosła zażalenie, w wyniku którego SKO wydało postanowienie zaskarżone do tutejszego Sądu. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ zwrócił uwagę, że wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy 19 maja 2025 r., 23 maja 2025 r. doszło do zajęcia rachunku bankowego oraz, że 26 maja 2025 r. dłużnik zajętej wierzytelności przekazał na rachunek bankowy organu egzekucyjnego wyegzekwowaną należność. Kwota ta wpłynęła na rachunek bankowy wierzyciela następnego dnia. Z kolei 23 maja 2025 r. Spółka zwróciła dotację oświatową w części dokonując stosownego przelewu na rachunek bankowy wierzyciela. Ten jednak powziął informację o wpływie środków dopiero 26 maja 2025 r. i nie miał możliwości zawiadomienia organu egzekucyjnego o dokonanej wpłacie. Co więcej, Zobowiązana uiściła kwotę o 17,26 zł niższą niż ciążące na niej zobowiązanie. Z tych przyczyn wynikający z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. zarzut wygaśnięcia obowiązku był niezasadny. W skardze wniesionej do tutejszego Sądu skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: - art. 34 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a. w zw. z art. 33 §2 u.p.e.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia Prezydenta Miasta, w sytuacji gdy zaistniały przesłanki do uwzględnienia zażalenia, z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 33 § 2 pkt 5 – ponieważ obowiązek dochodzony wskazanym tytułem egzekucyjnym wygasł w całości, z uwagi na dokonanie w dniu 22 maja 2025 r. zwrotu dotacji oświatowej w związku z decyzją Prezydenta Miasta, czego nieuwzględnienie przez Wierzyciela, jak również błędna ocena tego faktu przez SKO doprowadziły do wydania zaskarżonego postanowienia. W oparciu o ten zarzut skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 33 § 1 i § pkt 5 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest m.in. wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części. W doktrynie charakteryzując ten środek zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym wskazuje się, że przedmiotem zaskarżenia zarzutem jest prawnomaterialna podstawa dopuszczalności oraz zasadności wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej. W ramach zarzutu zobowiązany twierdzi, że nie istniał lub przestał istnieć określony w tytule wykonawczym obowiązek podlegający egzekucji, że określony obowiązek nie istniał lub przestał istnieć, bądź nie może być egzekwowany (tak A. Cudak, Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, Warszawa 2022, s. 31). Wygaśnięcie obowiązku w całości lub w części może nastąpić na skutek wystąpienia różnych okoliczności. Należą do nich wykonanie obowiązku w całości lub w części, umorzenie obowiązku w całości lub w części oraz przedawnienie. Wygaśnięcie obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. oznacza sytuację, gdy dochodzony obowiązek wygaśnie na skutek wykonania, umorzenia, czy przedawnienia. Zarzut wygaśnięcia w całości lub części zobowiązania może dotyczyć sytuacji, gdy dojdzie do jego wykonania w okresie pomiędzy wszczęciem postępowania egzekucyjnego, a wniesieniem zarzutów tj. w toku postępowania egzekucyjnego. Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a., w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. W niniejszej sprawie nie było również sporne, że Zobowiązana uchylała się od wykonania obowiązku nałożonego na nią decyzją Prezydenta Miasta z 10 kwietnia 2024 r. Nie uczyniła tego również po doręczeniu jej upomnienia 26 marca 2025 r. W konsekwencji, wierzyciel był uprawniony do wystawienia 19 maja 2025 r. tytułu wykonawczego, a organ egzekucyjny do podjęcia czynności egzekucyjnych. Zgodnie z art. 26 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji administracyjnej i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. W myśl art. 26 § 3a pkt 1 u.p.e.a. wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje z chwilą doręczenia wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej tytułu wykonawczego organowi egzekucyjnemu, jeżeli wierzyciel nie jest jednocześnie organem egzekucyjnym. Z kolei wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą zaistnienia jednego z wymienionych w art. 26 § 5 u.p.e.a. zdarzeń, tj. m.in. doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego albo doręczenia zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego dłużnikowi zajętej wierzytelności albo podmiotowi, o którym mowa w art. 95a pkt 2 lit. b, lub urzędowi, o którym mowa w art. 96g § 2, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jak wyjaśniło SKO, do organu egzekucyjnego tytuł wykonawczy wpłynął 22 maja 2025 r., a 23 maja 2025 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego prowadzonego na rzecz Spółki. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego organ egzekucyjny doręczył Spółce 26 maja 2025 r. W konsekwencji 22 maja 2025 r. doszło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W tej samej dacie też Skarżąca wykonała przelew należności na rachunek bankowy wierzyciela. Zgodnie z art. 60 pkt 1 ustawy o finansach publicznych, środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa, dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo przychody państwowych funduszy celowych kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie. W myśl z kolei art. 67 ust. 1 tej ustawy, do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się (...) odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Z tej przyczyny należy przywołać treść art. 59 § 1 pkt 1 O.p., zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek zapłaty. Zgodnie zaś z art. 60 § 1 pkt 2 O.p., za termin dokonania zapłaty podatku uważa się w obrocie bezgotówkowym - dzień obciążenia rachunku bankowego podatnika, rachunku podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub rachunku płatniczego podatnika w instytucji płatniczej, w małej instytucji płatniczej lub instytucji pieniądza elektronicznego na podstawie polecenia przelewu (...). W konsekwencji w ocenie Sądu, zobowiązanie Skarżącej wygasło w części z chwilą obciążenia jej rachunku bankowego przelewem na rzecz wierzyciela. Owszem, organ wskazał, że kwota przelewu była o ponad 17 zł niższa od należnej. Jednak o częściowej zasadności zarzutu świadczy już uregulowanie zobowiązania w części. Przyjęcie zatem przez organy obu instancji, że zobowiązanie nie wygasło przed zastosowaniem środka egzekucyjnego nie odpowiada powołanym wyżej przepisom. Mając na uwadze powyższe, Sąd dostrzegając naruszenie przepisów postępowania, w postaci art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 60 § 1 pkt 2 tej ustawy uchylił zaskarżone postanowienie i dotknięte tym samym błędem postanowienie wierzyciela, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 – dalej jako p.p.s.a.). Ponownie rozpoznając zarzut organ weźmie pod uwagę przedstawione wyżej stanowisko. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a.