Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Gl 1074/25

Wyrok WSA w Gliwicach z 8 maja 2026 r., I SA/Gl 1074/25 – podatek dochodowy od osób fizycznych

Wynik

Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia
8 maja 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela, Sędziowie Asesor WSA Mikołaj Darmosz, Sędzia WSA Monika Krywow-Milczarek (spr.), Protokolant Nikola Bartosik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2026 r. sprawy ze skargi J. L. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 4 lipca 2025 r. nr 0112-KDSL1-2.4011.205.2025.3.JN UNP: 2672874 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Interpretacją indywidualną z 4 lipca 2025 r., nr 0112-KDSL1-2.4011.205.2025.3.JN UNP: 2672874, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził, że stanowisko J. L. (dalej jako podatnik, skarżący, Wnioskodawca) w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe. Powyższa interpretacja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: W złożonym wniosku o wydanie interpretacji podatnik wskazał następujący opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego: Wnioskodawca planuje rozliczyć się za rok 2024 wraz z dziećmi jako samotny rodzic. Na mocy wyroku rozwodowego z 9 lutego 2024 r. opieka nad małoletnimi S. (lat 6) i L. (lat 4) S. została powierzona obojgu rodzicom w ramach opieki naprzemiennej (tydzień na tydzień). Opieka naprzemienna realnie funkcjonuje od maja 2023 r. Całość kosztów na utrzymanie dzieci spada na Wnioskodawcę, co wynika z dwóch faktów: - na mocy wyroku rozwodowego zostały ustanowione alimenty w wysokości łącznej 2000 zł miesięcznie. W dodatku alimenty były płacone w całości funkcjonowania opieki naprzemiennej, czyli przed jej formalnym ustanowieniem na mocy wyroku rozwodowego. b) matka dzieci zamieszkuje w mieszkaniu pod adresem [...] [...]. Mieszkanie to stanowi majątek wspólny ojca (Wnioskodawcy) i matki dzieci. Wnioskodawca podkreśla, że matka dzieci w całości trwania małżeństwa podjęła tylko raz pracę w okresie 1 roku na 10 lat trwania małżeństwa, co stanowi asumpt do podziału majątku w sposób inny niż ustawowe 50% dla każdego ze współwłaścicieli. Powyższy fakt Wnioskodawca podnosi celem wykazania, że dzieci cały okres przebywają w nieruchomościach należących do Wnioskodawcy. To samo tyczy się pojazdów jakimi się poruszają, gdyż samochód osobowy jakim porusza się matka dzieci stanowi współwłasność z ojcem dzieci (Wnioskodawcą). Wnioskodawca nie pobiera odpłatności za użyczenie majątku, gdyż sytuacja materialna matki nie pozwala na to, a domaganie się tej płatności obniżałoby standard życia dzieci. Innymi słowy, ojciec dzieci ponosi całość kosztów ponoszonych na dzieci w sposób bezpośredni, jak i pośredni w rozumieniu przekazywanych i użyczanych aktywów. Wnioskodawca wskazuje, że w analogicznych sytuacjach Wojewódzkie Sądy Administracyjne wydawały już orzeczenia na korzyść podatnika. Wskazał przy tym na przykładowe orzeczenia. W uzupełnieniu wniosku, podatnik udzielił następujących odpowiedzi na zawarte w wezwaniu pytania: 1. Czy zgodnie z art. 3 ust. 1 oraz ust. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm., dalej jako u.p.d.o.f.), ma Pan nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce? Odpowiedź: Zgodnie z art. 3 ust. 1 oraz ust. 1a u.p.d.o.f. Wnioskodawca ma nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce. 2. Czy w 2024 r. uzyskiwał Pan dochody opodatkowane według skali podatkowej (np. z tytułu umowy o pracę, umowy zlecenia itp.)? Odpowiedź: W 2024 r. Wnioskodawca uzyskiwał dochody opodatkowane według skali podatkowej. 3. Czy w 2024 r. prowadził Pan działalność gospodarczą? Jeśli tak, należy wskazać formę opodatkowania tej działalności. Odpowiedź: W 2024 r. Wnioskodawca nie prowadził działalności gospodarczej. Działalność gospodarcza, którą w przeszłości Wnioskodawca prowadził jest zawieszona od 2022 r. 4. Czy w stosunku do Pana lub Pana dzieci w 2024 r. miały zastosowanie przepisy: a) art. 30c u.p.d.o.f. (opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym), b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego, c) ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym albo ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych? Odpowiedź: W stosunku do Wnioskodawcy lub jego dzieci nie miały w 2024 r. zastosowania przepisy art. 30c u.p.d.o.f. (opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym), ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego, jak również ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym albo ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. 5. Kiedy uprawomocniło się orzeczenie sądu o Pana rozwodzie (proszę wskazać dokładną datę)? Odpowiedź: Orzeczenie Sądu Okręgowego w B. o rozwodzie Wnioskodawcy uprawomocniło się 17 lutego 2024 r. 6. Czy Pana stan cywilny po orzeczeniu rozwodu uległ zmianie? Jeżeli tak, to należy wskazać, czy ponownie wstąpił Pan w związek małżeński i kiedy to miało miejsce? Odpowiedź: Stan cywilny Wnioskodawcy po rozwodzie nie uległ zmianie, Wnioskodawca nie wstąpił ponownie w związek małżeński. 7. W opisie sprawy wskazał Pan: Na mocy wyroku rozwodowego z 9 Lutego 2024 opieka na małoletnimi S. (lat 6) i L. (lat 4) S. została powierzona obojgu rodziców w ramach opieki naprzemienne (tydzień na tydzień). Wobec powyższego należy wskazać, czy w związku z orzeczeniem przez sąd opieki naprzemiennej nad dziećmi, Panu i matce dzieci zostało ustalone świadczenie wychowawcze (tzw. 800+) zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1576)? Jeśli nie, to któremu z rodziców i dlaczego? Odpowiedź: W związku z orzeczeniem przez Sąd opieki naprzemiennej nad małoletnimi S. (lat 6) i L. (lat 4) zostało ustalone świadczenie wychowawcze (tzw. 800+) zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1576). 8. Czy w 2024 r. faktycznie i samotnie wychowywał Pan dzieci wskazane we wniosku, bez udziału drugiego rodzica – matki dzieci – wykonywał Pan władzę rodzicielską: stale troszczył się Pan o byt materialny i rozwój emocjonalny dzieci, bez udziału (wsparcia) drugiej osoby, tj. uczestniczył w wychowaniu dzieci, dbał o prawidłowy rozwój dzieci kształtując ich właściwe zachowania, rozwijał ich zainteresowania, sprawował nad nimi pieczę/opiekę, troszczył się o ich rozwój fizyczny i duchowy, ponosił wydatki związane z wypoczynkiem, ponosił koszty ich utrzymania, zabezpieczał potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, pomagał w edukacji szkolnej, brał czynny udział w sprawach dotyczących dzieci związanych z ich kształceniem, dodatkowymi zajęciami itp.? Jeśli tak, to proszę wskazać przesłanki, które świadczą o tym, że Pan samotnie wychowywał dzieci wskazane we wniosku w okresie objętym wnioskiem? Odpowiedź: Przez cały 2024 r. rodzice dzieci sprawowali naprzemiennie opiekę nad małoletnimi w ten sposób, że jeden z rodziców spędzał z dziećmi tydzień, po czym przekazywał opiekę drugiemu z rodziców. Obecnie sposób sprawowania opieki reguluje szczegółowo porozumienie co do sposobu sprawowania władzy rodzicielskiej i sprawowania pieczy naprzemiennej zawarte 8 lutego 2024 r. W trakcie sprawowania opieki nad dziećmi Wnioskodawca stale troszczył się o byt materialny i rozwój emocjonalny dzieci. Wnioskodawca ponosił w zdecydowanej większości utrzymania i wychowania dzieci, albowiem pomimo ustanowienia opieki naprzemiennej, zostały orzeczone od Wnioskodawcy alimenty na rzecz córek w łącznej kwocie 2000 zł. Alimenty Wnioskodawca płacił również przed rozwodem, kiedy funkcjonowała opieka naprzemienna (przez cały 2024 r.). W 2024 r. Wnioskodawca ponosił szereg kosztów utrzymania i wychowania dzieci. W czasie, gdy dzieci przebywały u Wnioskodawcy, finansował on ich codzienne potrzeby, koszty zajęć dodatkowych oraz koszty wypoczynku. W lipcu 2024 r. Wnioskodawca był z córkami na ok. tygodniowych wakacjach w Turcji. Wnioskodawca stale troszczy się o rozwój fizyczny i duchowy dzieci. Wnioskodawca pomaga córkom w nauce, regularnie uczęszcza z nimi na basen oraz na jazdy konne. Wnioskodawca uczęszcza na zebrania rodziców w przedszkolu. W razie potrzeby Wnioskodawca chodzi z córkami do lekarza, regularnie podaje córkom zalecone leki. Z S. Wnioskodawca uczęszczał również do psychologa. Wnioskodawca wykonuje z S. ćwiczenia zalecone przez rehabilitanta sensorycznego. 9. Czy w pozostałym okresie, w którym dzieci wskazane we wniosku nie przebywały z Panem, matka dzieci zajmowała się ich wychowaniem i wykonywała władzę rodzicielską w stosunku do dzieci, tj. uczestniczyła w wychowaniu dzieci, dbała o prawidłowy rozwój dzieci kształtując ich właściwe zachowania, rozwijała ich zainteresowania, sprawowała nad nimi pieczę/opiekę, troszczyła się o ich rozwój fizyczny i duchowy, ponosiła wydatki związane z wypoczynkiem, ponosiła koszty ich utrzymania, zabezpieczała potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, pomagała w edukacji szkolnej, brała czynny udział w sprawach dotyczących dzieci związanych z ich kształceniem, dodatkowymi zajęciami itp.? Odpowiedź: W pozostałym okresie, w którym dzieci przebywały z matką, matka dzieci również zajmowała się ich wychowaniem. Należy jednak zauważyć, że dzieci będąc pod opieką matki w znacznie mniejszym stopniu uczęszczały na zajęcia dodatkowe. W ocenie Wnioskodawcy, matka nie przywiązywała należytej wagi do spraw zdrowotnych dzieci. Wnioskodawca również podnosi, że matka dzieci zamieszkuje w mieszkaniu pod adresem [...] [...] w B. Mieszkanie to stanowi majątek wspólny Wnioskodawcy i matki dzieci. Matka dzieci w całości trwania małżeństwa podjęła tylko raz pracę w okresie 1 roku na 10 lat trwania małżeństwa, co stanowi asumpt do podziału majątku w sposób inny niż ustawowe 50% dla każdego ze współwłaścicieli. Powyższy fakt jest podniesiony celem wykazania, że dzieci cały okres przebywają w nieruchomościach w części należących do Wnioskodawcy. To samo tyczy się do pojazdów jakimi się poruszają, gdyż samochód osobowy jakim porusza się matka dzieci stanowi współwłasność. Wnioskodawca nie pobiera odpłatności za użyczenie majątku, gdyż sytuacja materialna matki nie pozwala na to, a domaganie się tej płatności obniżałoby standard życia dzieci. Innymi słowy, Wnioskodawca ponosi niemal całość kosztów na dzieci w sposób bezpośredni, jak i pośredni w rozumieniu przekazywanych i użyczanych aktywów. 10. Czy jest Pan ojcem lub opiekunem prawnym innych dzieci (niż wymienionych w treści wniosku małoletnich dzieci i względem nich wykonywał w roku podatkowym władzę rodzicielską; jeśli tak, należy podać ich daty urodzenia? Odpowiedź: Wnioskodawca nie jest ojcem, ani opiekunem prawnym innych dzieci, niż wymienione we wniosku. 11. W przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytanie nr 10, proszę wskazać czy wychowuje je Pan wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym? Odpowiedź: – Natomiast w piśmie z 29 maja 2025 r. podatnik doprecyzował, że złożony wniosek dotyczy stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego. W związku z takim opisem Wnioskodawca zadał następujące pytanie: Czy w rozliczeniu PIT za rok 2024 i kolejne (w przypadku braku zmiany stanu prawnego) Wnioskodawca może wybrać sposób rozliczenia przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci (zgodnie z art. 6 ust. 4d u.p.d.o.f.)? W ocenie Wnioskodawcy – w rozliczeniu PIT za rok 2024 i kolejne (w przypadku braku zmiany stanu prawnego) Wnioskodawca może wybrać sposób rozliczenia przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci (zgodnie z art. 6 ust. 4d u.p.d.o.f.). Uzasadniając swoje stanowisko podatnik wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 28 września 2023 r. (sygn. akt I SA/Łd 530/23), w którym Sąd uznał, że przepis art. 6 ust. 4c u.p.d.o.f. zawiera sformułowanie "w roku podatkowym". Wymaga zatem, aby rodzic w danym roku podatkowym, w którym chciałby skorzystać z preferencji podatkowej, wychowywał samotnie dziecko. Ustawodawca nie zastrzegł jednakże, aby czynił to stale, niezmiennie cały rok podatkowy. Wychowywanie dzieci, realizowane jest przez każdego z rodziców "samotnie", bez udziału drugiego z rodziców w określonym przedziale czasowym w obrębie każdego roku kalendarzowego. A skoro tak, nie można podzielić wywodu organu, iż skoro w tym samym roku kalendarzowym choć w innych, osobnych przedziałach czasowych tego roku, każde z rodziców opiekuje się samodzielnie dzieckiem, wychowując je i zaspokajając potrzeby dziecka na każdej płaszczyźnie (fizycznej, psychicznej, rodzinnej, kulturowej) bez udziału w tym okresie drugiego rodzica, to finalnie wychowują oni dziecko wspólnie. Wówczas, w ocenie organu, żadnemu z rodziców nie przysługiwałaby możliwość skorzystania z omawianej ulgi. Taka interpretacja byłaby nie do pogodzenia z założeniami ustawodawcy i godziłaby w politykę prorodzinną Państwa. Wskazał także, że podobnym tonie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 10 sierpnia 2023 r. (sygn. akt I SA/Kr 570/23). Zdaniem organu stanowisko to jest nieprawidłowe. Organ wskazał na treść art. 9 ust. 1, art. 6 ust. 4c-4f, ust. 8 u.p.d.o.f. i wyjaśnił, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie następujących warunków: - posiadania przez rodzica lub opiekuna prawnego statusu osoby samotnie wychowującej dziecko (dzieci); - wychowywania przez rodzica lub opiekuna prawnego samotnie w roku podatkowym dziecka (dzieci); - nieuzyskiwania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko (dzieci) przychodów/dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c u.p.d.o.f., ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem najmu prywatnego – w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń; - niepodlegania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko (dzieci) opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. Następnie organ przytoczył treść art. 5 ust. 1 i ust. 2a oraz art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1576 ze zm.). Wskazał, że co do zasady, świadczenie wychowawcze na mocy art. 4 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy przysługuje albo matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu tego rodzica. W art. 5 ust. 2a cyt. ustawy ustawodawca zastrzegł natomiast, że w przypadku opieki naprzemiennej orzeczonej przez sąd kwotę świadczenia wychowawczego ustala się w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc. Zatem stosownie do tego przepisu każdemu z rodziców, który – na mocy orzeczenia sądu – wykonuje opiekę naprzemienną nad małoletnim dzieckiem przysługuje świadczenie wychowawcze ustalone w sposób wskazany w tym przepisie. Organ podkreślił, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.). Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką u.p.d.o.f., wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 6 ust. 4c u.p.d.o.f. uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania. Tak więc, przepisy regulujące prawo do preferencyjnego rozliczenia powinny być interpretowane ściśle; niedopuszczalna jest ich interpretacja rozszerzająca. Wskazano, że art. 6 ust. 4c u.p.d.o.f. nie może być odczytywany w ten sposób, że każda osoba mająca dzieci i znajdująca się w stanie wolnym, określonym w tym przepisie, jest osobą samotnie wychowującą dziecko. Z istoty pojęcia "osoby samotnie wychowującej dziecko" wynika, że jest to osoba, która w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sama (bez udziału drugiej osoby) zajmuje się wychowywaniem dziecka, stale troszczy się o jego byt materialny i rozwój emocjonalny. Przepis art. 6 ust. 4c ww. ustawy wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców. Jest to więc taka osoba, która stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, bez udziału (wsparcia) drugiej osoby. Natomiast, kiedy każdy rodzic jest zaangażowany w proces wychowawczy dziecka oznacza to, że w roku podatkowym dziecko wychowywane jest wspólnie przez oboje rodziców, a nie samotnie przez któregokolwiek z nich. Brzmienie ww. przepisów u.p.d.o.f. precyzuje pojęcie "osoby samotnie wychowującej dzieci" w taki sposób, aby nie budziło wątpliwości, iż prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów nie przysługuje wszystkim osobom stanu wolnego posiadającym dzieci własne lub przysposobione (o których mowa w tym przepisie), a wyłącznie jednemu z rodziców/opiekunów prawnych, tj. temu, który samotnie wychowuje dziecko/dzieci. Do skorzystania z tej preferencji, niewystarczające jest samo legitymowanie się określonym stanem cywilnym. Równie istotne jest samotne troszczenie się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka bez udziału innej osoby, tj. w szczególności ojca lub matki dziecka. Przy wychowywaniu dziecka należy wziąć pod uwagę całokształt działań i czynności wykonywanych przez każdego z rodziców, w tym także tych o charakterze niewymiernym jak kształtowanie osobowości, światopoglądu, systemu wartości, postaw emocjonalnych. W sytuacji, gdy każdy z rodziców aktywnie oraz w porównywalnym stopniu uczestniczy w wychowywaniu dziecka – co przejawia się między innymi dzieleniem się wszelkimi obowiązkami związanymi z procesem wychowawczym dziecka, niezależnie od tego u kogo, pod czyją w danym momencie roku podatkowego opieką dziecko przebywa – nie można mówić o samotnym wychowywaniu dziecka przez któregokolwiek z rodziców. Przyjęcie odmiennej wykładni stałoby w sprzeczności z uzasadnieniem wprowadzenia tej ulgi, z którego jednoznacznie wynika, że ustawodawca kierował ją tylko do osób, które samotnie troszczą się o codzienne zaspokojenie potrzeb dzieci, posiadając ściśle określony status cywilny. U.p.d.o.f. nie definiuje dla potrzeb jej wykładni i stosowania samotnego wychowywania, ani nie odsyła w tym zakresie do odrębnych regulacji. Dla ustalenia znaczenia "samotnie" oraz "wychowywać" należy zatem odwołać się w pierwszej kolejności do językowych reguł interpretacyjnych. Organ odwołał się do internetowego Słownika Języka Polskiego PWN w odniesieniu do pojęcia "wychować — wychowywać" oraz "samotny". Wskazał zatem, że uUżycie określenia "osoba samotnie wychowująca dzieci" oznacza zatem, że intencją ustawodawcy było przyznanie prawa do rozliczenia dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko jednemu z rodziców lub opiekunów prawnych, który faktycznie wychowuje dziecko. Samotne wychowywanie oznacza zatem wychowywanie dziecka (dzieci) bez faktycznego udziału drugiego rodzica. Samodzielna opieka nad dzieckiem nie jest równoznaczna z samotną opieką. Fakt, że każdy z rodziców zajmuje się dzieckiem w ustalonym czasie, czyli samodzielnie i w tym czasie drugi rodzic nie uczestniczy w wychowaniu tego dziecka, nie oznacza że mamy do czynienia z samotnym wychowaniem dziecka. W rodzinach pełnych również rodzice nie wychowują dzieci równocześnie. Nie zawsze bowiem opiekują się dzieckiem w tym samym miejscu i czasie. Podczas sprawowania opieki przez rodziców pozostających w związku małżeńskim (podobnie jak rodziców stanu wolnego) może zachodzić taka sytuacja, że w pewnym momencie dnia (a w szczególnych sytuacjach nawet w określonych dniach) dzieckiem zajmuje się tylko matka, innym razem tylko ojciec, jednakże w takiej sytuacji nie ma mowy o samotnym wychowywaniu dziecka przez któregokolwiek z rodziców. Zatem prawo do omawianej preferencji podatkowej będzie przysługiwało jedynie temu z rodziców, czy opiekunów prawnych, który będąc osobą stanu wolnego faktycznie w roku podatkowym samotnie dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim samodzielnie ciągłą opiekę, bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym. Idąc dalej, w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma art. 6 ust. 4f u.p.d.o.f. Od 1 stycznia 2022 r. ustawodawca zdecydował się bowiem na zmianę normatywną, która zgodnie z art. 6 ust. 4f ww. ustawy nie przyznaje preferencji osobie, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko. Dotyczy to również sytuacji, gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z ustawą o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Wpływ na możliwość skorzystania z omawianej preferencji podatkowej w obecnym stanie prawnym ma treść art. 6 ust. 4f u.p.d.o.f. Z przepisu tego wynika, że sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, zaś szczególną formą wspólnej opieki (która również wyłącza możliwość rozliczenia w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko) jest opieka naprzemienna, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. I tak, co do zasady, świadczenie wychowawcze, o którym mowa w art. 6 ust. 4f u.p.d.o.f. – na mocy art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci – przysługuje albo matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu tego rodzica. W art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci ustawodawca zastrzegł natomiast, że w przypadku opieki naprzemiennej orzeczonej przez sąd kwotę świadczenia wychowawczego ustala się w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia. Zatem na mocy tego przepisu każdemu z rodziców, który – na mocy orzeczenia sądu – wykonuje opiekę naprzemienną nad małoletnim dzieckiem przysługuje świadczenie wychowawcze ustalone w sposób wskazany w tym przepisie. Skoro ustanowienie opieki naprzemiennej powoduje podział świadczenia wychowawczego pomiędzy oboje rodziców, to niezależnie od ustaleń pomiędzy rodzicami lub braku takich ustaleń – prawo do preferencyjnego rozliczenia nie przysługuje. Mając na uwadze opisaną sytuację faktyczną wskazaną w opisie wniosku organ wskazał, że w art. 6 ust. 4f u.p.d.o.f. ustawodawca doprecyzował, że ww. preferencyjne opodatkowanie nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Zwrot "zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci", nie odnosi się do tego czy rodzic faktycznie pobiera to świadczenie, lecz czy ma do niego prawo (zostało mu przyznane). W sytuacji, gdy jeden z rodziców nie pobiera świadczenia wychowawczego nie oznacza, że nie ma prawa do tego świadczenia. Zatem osoba, która wspólnie z drugim rodzicem wychowuje dziecko nie może skorzystać z rozliczenia w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko. Jedną z form wspólnego wychowywania dziecka jest tzw. opieka naprzemienna. Jak wyżej wskazano istotny dla zastosowania omawianej preferencji, a więc możliwości skorzystania z preferencyjnego rozliczania się w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko jest fakt samotnego wychowywania dziecka. W rezultacie samotni rodzice, którzy wychowują dziecko wspólnie (w tym samym lub różnym czasie) w tym również w ramach opieki naprzemiennej nie mogą rozliczyć swoich dochodów w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko. Mając zatem na uwadze zacytowane przepisy prawa oraz opis sprawy organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie – za 2024 r. i lata kolejne, skoro na mocy wyroku rozwodowego opieka na małoletnimi dziećmi została powierzona obojgu rodzicom – Wnioskodawcy wspólnie z jego byłą żoną, to podatnik nie może skorzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów przewidzianego dla osób samotnie wychowujących dzieci. Nie sposób uznać, że w przedstawionym opisie sprawy – w tak zorganizowanym trybie wykonywania władzy rodzicielskiej i opieki przez obojga rodziców – zachodzą dwa odrębne procesy wychowania, tj. osobny samotny proces przeprowadza matka małoletnich dzieci (była żona) w swoim czasie, gdy dzieci przebywają z nią, a zupełnie inny proces wychowywania zachodzi podczas, gdy dzieci przebywają z Panem. Wychowania dzieci nie da się "podzielić", bowiem jest to ciągły i długotrwały rozwój, na który w tym przypadku składa się wspólna praca obojga rodziców. Ponadto jak sam podatnik wskazał, oboje rodzice sprawowali naprzemiennie opiekę nad małoletnimi dziećmi (tydzień na tydzień). Dlatego też okoliczność, że wychowaniem małoletnich dzieci zajmuje się zarówno podatnik, jak i jego była żona w systemie opieki naprzemiennej wyklucza możliwość uznania Wnioskodawcy za osobę samotnie wychowującą dzieci. Tym samym, nie kwestionując faktu, że podatnik – już jako osoba rozwiedziona – bierze udział w wychowywaniu swoich małoletnich dzieci – nie sposób uznać go za osobę samotnie wychowującą dzieci w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W tym konkretnym przypadku, współdziałanie w wychowywaniu dzieci, poprzez opiekę nad nimi przez oboje rodziców, nie oznacza, że proces wychowawczy dziecka prowadzony jest tylko i wyłącznie przez Wnioskodawcę. Fakt, że w przedstawionej sytuacji każdy z rodziców zajmuje się dziećmi w ustalonym czasie, czyli samodzielne, i w tym czasie drugi rodzic nie uczestniczy w ich wychowaniu, nie oznacza, że mamy do czynienia z samotnym wychowaniem dzieci. Samodzielna opieka nad dziećmi nie jest równoznaczna z samotną opieką. Zatem nie kwestionując zaangażowania podatnika w proces wychowawczy małoletnich dzieci, nie można uznać, że posiada status osoby samotnie wychowującej dzieci. Podsumowując, w świetle przedstawionego opisu sprawy i obowiązującego stanu prawnego, w ocenie organu, nie można uznać Wnioskodawcę za osobę samotnie wychowującą dzieci w rozumieniu art. 6 ust. 4c u.p.d.o.f. W konsekwencji, nie przysługuje mu prawo do skorzystania z preferencyjnej formy opodatkowania przewidzianej w art. 6 ust. 4c i ust. 4d w związku z art. 6 ust. 4f tej ustawy, jako osoba samotnie wychowująca dzieci w zeznaniu rocznym za 2024 r. Uprawnienie do omawianego preferencyjnego rozliczania się nie będzie przysługiwać także za lata kolejne, jeżeli nie zmieni się stan faktyczny lub nie ulegną zmianie przepisy prawa podatkowego w tym zakresie. W skardze na powyższą interpretację podatnik zarzucił naruszenie: - art. 6 ust. 4d w zw. z art. 6 ust. 4c u.p.d.o.f. poprzez dowolną i błędną jego interpretację, w wyniku której uznano, że w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym skarżący nie może wybrać sposobu rozliczenia przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci; - art. 6 ust. 4f u.p.d.o.f. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, gdyż wskazany przepis nie ma zastosowania w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazał, że Skarżący, wbrew wywodom zawartym w zaskarżonej interpretacji, konsekwentnie stoi na stanowisku, że w omawianym stanie faktycznym - w rozliczeniu PIT za rok 2024 i kolejne (w przypadku braku zmiany stanu prawnego) powinien mieć możliwość wyboru sposób rozliczenia przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci (zgodnie z art. 6 ust. 4d u.p.d.o.f). Spór w niniejszej sprawie w zasadzie sprowadza się do tego, jak należy rozumieć użyte w art. 6 ust. 4c u.p.d.o.f pojęcie "osoby samotnie wychowującej dzieci". W zaskarżonej interpretacji indywidualnej organ trafnie wskazał, że u.p.d.o.f. nie definiuje dla potrzeb jej wykładni 1 stosowania samotnego wychowywania, ani nie odsyła w tym zakresie do odrębnych regulacji. Należy zatem dokonać wykładni zawartego w art. 6 ust. 4c u.p.d.o.f pojęcia "osoby samotnie wychowującej dzieci". W tym miejscu warto odwołać się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 sierpnia 2023 r. (sygn. akt I SA/Kr 570/23, który takiej wykładni dokonał. Skarżący wskazał także na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2023 r. sygn. akt I SA/Łd 530/23 czy Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2020 r. sygn. akt II FSK 383/20 i z dnia 21 stycznia 2025 r., sygn. akt II FSK 633/24. W świetle ww. orzeczeń nie ma wątpliwości, iż skarżący w opisanym we wniosku o interpretację indywidualną stanie faktycznym, spełnia przesłanki do uznania go za osobę samotnie wychowującą dzieci w rozumieniu art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. Wspomnianą wyżej nowelizacją do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadzono m. in. art. 6 ust. 4f, który brzmi; "Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym, co najmniej jedno dziecko, w tym również, gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku, z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577 i 2140)". W zaskarżonej interpretacji organ niepoprawnie powołał art. 6 ust. 4f u.p.d.o.f, albowiem nie ma on zastosowania do sytuacji skarżącego. Wskazany przepis przewiduje, iż sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym, co najmniej jedno dziecko. Jak już wykazano, skarżący sprawuje opiekę nad córkami samodzielnie (samotnie), nie wspólnie z drugim rodzicem lub opiekunem prawnym. Z literalnej wykładni art. 6 ust. 4f u.p.d.o.f jednoznacznie wynika, że nie ma on i ) zastosowania do osób samotnie wychowujących dzieci. Zgodnie z zasadą pierwszeństwa wykładni językowej w procesie wykładni prawa, należy w pierwszej kolejności zastosować dyrektywy wykładni językowej, a dopiero w przypadku dalszych wątpliwości lub w celu wzmocnienia wyniku w)'kładni językowej, sięgać kolejno po wykładnię systemową lub funkcjonalną. W prawie podatkowym pogląd ten znajduje swoje oparcie w art. 217 Konstytucji RP, w myśl którego nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustaw)' (vide: Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2021 r., sygn. aktu FSK 979/21). Niezależnie od powyższego wspomnieć także wypada, że w wyroku z dnia 21 stycznia 2025 r. (sygn. akt II FSK 633/24) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że nowa redakcja analizowanej ulgi (wprowadzona nowelizacją u.p.d.o.f. z dnia 09.06.2022 r., w tym art. art. 6 ust. 4f) nie modyfikuje rozumienia pojęcia "samotnego wychowywania dzieci", lecz wyklucza jedynie wspólne opodatkowanie w określonym ustawą przypadku. Na marginesie skarżący zaznaczył, że nie można tracić z pola widzenia ogólnej sytuacji skarżącego, który pomimo sprawowania opieki naprzemiennej nad córkami, w znacznie większym stopniu niż matka ponosi koszty utrzymania dzieci. Pomimo sprawowania opieki naprzemiennej (tydzień na tydzień) skarżący uiszcza alimenty w wysokości 1000 zl miesięcznie na każde dziecko. Ponadto dzieci, podczas gdy są pod opieką matki również przebywają na nieruchomości (ul. [...] [...], [...] B.) oraz poruszają się samochodem (marki Dacia Duster), których skarżący jest współwłaścicielem. Jest to majątek, który wchodził w skład majątkowej wspólności małżeńskiej. Nieruchomość, na której mieszka skarżący jest jego wyłączną własnością. W odpowiedzi na skargę organ interpretacyjny wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Spór w niniejszej sprawie dotyczy interpretacji art. 6 u.p.d.o.f. dotyczący m.in. opodatkowania dochodów osób samotnie wychowujących dzieci, ulegał wielokrotnym nowelizacjom. Podkreślenia wymaga, że pomimo zmiany stanu prawnego nadal aktualna jest linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego wypracowana na tle pojęcia "osoby samotnie wychowujące dzieci" w rozumieniu art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. - w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r. (m.in. wyroki NSA z: 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 573/15; 20 maja 2020 r., II FSK 383/20; 6 maja 2021 r., II FSK 412/19; 14 lipca 2021 r., II FSK 3083/19; 17 sierpnia 2021 r., II FSK 775/19; 23 listopada 2021 r., II FSK 1038/21; 3 lutego 2022 r., II FSK 1513/19; 20 kwietnia 2022 r., II FSK 2020/19; 7 lutego 2023 r., II FSK 1766/20; 15 czerwca 2023 r., II FSK 42/21; 11 sierpnia 2023 r., II FSK 229/21; 20 grudnia 2023 r., II FSK 426/21; 24 stycznia 2024 r., II FSK 497/21; z 27 października 2023 r., II FSK 376/21). Rozważania zawarte w wyżej wymienionych orzeczeniach skład rozpoznający niniejszą sprawę w pełni akceptuje i w związku z czym posłuży się nimi w niezbędnym zakresie. W myśl art. 6 ust. 4d u.p.d.o.f. w przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie. Zgodnie z art. 6 ust. 4c u.p.d.o.f., w stanie prawnym istotnym dla niniejszej sprawy Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci: 1) małoletnie, 2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną, 3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie - podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym. Z powyższego przepisu wynika, że ustawodawca zaliczył (ze względu na stan cywilny) do kręgu osób samotnie wychowujących dzieci dwa rodzaje podmiotów: (1) osobę, która nie pozostaje w związku małżeńskim (będącą panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację); lub (2) osobę pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności. Jednakże obie kategorie podmiotów, aby mogły skorzystać z preferencyjnego opodatkowania swoich dochodów, muszą spełnić warunek samotnego wychowywania dziecka w roku podatkowym. Samotne wychowywanie nie musi przy tym mieć miejsca przez cały rok podatkowy. Z treści przepisu to nie wynika. Biorąc pod uwagę literalne brzmienie interpretowanego przepisu, dla potrzeb odkodowania znaczenia sformułowania "osoby samotnie wychowującej dziecko", podstawowe znaczenie ma przysłówek "samotnie". Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego "samotność" lub "samotny" oznacza "przebywanie, życie w odosobnieniu, bez rodziny, bez towarzystwa", "niemający w nikim wsparcia, dziejący się bez wsparcia innych", "niemający żony lub niemająca męża", "znajdujący się gdzieś całkiem sam, zdany tylko na siebie" (sjp.pl; sjp.pwn.pl; SJP pod red. M. Szymczaka, t. III, s. 177, PWN, Warszawa 1981 r.). Leksykalne znaczenie wyrazu "samotny" ("samotność") wpływa z kolei na odkodowanie sformułowania "rodzic samotnie wychowujący dzieci", jako rodzica wychowującego dzieci (dziecko) w odosobnieniu od drugiego rodzica dzieci (dziecka) i bez jego udziału, przebywającego z dziećmi (dzieckiem) w innym miejscu niż drugi rodzic. Bezsprzecznie kryterium "samotności" wyklucza się z kryterium "wspólności". Wyraz "wspólny" w jego zasadniczym znaczeniu oznacza m.in. "wykonywanie razem z innymi" (SJP jak wyżej). Jeśli zatem rozwiedziony rodzic nie wykonuje w tym samym czasie i w tym samym miejscu czynności, przy współudziale drugiego rodzica, składających się na proces wychowawczy, to wręcz nielogiczne jest twierdzenie, że czyni to wspólnie z drugim rodzicem (por. wyrok NSA z 20 maja 2020 r., sygn. akt II FSK 383/20, opubl. CBOSA). Literalna wykładnia przepisu art. 6 ust. 4c u.p.d.o.f. nie pozwala na ograniczenie statusu osoby samotnie wychowującej dziecko do wyłącznie do jednego z rodziców, bowiem przepis wskazuje tylko, że rodzic chcący skorzystać z ulgi, musi "w roku podatkowym samotnie wychowywać dzieci". Należy mieć przy tym na uwadze fakt, że ustawodawca nowelizując ustawę od dnia 1 stycznia 2011 r. (Dz. U. z 2010 r. nr 226, poz. 1478) uchylił ust. 5 art. 6 u.p.d.o.f., który regulował definicję "osoby samotnie wychowującej dzieci". Literalna wykładnia aktualnie obowiązującego przepisu nie pozwala na ograniczenie takiego statusu wyłącznie do rodziców wychowujących dzieci bez wsparcia drugiego z rodziców, bowiem przepis wskazuje tylko, że rodzic chcący skorzystać z ulgi musi "w roku podatkowym samotnie wychowywać dzieci". Rezygnacja z legalnej definicji pojęcia "osoby samotnie wychowującej dzieci" w połączeniu z nowym brzemieniem art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. wskazuje na zamierzony zabieg ustawodawcy. Właściwie sąd pierwszej instancji właściwie stwierdził także, że aby rodzic mógł skorzystać z preferencyjnego opodatkowania swoich dochodów, musi spełnić warunek samotnego wychowania dziecka w roku podatkowym. Z treści przepisu nie wynika, że samotne wychowywanie musi mieć miejsce przez cały rok podatkowy. Wykładnię literalną art. 6 ust. 4c u.p.d.o.f. wspiera wykładnia celowościowa i systemowa. Otóż należy mieć na uwadze, że celem wprowadzenia ulgi było umożliwienie preferencyjnego rozliczenia podatkowego dla tych osób, które w roku podatkowym doświadczyły samotnej, samodzielnej pieczy nad dzieckiem i jego wychowywaniem. Cel ten wpisuje się w idee polityki prorodzinnej Państwa, która na gruncie prawa podatkowego realizowana jest na wiele sposobów (m.in. odliczenia od podatku dochodowego od osób fizycznych, zwolnienia podatkowe w podatku od spadków i darowizn). Zgodnie z art. 71 ust. 1 Konstytucji RP Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Co prawda wychowywanie dzieci w rodzinach niepełnych nie jest stanem pożądanym, jednak w zmieniających się realiach społecznych, należy uwzględnić szczególną ochronę i pomoc Państwa wobec takich rodzin, np. poprzez umożliwienie rodzicom samotnie wychowującym dzieci skorzystanie z ulgi podatkowej. Nie jest przy tym konieczne, aby drugi z rodziców był w tym czasie wyeliminowany z opieki i wychowania dzieci, taki bowiem warunek przeczyłby polityce prorodzinnej Państwa zmierzającej do systemowego wsparcia rodziców w wychowaniu dzieci, zwłaszcza w samotnym wychowaniu dzieci. Samotne wychowywanie dzieci przez cały rok podatkowy w rozumieniu, jakie nadaje temu pojęciu organ podatkowy mogłoby być zrealizowane jedynie w odniesieniu do wdów, wdowców i osób rozwiedzionych, którym przyznano wyłączną władzę rodzicielską. Zdaniem sądu wykładnia przepis art. 6 ust. 4f u.p.d.o.f. wymaga uwzględnienia, że nowelizacja modyfikuje zapis dotyczący omawianej ulgi, precyzując, że dotyczy ona obecnie "dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego". Ustawodawca pozostawił zapis ustanawiający wymóg "jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci". Co istotne nowa redakcja analizowanej ulgi nie modyfikuje ukształtowanego już w orzecznictwie rozumienia wyrażenia ustawowego dotyczącego "samotnego wychowywania dzieci", zamieszczonego w art. 6 ust. 4c u.p.d.o.f., lecz w określonych sytuacjach wyklucza jedynie wspólne opodatkowanie w przypadku samotnego wychowywania dzieci (por. wyroki NSA: z dnia 15 czerwca 2023 r., sygn. akt II FSK 42/21; z dnia 11 sierpnia 2023 r. sygn. akt II FSK 229/21). Zasadne jest zatem posłużenie się argumentacją zawartą w uzasadnieniu wyroku NSA z 7 lutego 2023 r. w sprawie sygn. akt II FSK 1766/20, w którym NSA wskazał, że "...leksykalne znaczenie wyrazu "samotny" ("samotność") ukierunkowuje na odkodowanie sformułowania dotyczącego "rodzica samotnie wychowującego dzieci", jako rodzica wychowującego dzieci (dziecko) w odosobnieniu od drugiego rodzica dzieci (dziecka) i bez jego udziału i przebywającego z dziećmi (dzieckiem) w innym miejscu niż rodzic. Nie oznacza to zaś braku jakiegokolwiek udziału drugiego z rodziców w procesie wychowawczym dzieci." Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z 20 maja 2020 r., sygn. akt II FSK 383/20, dodając, że bezsprzecznie kryterium "samotności" wyklucza się z kryterium "wspólności". Wyraz "wspólny" w jego zasadniczym znaczeniu oznacza w języku potocznym m.in. wykonywanie razem z innymi. Jeśli zatem rozwiedziony rodzić nie wykonuje w tym samym czasie i w tym samym miejscu czynności, przy współudziale drugiego rodzica, składających się na proces wychowawczy, to wręcz nielogiczne jest twierdzenie, że czyni to wspólnie z drugim rodzicem. Pojęcie samotnego wychowania dziecka, wiąże się przede wszystkim z samodzielnym pokrywaniem przez podatnika kosztów związanych w wychowaniem i utrzymaniem dziecka i osobistym, bezpośrednim dbaniem o jego rozwój fizyczny i emocjonalny (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2023 r., sygn. akt II FSK 1766/20). Z art. 96 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika, że wychowanie dziecka obejmuje wychowanie fizyczne i duchowe. Podsumowując powyższe wskazać należy, że użycie określenia "osoba samotnie wychowująca dzieci" oznacza zatem, że intencją ustawodawcy było przyznanie prawa do rozliczenia dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko jednemu z rodziców lub opiekunów prawnych, który faktycznie wychowuje dziecko. Wobec czego prawo do omawianej preferencji podatkowej będzie przysługiwało jedynie temu z rodziców, czy opiekunów prawnych, który będąc osobą stanu wolnego (za wyjątkiem ściśle w ustawie określonym) faktycznie w roku podatkowym samotnie dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim samodzielnie ciągłą opiekę, bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 146 w zw. Z art. 145 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
8 września 2025
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Sędziowie
Katarzyna Stuła-Marcela /przewodniczący/ Mikołaj Darmosz Monika Krywow-Milczarek /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny