Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Gl 1171/16

Wyrok WSA w Gliwicach z 2 marca 2017 r., I SA/Gl 1171/16 – ulgi płatnicze

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia
2 marca 2017
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska, Bożena Pindel (spr.), Protokolant Dominika Zabielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2017 r. sprawy ze skargi M. K.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg - umorzenia zaległości podatkowej oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: Kolegium lub SKO) na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613; dalej: O.p.) – po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez M.K. na decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia 8 czerwca 2015 r. nr [...] odmawiającej umorzenia zaległego zobowiązania z tytułu podatku od środków transportowych za okres od 2006 r. do lutego 2011 r. naliczonych na dzień złożenia wniosku tj. 16 grudnia 2011 r. w ogólnej kwocie 20.832 zł – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 16 grudnia 2011 r. podatniczka M.K. zwróciła się do Prezydenta Miasta Z. z wnioskiem o umorzenie jej zaległości podatkowych w podatku od środków transportowych za pojazdy, które stanowiły przedmiot spadku po jej zmarłych rodzicach. W uzasadnieniu wskazała trudności w zarejestrowaniu tych pojazdów, co uniemożliwiało ich używanie i sprzedaż. Z akt sprawy wynika, że Sąd Rejonowy w Z., Wydział I Cywilny postanowieniem z dnia 15 czerwca 2007 r., stwierdził, że spadek po J.K., zmarłym w dniu 14 września 2006 r. na podstawie ustawy nabyły jego córki: M.K. oraz G.K. po ½ części każda z nich. Po ostatecznym sprecyzowaniu wniosku przez jej pełnomocnika (pismo z dnia 10 grudnia 2012 r.) podatniczka wniosła o umorzenie zaległości w wysokości 15.057 zł z odsetkami w kwocie 7.834 zł (łącznie 22.899 zł) od następujących środków transportu: - STAR 200 W – nr rej. [...], - MERCEDES BENZ L 508D – nr rej [...], - MERCEDES BENZ LP 1113 – nr rej. [...]. Organ I instancji trzykrotnie wydawał decyzje odmawiające umorzenia zaległości z tytułu podatku od środków transportowych (z 18 czerwca 2012 r., z 28 marca 2013 r., z 13 stycznia 2014 r.), które w wyniku składanych przez podatniczkę odwołań zostały uchylone decyzjami SKO (odpowiednio z 25 września 2012 r., z 8 lipca 2013 r., i z 20 października 2014 r.). Ostatecznie decyzją z dnia 8 czerwca 2015 r. organ I instancji nie wyraził zgody na umorzenie zaległego zobowiązania z tytułu podatku od środków transportowych za okres od 2006 do listopada 2011 r., naliczonych na dzień złożenia wniosku tj. 16 grudnia 2011 r. w ogólnej kwocie 20.832 zł. W toku postępowania ustalił, że podatniczka nabyła pojazd o nr rej. [...] po zmarłej w dniu 24 października 2003 r. matce B.K., natomiast pojazdy o nr rej. [...] i [...] po zmarłym ojcu J.K. (siostra podatniczki zrzekła się swojej części). Podatniczka złożyła deklaracje DT-1 za okres 2006-2011 za wszystkie wymienione pojazdy, co zdaniem organu potwierdza jej obowiązek podatkowy wynikający z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (obecnie t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 716 ze zm.; dalej: u.p.o.l.), jako właściciel środków transportowych. Ponadto na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalił, że dochód podatniczki z prowadzonej działalności gospodarczej wynosił: - 2011 r. – dochód 23.722 zł (przychód 808.531 zł.), - 2012 r. – dochód 27.550 zł. (przychód 727.363 zł.), - w okresie styczeń-sierpień 2013 r. – dochód 23.625,04 zł (przychód 468.152,53 zł), - 2013 r. – dochód 10.941,35 zł, - 2014 r. – 9.936,10 zł. (pismo Urzędu Skarbowego), - 2014 r. – dochód 21.200 zł (przychód 485.156,94 zł oświadczenie podatniczki), - 2015 r. – strata 5.662,24 zł z dopiskiem "nieuwzględnienie różnicy remontu". Organ ustalił także, że wnioskodawczyni posiada wierzytelności u innych kontrahentów w wysokości 195.743,58 zł., a na jej majątek składają się: - nieruchomość położona w gminie L.- domek o wartości 60.000 zł., - nieruchomości w Z.: a) mieszkanie o powierzchni 50,24 m2 przy ul. [...], b) domek o powierzchni 100 m2, położony na działce o pow. 414 m2, położony przy ul. [...], c) budynek związany z działalnością gospodarczą o pow. 80 m2 usytuowany na działce o powierzchni 471 m2, położony przy ul. [...], d) zobowiązana dzierżawi grunt przy ul. [...]. 1.129 m2 zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej, e) samochody: - osobowy Nissan Terrano nr rej. [...] (23.11.2010 r.), - ciężarowy Kia K 2700 nr rej. [...] (5.06.2014 r.), - osobowy Nissan Micra nr rej. [...] (2.04.2013 r.), - osobowy VW Transporter nr rej. [...] (22.11.2011 r.), - ciężarowy Kia K2700 nr rej. [...] (3.09.2009 r.), - motorower Xin-Tiian Prince nr rej. [...] (19.07.2010 r.), - ciężarowy Kia Pregio nr rej. [...] (25.10.2013 r.), - osobowy Fiat Cinquecento nr rej. [...] (8.05.1995 r.). Ponadto ustalił, że zobowiązana ponosi następujące wydatki: energia 100 zł, woda 100 zł, wywóz nieczystości 20 zł, telefon 200 zł. Posiada zobowiązania: wobec ZUS – 19.000 zł., wobec innych podmiotów gospodarczych – 77.303,38 zł. Z danych ujawnionych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej wynika, że podatniczka jest przedsiębiorca prowadzącym działalność gospodarczą od dnia 1 stycznia 2005 r. W wyniku analizy ww. dowodów organ stanął na stanowisku, że płacenie podatków w wysokości i terminach przewidzianych ustawą nie jest przejawem dobrej woli podatników, lecz realizacją powinności wynikających z przepisów prawa. Odwołując się do zasady wyrażonej w art. 84 Konstytucji RP stwierdził, że przywilej wskazany w art. 67a § 1 O.p. jest odstępstwem od tej sytuacji. Uznał, że w sprawie nie zaistniała przesłanka "ważnego interesu podatnika". W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik strony wskazał na naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, a w szczególności art. 67b oraz art. 67a, polegające na wydaniu decyzji odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej mimo wystąpienia przesłanek uzasadniających jej umorzenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy rozważania rozpoczął od przytoczenia przepisów art. 67a § 1 oraz art. 67b § 1 O.p. Odwołując się do orzecznictwa wskazał, że ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Będzie to utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku. Interes publiczny to sytuacja, gdy zapłata zaległości podatkowych spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie w stanie zaspokajać swoich potrzeb materialnych. W sprawach stosowania ulg podatkowych przedmiotem oceny organów podatkowych musi być stan faktyczny, w tym głównie sytuacja finansowa i życiowa podatnika istniejąca w dacie rozstrzygnięcia sprawy. Przesłanka "ważnego interesu podatnika wymaga ustalenia sytuacji majątkowej podatnika, skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania dla niego i jego rodziny. Jednak organ podatkowy musi mieć na uwadze i to, że między innymi względy społeczne wymagają również, żeby zobowiązanie podatkowe było realizowane, a podatnik pochopnie nie był z nich zwalniany (wyrok NSA z dnia 21 marca 2001, I SA/Ka 577/00, LEX nr 47500). Ważnego interesu podatnika, będącego jedną z przesłanek udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej. Przeciwnie, przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika i że umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek uzasadnione będzie jedynie w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. W ocenie organu orzecznictwo wypracowało także jednolity pogląd definiujący na potrzeby analizowanego przepisu pojęcie "interesu publicznego" rozumianego jako dyrektywa postępowania nakazującą respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, równość traktowania osób w podobnej sytuacji, czy realizację zobowiązań podatkowych ( I SA/Ka 577/00, III SA 1838/01, III SA 659/01, I SA/Bd 852/11). Odpowiadając na zarzuty odwołania organ zauważył, że decyzja organu I instancji jest decyzją uznaniową, z której istoty wynika pozostawienie organowi swobody wyboru określonego rozwiązania, co oczywiście musi być odpowiednio uzasadnione. Uznanie administracyjne sprowadza się do tego, że organ podatkowy jest zobligowany do ustalenia, czy w danej sprawie mają miejsce przesłanki uzasadniające zastosowania ww. ulgi. W badanej sprawie organ I instancji nie naruszył granic uznania administracyjnego. Wskazane okoliczności w sposób bardzo szczegółowy uzasadniają odmowę udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej. Płacenie podatków jest powszechnym obowiązkiem każdego podatnika. Zdaniem organu posiadany przez podatnika majątek w postaci nieruchomości i samochodów jest na tyle duży, że trudno mówić, że w powyższej sprawie egzystencja podatnika i jego rodziny jest zagrożona. Tak więc nie wystąpiła przesłanka "ważnego interesu podatnika". Dodatkowo z przedłożonego materiału dowodowego wynika, że zobowiązana posiada wierzytelności od innych kontrahentów w postaci niezapłaconych faktur za wykonane usługi, lecz ma ona możliwość dochodzenie swoich roszczeń na drodze cywilno-prawnej. Stan faktyczny sprawy prowadzi do jednoznacznego wniosku, że w przypadku strony która jest przedsiębiorcą brak jest podstaw prawnych do zastosowania wnioskowanej ulgi. W ocenie organu zastosowanie wnioskowanej ulgi naruszałoby interes publiczny gdyż byłoby niesprawiedliwe w stosunku do innych podatników, którzy znajdują się w podobnej sytuacji finansowej do podatnika, a jednak starają się opłacać na bieżąco wszystkie zobowiązania finansowe względem Gminy. Sytuacja podatniczki nie jest aż tak zła, że odmowa udzielenia ulgi wpłynie na konieczność redukcji etatów jak sugeruje pełnomocnik strony. Należy także podkreślić, iż podatniczka może ubiegać się o inną formę pomocy np. jest rozłożenie na raty ww. zaległości. W skardze zobowiązana (reprezentowana przez adwokata) wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego. Decyzji zarzuciła: 1) naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej: - art. 67b oraz art. 67a polegające na wydaniu decyzji odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej, mimo wystąpienia przesłanek uzasadniających jej umorzenie, - art. 210 § 4 polegające na sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonej decyzji niespełniających wymogów wskazanych w tym przepisie, a w konsekwencji niewyjaśniających motywów jej wydania. Pełnomocnik w uzasadnieniu skargi zarzucił organowi II instancji nierozważnie zebranego w sprawie materiału dowodowego i wyciągnięcie błędnych wniosków w zakresie występowania przesłanek "interesu publicznego" i "ważnego interesu podatnika". Podniósł, że w stosunku do samochodów, których dotyczy podatek nie toczyło się postępowanie o ich przerejestrowanie, to jednak było prowadzone postępowanie w sprawie innych pojazdów należących do podatnika m.in. samochodu [...], nr rej. [...]. W sprawie tego samochodu została w dniu 14 listopada 2006 r. wydana decyzja odmawiająca rejestracji, z uwagi na prośbę w tym zakresie W.K. Decyzja ta została w dniu 8 grudnia 2006 r. uchylona wydaną przez SKO decyzją. Zobowiązana, z uwagi na pismo W. K., była przekonana, że gdyby wystąpiła o ich przerejestrowanie – decyzja bywałaby odmowna (dotyczy to pojazdów: Mercedes Benz L508D, nr rej. [...] oraz Mercedes Benz LP1113, nr rej. [...]). Zdaniem pełnomocnika organ naruszył także przepisy art. 67a i art. 67b O.p. Skarżąca podnosiła bowiem, że nie mogła wykorzystywać przedmiotowych samochodów do prowadzonej działalności z powodu decyzji organu odmawiającego ich rejestracji. Ponadto do dnia wykonania ugody sądowej z dnia 2 lutego 2007 r. nie była w posiadaniu dokumentów samochodu. Zaległość podatkowa nie powstała z winy podatniczki, ale w wyniku zdarzeń, które uniemożliwiały jej wykorzystanie tych pojazdów do działalności gospodarczej. Ponadto zdaniem pełnomocnika organ nie uwzględnił sytuacji materialnej skarżącej, jedynie zestawił jej dochody z poszczególnych lat i nie wyciągnął z nich prawidłowych wniosków. Sygnalizował także zastrzeżenia do uzasadnienia wydanej decyzji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Zwróciło przy tym uwagę, że fakt niemożności zarejestrowania samochodów przez podatnika nie miało wpływu na obowiązek płacenia podatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się nieuzasadniona. Kontroli Sądu – w ramach art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej P.p.s.a.) – podlegała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 czerwca 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 8 czerwca 2015 r. odmawiającej umorzenia zaległego zobowiązania z tytułu podatku od środków transportowych za okres od 2006 r. do lutego 2011 r. w łącznej kwocie 20.832 zł. Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że jest on w zasadzie bezsporny, a ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż zaległość podatkowa powstała w następstwie niewywiązywania się skarżącej z zobowiązania z tytułu podatku od środków transportowych. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 67a § 1 pkt 3 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Postępowanie w przedmiocie ulg płatniczych wszczynane jest zatem na wniosek podatnika, a decyzje wydawane w tym postępowaniu oparte są na tzw. uznaniu administracyjnym, w ramach którego ustawodawca pozostawił organowi wybór pomiędzy równoprawnymi rozstrzygnięciami i odstąpił od określenia przesłanek, których zaistnienie obligowałoby organ do uwzględnienia wniosku podatnika. Ponadto prawodawca uwarunkował zastosowanie omawianych ulg płatniczych ważnym interesem podatnika oraz interesem publicznym, nie definiując tych pojęć. W konsekwencji użyte w art. 67a § 1 O.p. zwroty "ważny interes podatnika" i "interes publiczny" nie mają stałego zakresu treści i ustalonego, niezmiennego znaczenia. Są to więc klauzule generalne, odsyłające do ocen pozaprawnych. Z tych powodów w identyfikowaniu powyższych pojęć szczególnego znaczenia nabiera orzecznictwo sądów administracyjnych. W orzecznictwie tym, jak również w piśmiennictwie przyjmuje się, że przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 60/11; Lex nr 1151366, wszystkie przywołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są także na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Ważnego interesu podatnika jako przesłanki umorzenia zaległości podatkowej, nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej. Pojęcie ważnego interesu podatnika należy rozumieć możliwie szeroko, lecz jego wystąpienia nie można upatrywać wyłącznie w dolegliwości finansowej, jakiej doświadcza strona w związku z koniecznością wywiązania się z ciążących na niej zobowiązań podatkowych (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1489/10; Lex nr 1145406). Natomiast istnienie przesłanki interesu publicznego wiąże się z obowiązkiem ponoszenia przez podatników ciężarów publicznych, w tym płacenia podatków. Względy społeczne wymagają i przemawiają za tym, żeby zobowiązania podatkowe były realizowane, a podatnik bez należytej rozwagi nie był z nich zwalniany. Wierzyciel podatkowy (organ I instancji) – w przeciwieństwie do wierzyciela w cywilnoprawnych stosunkach zobowiązaniowych – z punktu widzenia zasady równości i powszechności opodatkowania nie ma swobody w dysponowaniu wierzytelnością publicznoprawną (umorzenie zaległego podatku, w tym odsetek) (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Po 781/10; Lex nr 750106). Przy ocenie "interesu publicznego" należy też uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa, kosztami udzielonej w ten sposób pomocy, na tle sytuacji finansowej państwa. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tego pojęcia powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty wskazanych wyżej wartości (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Łd 443/10; Lex nr 751533). Okoliczności te zostały w sposób przekonujący przedstawione w decyzjach organów podatkowych. Dodać należy, że pojęcia "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego" stanowią warunki skorzystania przez organ podatkowy z uznania. Organ podatkowy dysponuje pewnym marginesem swobody zarówno w odniesieniu do wykładni tych pojęć, jak i oceny sytuacji faktycznej sprawy. Tej swobody nie można jednak utożsamiać z uznaniem administracyjnym. Weryfikacja istnienia przesłanek udzielenia ulgi, o jakiej mowa w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. poddana jest bowiem rygorom postępowania podatkowego. Posłużenie się przez ustawodawcę pojęciami niedookreślonymi wymaga od organu wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych po to, aby na tej podstawie stwierdzić, czy dana sytuacja faktyczna mieści się w zakresie przesłanki ważnego interesu podatnika tudzież interesu publicznego, czy też nie. Natomiast z samym uznaniem będziemy mieli do czynienia dopiero wówczas, gdy organ podatkowy stwierdzi istnienie jednej z tych przesłanek lub obu łącznie. Jeżeli jednak nie stwierdzi wystąpienia sytuacji odpowiadających użytym pojęciom ważnego interesu podatnika tudzież interesu publicznego, wówczas w ogóle nie będzie wchodziło w grę zastosowanie przez ten organ uznania administracyjnego. Oznacza to, że w takim przypadku organ nie będzie dysponował wyborem, tylko decyzja będzie miała charakter związany. Uznanie nie wyraża się w swobodzie oceny w danym stanie faktycznym sprawy okoliczności odpowiadających użytym pojęciom ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet przy ich ustaleniu" (por. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2011 r., sygn. akt II FSK 426/10; Lex nr 1083134). Przybliżona powyżej specyfika orzekania organów podatkowych w przedmiocie ulg płatniczych determinuje zakres sądowej kontroli tych rozstrzygnięć. Jak wyjaśniono w przywołanym już wyroku NSA z dnia 26 lipca 2011 r. "kontroli sądu nie podlega uznanie samo w sobie, ale poprawność postępowania dowodowego i wyciągniętych zeń wniosków co do tego, czy dany stan faktyczny wypełnia użyte w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. pojęcia niedookreślone ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Kontrola sądowa nie powinna więc odnosić się do kryteriów celowościowych czy słusznościowych". Kierując się tymi kryteriami organy prawidłowo ustaliły, że w sprawie nie zaistniały przesłanki ważnego interesu podatnika, czy interesu publicznego. Skład orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, że odmowa uwzględnienia wniosku skarżącego o umorzenie zaległości podatkowych jest zgodna z prawem, a zakres dokonanych w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych nie budzi zastrzeżeń. Skarżąca na etapie skargi przyznała, że w stosunku do samochodów, których dotyczy badana sprawa nie toczyło się postępowanie o ich przerejestrowanie, to jednak prowadzone było postępowanie w sprawie innych pojazdów należących do podatniczki, w których zapadła decyzja o odmowie ich rejestracji. Powodem odmowy rejestracji było pismo W.K. z dnia 10 listopada 2006 r. kierowane do organu z wnioskiem o zaniechanie ich rejestracji. Zdaniem skarżącej uzasadnia to twierdzenie, że gdyby wystąpiła z wnioskiem o przerejestrowanie samochodów objętych tym postępowaniem, decyzja byłaby także niekorzystna. Zaznaczyła ponadto, że nie była w posiadaniu dokumentów dotyczących ww. pojazdów. Ponadto podkreśliła, że organ nie uwzględnił jej sytuacji materialnej, a zestawiając jedynie jej dochody z poszczególnych lat, wyciągnął nieprawidłowe wnioski. Z akt administracyjnych wynika, że były wydane przez organ I instancji decyzje w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdów wymienionych przez skarżącą (tj. niedotyczących badanej sprawy), które następnie zostały uchylone decyzjami wydanymi przez organ II instancji w 2006 r. Ponadto do akt załączono protokół rozprawy z dnia 30 stycznia 2007 r., która odbyła się przed Sądem Rejonowym w Z., Wydział I Cywilny, w toku której została zawarta ugoda, mocą której pozwani W.K. i G.K. zobowiązali się wydać powódce M.K. samochód ciężarowy [...] nr rej. [...] wraz z dowodem rejestracyjnym oraz dowody rejestracyjne pojazdów MERCEDES BENZ o nr rej. [...] i [...]