I SA/Gl 1039/17

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.

Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniosła o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Podkreśliła, że wszystkie przychody przeznacza na swoją bieżącą działalność, gdyż środki zgromadzone na jej rachunkach bankowych nie wystarczają na pokrycie wydatków w tym zakresie, w tym opłacenie kosztów sądowych. Według wniosku te ostatnie środki wynoszą łącznie około 2280 zł, natomiast zysk za ostatni rok obrotowy to 529.860,97 zł. W rubrykę nr 6 urzędowego formularza /wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych/ wpisano 100.000 zł, zaś w rubrykę 7 /wartość środków trwałych wnioskodawcy (według bilansu za ostatni rok)/ kwotę 973,66 zł. Na wezwanie referendarza sądowego pełnomocnik przedłożył w szczególności: kserokopię sprawozdania finansowego za 2016 r. (według wprowadzenia sporządzono go z założeniem kontynuowania działalności w dającej się przewidzieć przyszłości, nie dostrzegając okoliczności wskazujących na zagrożenie w tym zakresie; na koniec roku wykazano: w bilansie – środki pieniężne w kasie i na rachunkach w wysokości 365.023,21 zł /329.672,44 zł na dzień 31 grudnia 2015 r./ oraz zobowiązania i rezerwy na zobowiązania w kwocie 312.576,35 zł /3.016.648,06 zł na dzień 31 grudnia 2015 r./, w rachunku zysków i strat – przychody netto w kwocie 116.568.992,83 zł /84.422.302,69 zł na koniec roku poprzedniego/, koszty działalności operacyjnej w kwocie 115.907.736,17 zł /84.344.425,86 zł na koniec roku poprzedniego/ oraz zysk w kwocie 529.860,97 zł /66.115,68 zł na koniec roku poprzedniego/), niepodpisany wydruk sprawozdania zarządu Spółki z dnia 31 marca 2017 r. z jej działalności w 2016 r. (podkreślono w nim, że na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego sytuacja finansowa Spółki jest stabilna), niepodpisany wydruk zeznania podatkowego Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2016 r. (wykazano w nim przychód w wysokości 116.570.918,65 zł, koszty jego uzyskania w wysokości 115.907.202,26 zł i dochód w wysokości 663.716,39 zł) oraz deklaracji dla podatku od towarów i usług za okres od czerwca do listopada ubiegłego roku (najniższą podstawę opodatkowania, 21.952 zł, wykazano w październiku, najwyższą, 8.297.668 zł, w lipcu), raporty kasowe za okres od września do listopada ubiegłego roku (w listopadzie wykazano przychody w kwocie 31.686,70 zł i rozchody w kwocie 5.331,15 zł), a także wyciągi z dwóch zagranicznych rachunków bankowych (ostatnie saldo na tych rachunkach to 10.669,77 zł i 3.631,35 zł). Wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi 100 zł; wpis w takiej samej wysokości Spółka zobowiązana jest uiścić w innej sprawie, w której również złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, także rozpoznawany na dzisiejszym posiedzeniu. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl jej art. 245 § 3 obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych – może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Z treści przytoczonej regulacji wynika, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o prawa pomocy złożonego przez tę osobę, inaczej niż jest to w przypadku wniosku osoby fizycznej, ma charakter uznaniowy (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2014 r., sygn. akt I FZ 147/14, LEX nr 1484736). W orzecznictwie podnosi się, że uwzględnienie takiego wniosku pozostaje fakultatywne nawet wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone w przywołanym art. 246 § 2 (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Gl 367/09, LEX nr 653888). W myśl rozpatrywanego przepisu prawo pomocy bowiem może, a nie musi, być przyznane, gdy "zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu" (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt I FZ 325/14, LEX nr 1509799). Niemniej wchodzi to w rachubę dopiero wówczas, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Tymczasem dostarczony materiał źródłowy nie daje podstaw do przyjęcia, że tego rodzaju przesłanka zachodzi w stosunku do Spółki. W szczególności jej raporty kasowe odnotowują nadwyżkę przychodów nad rozchodami, które wielokrotnie, wprost niewspółmiernie przewyższają należne w sprawie koszty sądowe, skądinąd najniższe spośród znanych procedurze sądowoadministracyjnej. Analogicznie ocenić wypada stan środków na podsiadanych przez Spółkę rachunkach bankowych. Te spostrzeżenia przesądzają, że rozpoznawany wniosek nie może być uwzględniony. Dodatkowo zatem jedynie zauważyć można, że w świetle sprawozdania finansowego oraz zeznania podatkowego sytuacja Spółki przedstawia się dobrze. Wykazano w nich znaczne zysk i dochód, przy przychodach i kosztach przybierających wartości milionowe. Wprawdzie pod koniec ubiegłego roku przychody Spółki nieco się obniżyły, ale – jak wynika z raportów kasowych oraz deklaracji dla podatku od towarów i usług – nadal osiąga ona obroty miesięczne i nadwyżki, które muszą być uznane za bardzo duże w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Z tych powodów na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.