. W ocenie Sądu zarówno twierdzenia skarżącej jak i złożone do akt administracyjnych dokumenty nie mają znaczenia dla sprawy. Skarżąca już w toku postępowania nie przeczyła temu, że jest właścicielem środków transportowych objętych obowiązkiem podatkowym w zakresie podatku od środków transportowych przewidzianym w art. 9 u.p.o.l. Uważa jednak, że nieporozumienia z osobą trzecią (w realiach tej sprawy – z mężem siostry) mają wpływ na jej obowiązki podatkowe. Zauważyć w związku z tym należy, że konflikty pomiędzy skarżącą a osobami trzecimi nie mogą mieć i nie mają jakiegokolwiek wpływu na ocenę istnienia nadzwyczajnych względów, poprzez które ocenie podlega "ważny interes podatnika". Osobiste konflikty skarżącej winny być rozwiązane w ramach ewentualnego dochodzenia roszczeń pomiędzy nią a osobami trzecimi, a nie przerzucane na organ i w konsekwencji oceniane przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Należy pamiętać, że zgodnie z art. 84 Konstytucji RP, każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawach. Możliwość zaś umorzenia zaległości podatkowych ma charakter wyjątkowy i jest odstępstwem od konstytucyjnej zasady powszechności opodatkowania. Nie można w związku z tym przedmiotowych zwrotów normatywnych (ustawowych przesłanek umorzenia zaległości podatkowych) interpretować rozszerzająco, jak chciałby tego skarżąca. Wyjaśnić przy tym należy, że z samego subiektywnego przekonania skarżącej nie wynika zasadność złożonego przez nią wniosku. Dla jego uwzględnienia wymagane jest zaistnienie tego rodzaju sytuacji faktycznej, która w sposób obiektywny uzasadnia przyznanie żądanej ulgi w oparciu o wskazane w przepisie przesłanki (por. wyrok NSA z dnia 14 września 2001 r., III SA 1590/00). W przedmiotowej sprawie organ, analizując sytuację rodzinną i majątkową skarżącej uznał, że jej sytuacja nie jest aż tak zła, że odmowa udzielenia ulgi wpłynie na konieczność redukcji etatów, co podniesiono w odwołaniu. Powoływanie się przez skarżącą na ewentualny spadek rentowności prowadzonej firmy jest elementem ryzyka podmiotu podejmującego działalność gospodarczą. Taki stan rzeczy – nie stanowi, w świetle utrwalonego orzecznictwa sądowego – o istnieniu ważnego interesu podatnika (por. m.in. wyrok WSA w Lublinie z dnia 8 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Lu 57/11). W warunkach gospodarki rynkowej i towarzyszących jej negatywnych skutków liczni podatnicy borykają się z problemami natury finansowej, toteż rozluźnienie rygorów w zakresie przyznawania tak radykalnych form pomocy jak umorzenie zaległości stanowiłoby zachętę do powszechnego lekceważenia dyscypliny podatkowej. W polskim systemie prawa podatkowego każdy podmiot prowadzi działalność na własny rachunek i ryzyko i dlatego powinien ponosić finansowe konsekwencje swoich działań na gruncie tej działalności (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Po 482/10). Niezależnie jednak od tej okoliczności wskazać należy, że skarżąca posiada majątek (składający się z nieruchomości i ruchomości), szczegółowo ustalony przez organ (wymieniony wyżej). Zdaniem Sądu stan majątkowy skarżącej pozwala na zaspokojenie wymagalnych zobowiązań podatkowych. Należy zatem uznać, że zakres dokonanych w niniejszej sprawie ustaleń nie budzi zastrzeżeń. Organy obu instancji przeanalizowały sytuację osobistą, rodzinną i ekonomiczną skarżącej, z których wynika, że egzystencja rodziny skarżącej nie jest zagrożona. Postępowanie podatkowe w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo i w związku tym brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej I instancji odmawiającej umorzenia zaległości podatkowych. Ustawodawca pozostawił organowi podatkowemu swobodę w stosowaniu analizowanej instytucji nawet wówczas, gdy zachodzą przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, co już sygnalizowano wyżej. Uznaniowość decyzji polega na tym, że to do organu podatkowego należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy, a sądowa kontrola legalności aktów administracji opartych na uznaniu ma charakter ułomny. Z woli ustawodawcy obejmuje ona wyłącznie kwestię przestrzegania przez organy podatkowe procedury unormowanej w Ordynacji podatkowej, a w szczególności kompletność materiału dowodowego oraz prawidłowość jego oceny w myśl wskazań zasady swobodnej oceny dowodów. Innymi słowy, sąd administracyjny jest uprawniony tylko do kontrolowania trybu postępowania, który doprowadził organ podatkowy do wydania określonej treści decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej. Sąd nie może natomiast kwestionować rozstrzygnięcia merytorycznego zawartego w zaskarżonej decyzji, będącego wynikiem dokonanego przez organ wyboru, jego celowości i słuszności. Z tych przyczyn przyjmuje się, że w decyzjach uznaniowych szczególną wagę przywiązywać należy do uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia, ponieważ samo brzmienie przepisu nie prezentuje dostatecznego wyjaśnienia racji podjętej decyzji. Motywy te muszą zostać w znacznym stopniu uzupełnione o elementy natury ocennej. Wyrażenie ocen poprzedzać zaś musi precyzyjnie i wszechstronne ustalenie stanu faktycznego na podstawie pełnego materiału dowodowego dostępnego w sprawie (art. 210 § 4 O. p. w związku z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p.). Instytucja uznania administracyjnego zajmuje wyodrębnione miejsce w katalogu rozstrzygnięć poddanych kognicji sądu administracyjnego. Wobec zastrzeżonej dla organu możliwości wyboru negatywnego albo pozytywnego dla wnioskodawcy orzeczenia, badanie legalności decyzji o charakterze uznaniowym sprowadza się w zasadniczej mierze do oceny pod kątem prawidłowości postępowania podatkowego. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe uczyniły zadość postulatom stawianym decyzjom uznaniowym. Zebrano rzetelnie materiał dowodowy dotyczący sytuacji majątkowej skarżącej, w szczególności odniesiono się do miesięcznych dochodów i zobowiązań. Organy w sposób szczegółowy przeanalizowały sytuację rodzinną i majątkową skarżącej w kontekście przesłanek wyrażonych w art. 67a § 1 pkt 3 O.p., dochodząc do przekonania, że w sprawie nie zaistniały ani przesłanka ważnego interesu podatnika, ani ważnego interesu publicznego. Sformułowane przez organ uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia pozwala przyjąć, że wszystkie elementy stanu faktycznego zostały rozważone w sposób wszechstronny i ocenione zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego, zaprezentowano logicznie wyprowadzone wnioski. Na marginesie powyższych rozważań Sąd pragnie wskazać, że podatniczka, na co również wskazywały organy w toku prowadzonego postępowania, w każdej chwili ma możliwość złożenia wniosku o rozłożenie na raty powstałej zaległości podatkowej, zgodnie z art. 67a § 1 pkt 1 O.p., co niewątpliwie miałoby również wpływ na naliczanie powstających odsetek. Wobec powyższego, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą. Nie znalazł również innych naruszeń prawa, które miałyby lub mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Uznając więc ostatecznie, że zaskarżona decyzja w przedstawionych warunkach faktycznych i prawnych odpowiada prawu, skargę, jako nieuzasadnioną, należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
1 września 2016
Hasła tematyczne
Ulgi podatkowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Bożena Pindel /sprawozdawca/ Dorota Kozłowska Eugeniusz Christ /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny