Sygnatura
I SA/Gd 685/26
Wyrok WSA w Gdańsku z 13 października 2026 r., I SA/Gd 685/26 – egzekucja świadczeń pieniężnych
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
- Data orzeczenia
- 13 października 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 13 października 2026 r. sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 17 lipca 2026 r., nr 2201-IEE.7192.2.247.2026.AW w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty dłużnikowi zajętej wierzytelności oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 lipca 2026 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: "Dyrektor IAS" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie: art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 2, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1691) - dalej jako "k.p.a." oraz art. 17 § 1, art. 18 i art. 71a § 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 739) – dalej jako "u.p.e.a.", po rozpatrzeniu zażalenia M. R. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku (dalej: "Naczelnik US", "organ pierwszej instancji" lub "organ egzekucyjny") wydane dnia 22 sierpnia 2025 r. w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty dłużnikowi zajętej wierzytelności, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy: Naczelnik US, jako organ egzekucyjny, w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku B Sp. z o. o. Sp. j. z siedzibą w G. (ul. P) zawiadomieniem z dnia 29 października 2024 r. zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej tj. kwot należnych zobowiązanej spółce tytułem płatności dokonywanych za pośrednictwem terminali płatniczych, wpływających na rachunek bankowy Strony. Zawiadomienie doręczono Skarżącemu w dniu 13 listopada 2024 r., na które w dniu 11 grudnia 2024 r. Strona poinformowała, że nie posiada wierzytelności wobec B Sp. z o. o. Sp. j. Następnie 27 lutego 2025 r. Naczelnik US wezwał M. R. do przekazania następujących dokumentów (potwierdzonych za zgodność z oryginałem): - w przypadku prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów - wydruków z podatkowej księgi przychodów i rozchodów od 1 grudnia 2022 r. do 31 października 2024 r. wraz z dokumentami źródłowymi potwierdzającymi rozliczenia pomiędzy Stroną a spółką, - w przypadku prowadzenia ksiąg rachunkowych - zakładowego planu kont, zapisów na kontach rozrachunki z dostawcami i odbiorcami wraz z bilansem otwarcia od dnia 1 grudnia 2022 r. do 31 października 2024 r. wraz z dokumentami źródłowymi potwierdzającymi rozliczenia pomiędzy spółką a Stroną, - wyciągów z rachunków bankowych za podany wyżej okres, na które wpływały środki pieniężne należne spółce, - dokumentów potwierdzających zawarcie umowy m.in.: a) z E. z o.o. Oddział w Polsce, b) z P Sp. z o. o., c) z C S.A., o przekazywanie kwot należnych spółce na rachunek bankowy Strony, - a także dokumentów źródłowych, z których wynika obowiązek przekazywania kwot należnych spółce z tytułu płatności dokonywanych za pośrednictwem terminali płatniczych wpływających na Strony rachunek bankowy, tj. umów cywilnoprawnych, cesji, faktur, itp. Organ ponadto wniósł o wskazanie kwot należnych Spółce na dzień 13 listopada 2024 r. w związku z przekazywaniem środków pieniężnych z tytułu płatności dokonywanych za pośrednictwem terminali płatniczych wpływających na rachunek bankowy Strony. Wezwanie do przekazania dokumentów doręczono 21 marca 2025 r., w trybie art. 44 k.p.a. Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2025 r., Naczelnik US określił M. R. wysokość nieprzekazanej kwoty. Wskutek złożenia zażalenia, Dyrektor IAS w Gdańsku postanowieniem z dnia 15 grudnia 2025 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W wyniku zaskarżenia tego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2026 r. (sygn. akt I SA/Gd 150/26) uchylił ww. postanowienie. W rezultacie wykonania wyroku Sądu, Dyrektor IAS postanowieniem z dnia 25 czerwca 2026 r. stwierdził niedopuszczalność wniesienia zażalenia. Organ egzekucyjny ponownie dokonał doręczenia postanowienia z dnia 22 sierpnia 2025 r. o określeniu wysokości nieprzekazanej kwoty dłużnikowi zajętej wierzytelności. Z kolei, w terminie prawem przewidzianym, Strona reprezentowana przez pełnomocnika złożyła zażalenie na postanowienie Naczelnika US. Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor IAS wydał w dniu 17 lipca 2026 r. postanowienie, w którym utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego, postanowienie Naczelnika US jest prawidłowe. Dyrektor Izby przypomniał, iż w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku B Sp. z o. o. Sp. j., Naczelnik US dokonał u Strony zajęć innej wierzytelności pieniężnej zawiadomieniem z dnia 29 października 2024 r. - kwot należnych zobowiązanej spółce z tytułu płatności dokonywanych za pośrednictwem terminali płatniczych, wpływających na rachunek bankowy Strony, które zostało doręczone dnia 13 listopada 2024 r. Organ wskazał, iż Skarżący nie przedstawił przeciwdowodu świadczącego o nieprawidłowości ww. doręczenia w związku z czym nieuprawnione jest twierdzenie, że doręczenie te, jak i inne doręczenia korespondencji do Strony były nieprawidłowe. W odpowiedzi na zawiadomienie pismem z dnia 11 grudnia 2024 r. Skarżący wskazał, że nie posiada wierzytelności wobec B Sp. z o. o. Sp. j. Stosownie do treści przepisu art. 71b u.p.e.a. w przypadku, gdy dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu zajęta wierzytelność albo część wierzytelności może być ściągnięta od dłużnika zajętej wierzytelności w drodze egzekucji administracyjnej. Podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego jest wówczas postanowienie określające wysokość nieprzekazanej kwoty zgodnie z art. 71a § 9 u.p.e.a. Na tej podstawie Dyrektor IAS wskazał, że Naczelnik US postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2025 r., określił Stronie jako dłużnikowi zajętej wierzytelności, wysokość nieprzekazanej kwoty. Organ w wyjaśnieniach zawarł, iż aby uznać postanowienie wydane na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. za zgodne z obowiązującym prawem, konieczne jest stwierdzenie, że zostały spełnione warunki wynikające z tego przepisu. Pierwszym z nich jest fakt bezpodstawnego uchylania się dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu w całości bądź w części. Drugim natomiast jest przeprowadzenie czynności kontrolnych, na podstawie których organ dojdzie do przekonania, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od wpłaty zajętej wierzytelności na konto wskazane przez organ egzekucyjny, w konkretnej kwocie. Organ podał również, iż przeprowadzenie kontroli nie jest niezbędne w każdym przypadku, a zwłaszcza wówczas, gdy na podstawie już zgromadzonego materiału dowodowego istnieje możliwość ustalenia, że dłużnik bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności. W ocenie organu, zgromadzone w sprawie dowody były wystarczające do wydania ww. postanowienia w związku z czym przeprowadzenie kontroli nie było konieczne. Jak organ wskazał, postanowienie w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty wydano na podstawie analizy zebranego w toku postępowania materiału dowodowego. Naczelnik przeprowadził analizę uznań z terminali zestawionych z adresami ich przechowywania, które przyporządkowano B Sp. z o. o. Sp. j. wg miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. Dane te wykazały zarejestrowane transakcje dokonane na rachunek Strony oraz na rachunek rozliczeniowy agenta rozliczeniowego Polskie e-płatności Sp. z o.o. Zdaniem organu, spełniona została również przesłanka bezpodstawnego uchylania się dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu. Mając na względzie art. 71a § 9 u.p.e.a., organ stwierdził, iż zwrot "bezpodstawnie uchyla się" odnosi się wyłącznie do okoliczności prawnych, przesłanki tej nie można natomiast odnosić do okoliczności faktycznych, np. związanych ze złą kondycją finansową dłużnika zajętej wierzytelności. Dodatkowo, podstawą do uchylania się przez dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu mogą być tylko takie okoliczności prawne, które umożliwiają mu skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela (np. zarzut przedawnienia, potrącenia itp.). Użyte w przepisie określenie "bezpodstawnie uchyla się" oznacza zatem tyle, co "bez podstawy prawnej". Podkreślono, iż zajęciu podlegają przysługujące zobowiązanemu od Strony wierzytelności z tytułu obecnych jak i przyszłych rozliczeń, co znajduje oparcie w przepisach art. 89 § 2 zdanie 2 u.p.e.a. W związku z powyższym zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym mowa w art. 89 ustawy, w odniesieniu do wierzytelności przyszłych z tytułu dostaw, robót i usług jest skuteczne w sytuacji istnienia w momencie doręczenia zawiadomienia o zajęciu - stosunku prawnego - pomiędzy dłużnikiem zajętej wierzytelności a zobowiązanym - mającego za przedmiot te dostawy, roboty lub usługi, również w przypadku braku wierzytelności istniejącej w chwili dokonania zajęcia. Istnienie wierzytelności, jak podał organ, potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Z akt sprawy wynika, że zobowiązana spółka wykazywała sprzedaż detaliczną oraz posiadała kasy fiskalne w miejscach prowadzenia działalności gospodarczej. Dlatego też organ egzekucyjny wystąpił do firm obsługujących terminale płatnicze z zapytaniem, czy zobowiązana zawierała umowy z tytułu obsługi transakcji i innych usług płatniczych i terminali płatniczych. Współpraca nie została potwierdzona przez żadną z firm do których skierowano zapytanie. W zaskarżonym postanowieniu organ pierwszej instancji wskazał, że poszczególne terminale mają konkretne adresy, pod którymi się znajdują. Kolejno, dokonując wyszukania po adresie działalności gospodarczej zobowiązanej Spółki ustalono, który z terminali znajduje się w miejscu, gdzie działalność gospodarczą prowadzi B Sp. z o. o. Sp. j. Następnie ustalono, że płatności z ww. terminali płatniczych w okresie od 12/2022 do 10/2024 w łącznej kwocie 1.422.867,88 zł (brutto) wpłynęły na należące do Strony (wymienione w postanowieniu) rachunki bankowe. Fakt, że środki te wpływały na rachunki Skarżącego świadczy również o tym, że istniała wierzytelność, która mogła być przedmiotem zajęcia. Organ ustalił też w Ewidencji Działalności Gospodarczej RP na dzień 22 sierpnia 2025 r., że stałym miejscem wykonywania działalności gospodarczej przez Skarżącego jest adres ul. P. Żadne inne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej nie zostało zgłoszone. Okoliczności te zdaniem organu potwierdzają, że płatności dokonywane przez klientów sklepu zobowiązanej spółki prowadzących działalność gospodarczą nie wpływały na jej rachunek, lecz na rachunki bankowe Skarżącego. Ponadto, wykorzystywanie do rozliczeń finansowych spółki rachunku doprowadziło do faktycznej bezskuteczności postępowań zabezpieczających i egzekucyjnych, co miało bezpośredni wpływ na powstanie zaległości podatkowych. Taki zaś sposób działania może być uznany za próbę udaremnienia egzekucji, co stoi w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa oraz transparentnością obrotu, jak też prowadzi do pokrzywdzenia wierzycieli w tym Naczelnika US, który pozostaje pozbawiony możliwości dochodzenia wymagalnych roszczeń. Organ wskazał, iż w zażaleniu Strona powoływała się, że środki te nie stanowiły wierzytelności zobowiązanej spółki wobec Skarżącego, lecz zwrot środków finansowych uprzednio przekazanych przez Skarżącego na rzecz tej spółki. Argumentów tych nie poparto jednak żadnymi dowodami, natomiast w aktach sprawy znajduje się (dołączone do zażalenia z 4 listopada 2025 r.) oświadczenie zobowiązanej z dnia 31 października 2025 r. o tym fakcie. Organ wskazał, że dokument ten jest dokumentem prywatnym, który wybiórczo obejmuje dowody i okoliczności korzystne dla Strony, a może pominąć dowody i okoliczności, które mogą być dla niej niekorzystne, gdyż to strona ma decydujący i dowolny wpływ na zakres i jego treść. W związku z powyższym organ odmówił im wiary. W zażaleniu Skarżący wskazał również, że w sprawie wybiórczo zgromadzono materiał dowodowy. Organ nie zgodził się jednak z tymi twierdzeniami, jak i zarzutami, że naruszono art. 10 § 1 k.p.a poprzez brak zapewnienia Stronie czynnego udziału w postępowaniu dowodowym. Jak wskazał, organ egzekucyjny prowadził postępowanie zmierzające do ustalenia wszystkich faktów. W tym celu m.in. wezwał Skarżącego do przekazania dokumentów pismem z dnia 27 lutego 2025 r. Wezwanie to zostało doręczone w trybie zastępczym (art. 44 k.p.a.) i Strona nie udzieliła na nie odpowiedzi. Jednak jak zauważył organ, mając świadomość prowadzonego postępowania w sprawie, Skarżący winien wykazywać się należytą starannością w prowadzeniu spraw, w tym w zakresie odbioru korespondencji urzędowej. Z akt sprawy wynika natomiast, że korespondencję z urzędu skarbowego Skarżący odbiera wybiórczo, co może świadczyć o celowości jego działania. Ponadto, materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy, jednoznacznie wskazuje, że na rachunek Strony wpłynęły środki należące do zobowiązanej spółki. Środków tych jednak nie przekazał (w związku z zajęciem innej wierzytelności) Naczelnikowi US. Końcowo Dyrektor Izby zauważył także, że bez wpływu na niniejsze postępowanie pozostaje fakt umorzenia poprzedniego postępowania egzekucyjnego w związku z uznaniem za niedoręczone postanowienie w przedmiocie określenia dłużnikowi zajętej wierzytelności nieprzekazanej kwoty z 22 sierpnia 2025 r. W związku bowiem z ponownym (prawidłowym) doręczeniem postanowienia dnia 2 czerwca 2026 r. mogło zostać wszczęte nowe postępowanie egzekucyjne. Zatem, w sprawie nie zaszły żadne okoliczności, które stanowiłyby podstawę prawną do nieprzekazania organowi egzekucyjnemu kwoty zajętej wierzytelności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata, zaskarżając w całości postanowienie Dyrektora IAS z dnia 17 lipca 2026 r. zarzucił naruszenie: 1) art. 107 § 3 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.) - poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w sposób rażąco wadliwy, tj. z pominięciem rzetelnego ustosunkowania się do kluczowych zarzutów zobowiązanego podniesionych w zażaleniu, w szczególności zarzutu nieistnienia wierzytelności spółki wobec zobowiązanego (wpływy z terminali płatniczych stanowiły spłatę zadłużenia spółki wobec zobowiązanego z tytułu jej finansowania), zarzutu błędnego określenia okresu objętego rozstrzygnięciem (przejęcie działalności sklepów przez inny podmiot we wrześniu /połowie października 2024 r.) oraz zarzutów dotyczących wcześniejszych korzystnych dla zobowiązanego rozstrzygnięć. Skarżący wskazał, iż o wadliwości tej świadczy dodatkowo fakt, że uzasadnienia dziesięciu postanowień Dyrektora IAS z 17 lipca 2026 r., wydanych w sprawach różnych spółek i różnych stanów faktycznych, są w przeważającej części identyczne; 2) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. - poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności zaniechanie zbadania rzeczywistych relacji między spółką, a zobowiązanym, w tym rozrachunków pomiędzy spółką a zobowiązanym oraz bezzasadną odmowę wiarygodności oświadczeniu spółki z 31 października 2025 r. (załączonemu do zażalenia z 4 listopada 2025 r.) wyłącznie z uwagi na jego charakter dokumentu prywatnego - z powołaniem się na art. 245 k.p.c., który w postępowaniu administracyjnym nie znajduje zastosowania - bez przeprowadzenia jakiegokolwiek przeciwdowodu ani weryfikacji (np. ksiąg rachunkowych spółki, przesłuchania osób reprezentujących spółkę), mimo że w postępowaniu administracyjnym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy; 3) art. 71a § 9 u.p.e.a. w zw. z art. 89 § 2 u.p.e.a. - poprzez przyjęcie istnienia wierzytelności spółki wobec zobowiązanego mimo niewykazania - wbrew powołanemu przez sam organ wyrokowi NSA z 7 kwietnia 2021 r., III FSK 2936/21 - istnienia w chwili doręczenia zawiadomienia o zajęciu stosunku prawnego pomiędzy zobowiązanym a spółką, generującego po stronie zobowiązującego jakiekolwiek zobowiązania finansowe, w tym np. mającego za przedmiot dostawy, roboty lub usługi. Skarżący dodał, iż organ nie wskazał ani nie udowodnił żadnego takiego stosunku prawnego, a relacja finansowania spółki przez wspólnika i spłaty powstałego stąd zadłużenia nie jest stosunkiem prawnym z tytułu dostaw, robót i usług; 4) art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na rozumowaniu błędnym logicznie - przyjęciu, że sam fakt wpływu środków na rachunki zobowiązanego "świadczy o tym, że istniała wierzytelność" - podczas gdy istnienie wierzytelności jest tezą wymagającą udowodnienia, a nie wnioskiem z samego faktu przepływu środków. Zdaniem Skarżącego, wadliwość tę pogłębia okoliczność, że żadna z firm obsługujących terminale płatnicze, do których organ skierował zapytania, nie potwierdziła współpracy ze spółką, a przypisanie terminali spółce nastąpiło wyłącznie na podstawie zbieżności adresów; 5) art. 8 § 1 i art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 44 k.p.a. oraz art. 18 u.p.e.a. - poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów władzy publicznej oraz bez zapewnienia stronie realnego, czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności poprzez obciążenie strony skutkami nieprzedłożenia dokumentów dotyczących rozliczeń ze spółką, mimo że wezwanie do ich przedłożenia z 27 lutego 2025 r. (nr 2205-SEE-1.7113.174.2025.1) uznano za doręczone jedynie w trybie zastępczym (art. 44 k.p.a.) i strona nie miała realnej możliwości ustosunkowania się do niego, a następnie - gdy strona zaoferowała wyjaśnienia i dowody dotyczące rozliczeń - poprzez pominięcie tej inicjatywy dowodowej i zaniechanie jakichkolwiek czynności zmierzających do zbadania rozrachunków; 6) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 71a § 9 u.p.e.a., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że "bezpodstawne uchylanie się" od przekazania zajętej wierzytelności obejmuje także sytuację, w której wierzytelność ta wygasła wskutek spełnienia świadczenia - spłaty zadłużenia spółki wobec zobowiązanego z tytułu jej finansowania - podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu, aprobowana również w orzecznictwie powołanym przez sam organ, nakazuje uznać wygaśnięcie zobowiązania (np. wskutek zapłaty lub potrącenia-art. 498 i art. 508 Kodeksu cywilnego) za okoliczność prawną wyłączającą bezpodstawność odmowy przekazania środków, a w konsekwencji poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 71 a § 9 u.p.e.a. w stanie faktycznym, w którym zajęta wierzytelność nie istniała; wadliwość tę pogłębia mechaniczne odwołanie się przez organ do wyroków NSA II FSK 3576/16 oraz II FSK 1255/15, zapadłych w istotnie odmiennych stanach faktycznych, i potraktowanie argumentacji o finansowaniu spółki przez wspólnika wyłącznie jako okoliczności "faktycznej". Na tle sformułowanych zarzutów Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika US z dnia 22 sierpnia 2025 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepisy art. 3 § 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a." stanowią, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). W razie stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części w myśl art. 151 p.p.s.a. Z kolei z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora IAS z dnia 17 lipca 2026 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika US z dnia 22 sierpnia 2025 r. w przedmiocie określenia dłużnikowi zajętej wierzytelności wysokości nieprzekazanej kwoty, co na podstawie powołanego art. 119 pkt 3 p.p.s.a. pozwoliło na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Badając z kolei rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że nie doszło do naruszenia przepisów, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu z dnia 22 sierpnia 2025 r. Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest ocena, czy w stanie faktycznym sprawy zaistniały przesłanki do wydania wobec Skarżącego postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty jako dłużnikowi zajętej wierzytelności. Na wstępie należy wskazać, że zajęcie egzekucyjne zdefiniowane w art. 1a pkt 18 u.p.e.a. stanowi czynność organu egzekucyjnego, na podstawie którego następuje odebranie zobowiązanemu swobody rozporządzania przysługującym mu prawem majątkowym. Stosownie do art. 71b u.p.e.a., jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, zajęta wierzytelność albo część wierzytelności może być ściągnięta od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej. Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego jest postanowienie, o którym mowa w art. 71a § 9. Tytuł wykonawczy wystawia organ egzekucyjny, który dokonał u dłużnika zajętej wierzytelności zajęcia wierzytelności. Zgodnie z art. 71a § 9 u.p.e.a., jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. W tym miejscu wskazać należy w ślad za stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 26 maja 2022 r. sygn. akt III FSK 618/21 (dostępnym na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA"), że niezbędną przesłankę dopuszczalności określenia wysokości kwoty nieprzekazanej wierzytelności stanowi stwierdzenie bezzasadności uchylania się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności, natomiast przesłanka uprzedniego przeprowadzenia kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności ma charakter dodatkowy, rzutujący jedynie na ocenę wykazania przez organ egzekucyjny wystąpienia przesłanki pierwszej. Postanowienie wydane na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. stanowi konsekwencję dokonania uprzednio przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności zobowiązanego u jego dłużnika i stwierdzenie, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. W tym postanowieniu organ egzekucyjny dokonuje konkretyzacji obowiązku dłużnika zajętej wierzytelności, określenie jego charakteru i zakresu. Wskazany powyżej przepis prawa stanowi podstawę do przypisania odpowiedzialności dłużnikowi zajętej wierzytelności za bezpodstawne uchylanie się od przekazania organowi egzekucyjnemu całej lub części zajętej wierzytelności. W związku z tym przesłankami do określenia dłużnikowi wysokości nieprzekazanych (organowi egzekucyjnemu) wierzytelności przysługujących zobowiązanemu są: fakt ich zajęcia przez organ egzekucyjny (w stosownym trybie) oraz bezpodstawne uchylanie się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Wyjaśnić też należy, że użyty w art. 71a § 9 u.p.e.a. zwrot normatywny "bezpodstawnie uchyla się" był wielokrotnie interpretowany przez sądy administracyjne. W orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że wskazany zwrot należy interpretować jako przesłankę prawną, a nie faktyczną. Innymi słowy, uchylanie się przez dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu z przyczyn faktycznych, na przykład trudnej sytuacji ekonomicznej, będzie stanowiło podstawę do wydania postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty (por. wyroki: NSA z 21 czerwca 2007 r., sygn. akt I FSK 984/06; z 14 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 751/06, CBOSA). Pogląd ten wyrażony jest również w piśmiennictwie (zob. R. Hauser, A. Skoczylas (red), Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, Warszawa 2011, s. 370; D. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym, Komentarz, Wrocław 2011, s. 780). O braku zaś bezpodstawności uchylania się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności można mówić tylko w tych przypadkach, które umożliwiają mu skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela (np. zarzut przedawnienia, potrącenia, przelewu wierzytelności). Pojęcie to oznacza tyle, co "bez podstawy prawnej" (tak m.in. w wyrokach NSA: z 2 października 2024 r., III FSK 389/24; z 7 września 2023 r., III FSK 2664/21; z 8 kwietnia 2025 r., III FSK 1026/24, CBOSA). Celem instytucji opisanej w ww. przepisie jest zatem dodatkowe zdyscyplinowanie dłużników zajętej wierzytelności do wykonywania spoczywających na nich powinności i przeciwdziałanie nieuprawnionemu wpływowi na skuteczność zastosowanych środków egzekucyjnych. Dłużnik zajętej wierzytelności powinien się bowiem liczyć z tym, że w razie bezpodstawnego uchylania się od wykonania zajęcia, będzie odpowiadać ze swojego majątku za obowiązek dochodzony wobec zobowiązanego. W rozpatrywanej sprawie poza sporem jest, że wskazanymi w zaskarżonym postanowieniu zawiadomieniem dokonano u Skarżącego, jako dłużnika zajętej wierzytelności, zajęcia prawa majątkowego stanowiącego inną wierzytelność pieniężną. Pismo sporządzone zostało zgodnie ze wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie wzorów i dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych i zawierało pouczenie o możliwości ściągnięcia nieprzekazanej organowi wierzytelności bezpośrednio od dłużnika - w przypadku bezpodstawnego uchylenia się od ich przekazania. Z akt sprawy wynika, iż Naczelnik US zastosował powyższy środek egzekucyjny tytułem kwot należnych zobowiązanej spółce wynikających z płatności dokonywanych za pośrednictwem terminali płatniczych a wpływających na rachunek bankowy Skarżącego zawiadomieniem z dnia 29 października 2024 r. nr 2205-SEE1.7110.119582593.2024.1. EW skutecznie doręczonym w dniu 13 listopada 2024 r. W zawiadomieniu o zajęciu wymienione zostały tytuły wykonawcze obejmujące nieuregulowane, dochodzone należności w łącznej ich wysokości z wyszczególnieniem na: należności główne, odsetki od zaległości, koszty upomnień oraz koszty egzekucyjne. Dokonując zajęć innych wierzytelności ww. zawiadomieniem organ egzekucyjny wezwał jednocześnie Skarżącego, aby wszelkie należne zobowiązanej spółce kwoty bez zgody organu egzekucyjnego jej nie uiszczał, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu - zgodnie z dyspozycją art. 89 § 1 u.p.e.a. Pomimo doręczenia Stronie tego zawiadomienia i zajęcia przedmiotowej wierzytelności, Skarżący nie wywiązał się z obowiązku ich przekazania. W odpowiedzi z kolei na zawiadomienie organu z dnia 29 października 2024 r., Skarżący poinformował, że nie posiada wierzytelności wobec zobowiązanej spółki. W ocenie Sądu (wbrew twierdzeniom Strony skarżącej), zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy w postaci: wydruków STIR dotyczących rachunków bankowych z Raporter, danych z Wro-Systemu (moduł Raporter) – z plików ITP. i ITP. – Z dotyczących uznań z terminali (zestawionych z adresami ich przechowywania) - przyporządkowane B Sp. z o.o. Sp. j. wg miejsca prowadzenia jej działalności gospodarczej jak również analiza sposobu działania podmiotów (zobowiązanej i Strony skarżącej), w tym drogi przepływu środków finansowych i skutku wywołanego takim działaniem, potwierdza istnienie pomiędzy ww. podmiotami wierzytelności tj. kwot należnych spółce z tytułu płatności za transakcje, za pośrednictwem terminali płatniczych, które następnie wpływały na rachunek bankowy Skarżącego. Z akt sprawy wynika, że zobowiązana spółka wykazywała sprzedaż oraz posiadała kasy fiskalne w miejscach prowadzenia jej działalności gospodarczej. Dokonane z kolei przez organ ustalenia co do ewentualnie zawieranych przez firmy obsługujące terminale płatnicze umów z tytułu obsługi transakcji i innych usług płatniczych, terminali płatniczych, nie potwierdzały takiej współpracy przez żadną z tych firm. Organ mając przy tym na uwadze, że poszczególne terminale płatnicze posiadają konkretne adresy, pod którymi się znajdują, dokonał ich wyszukania zgodnie z adresem prowadzenia działalności gospodarczej spółki. W efekcie ustalono terminale znajdujące się w miejscu prowadzenia działalności przez B Sp. z o.o. Sp.j. Na podstawie danych z tych terminali organ dokonał z kolei ustaleń do jakiego momentu i w jakiej wysokości środki były realnie generowane i przekazywane. Ustalono następnie, że płatności z tych terminali płatniczych w okresie od 12/2022 do 10/2024 w łącznej kwocie 1.422.867,88 zł (brutto) wpłynęły na należące do Skarżącego rachunki bankowe. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu przypisania obsługi terminali do miejsca działalności Spółki jedynie na podstawie zbieżności adresów wskazać należy, iż Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, które podważyłyby te okoliczności. Ponadto organ zbadał (w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP) na dzień 22 sierpnia 2025 r., że stałym miejscem wykonywania działalności gospodarczej przez Skarżącego jest G. ul. P. Żadne natomiast inne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej nie zostało zgłoszone. Dodatkowo Skarżący nie przedstawił też dowodu by działalność sklepów została przejęta przez inne podmioty we wrześniu/październiku 2024 r. Powyższe świadczy o tym, że przepływ finansowy miał miejsce i był realizowany pomiędzy spółką – ze środków uzyskanych z transakcji, a Skarżącym (bezpośrednio na jego rachunki bankowe) – za pośrednictwem terminali płatniczych. Płatności dokonywane przez klientów sklepu zobowiązanej nie wpływały natomiast na rachunek spółki, lecz jak wcześniej wskazano na rachunki bankowe Skarżącego. Taki sposób przepływu środków dowodzi zatem istnienia pomiędzy wymienionymi podmiotami stosunku prawnego, z którego wynikał obowiązek zapłaty oraz to, że był on faktycznie realizowany. Fakt ten potwierdza także, że doszło do transferu majątkowego. Trudno w związku z tym zgodzić się z twierdzeniami pełnomocnika Strony, iż brak było stosunku prawnego pomiędzy zobowiązaną spółką a Skarżącym oraz że nie istniały pomiędzy nimi wierzytelności. Przeczy temu chociażby zawarte w zażaleniu z dnia 9 czerwca 2026 r., a później w skardze skierowanej do tut. Sądu stwierdzenie, w którym Skarżący sam przyznał, iż środki wpływające na jego rachunek za pośrednictwem terminali płatniczych obsługujących działalność spółki stanowiły zwrot finansowania operacyjnego, spłatę zadłużenia spółki z tytułu jej finansowania. Zatem Skarżący sam wskazał, że pomiędzy nim a spółką stosunek prawny istniał a wraz z nim istniała również wierzytelność. Argumentacji co do braku wierzytelności pomiędzy spółką a Skarżącym nie obala również dołączone do akt sprawy oświadczenie zobowiązanej spółki z dnia 31 października 2025 r., gdyż prócz złożenia takiego oświadczenia, Skarżący nie poparł go żadnymi przeciwnymi dowodami. Oświadczenie to jest jednak dokumentem prywatnym, którego wartość dowodowa jest ograniczona do stwierdzenia, że dana osoba złożyła oświadczenie o określonej treści. W zestawieniu zaś z innymi dowodami zebranymi w sprawie, w tym dowodami opisanymi wyżej, należało je ocenić jako nieodnoszące zamierzonego skutku prawnego. Nie bez znaczenia dla powyższej oceny pozostaje również fakt (na które wskazały organy), iż wykorzystywanie do rozliczeń finansowych spółki rachunku Skarżącego doprowadziło do faktycznej bezskuteczności postępowań zabezpieczających i egzekucyjnych, co miało bezpośredni wpływ na powstanie zaległości podatkowych. Okoliczności powyższe potwierdzają zatem, że płatności dokonywane przez klientów sklepu zobowiązanej spółki nie wpływały na jej rachunek (jako należące do zobowiązanej spółki), a na rachunki bankowe Skarżącego, zaś ukształtowane w ten sposób działanie - przepływ środków finansowych potwierdza istnienie stosunku prawnego pomiędzy ww. podmiotami i wierzytelności. Zbadany okres od 12/2022 do 10/2024 wskazuje na przepływ kwoty w łącznej kwocie 1.422.867,88 zł (brutto) - czego Skarżący nie podważa. Przy czym nie przekazał on organowi egzekucyjnemu żadnych kwot tytułem realizacji zajęcia argumentując to brakiem wierzytelności. W ocenie Sądu organ zasadnie uznał, że uchylanie się przez Skarżącego, jako dłużnika zajętych wierzytelności, od przekazania zajętych kwot, miało w niniejszej sprawie charakter bezpodstawny. Wierzytelnościami przysługującymi spółce Skarżący nie mógł swobodnie dysponować od momentu ich zajęcia przez organ egzekucyjny, lecz zobowiązany był je przekazać organowi egzekucyjnemu zgodnie z dyspozycją art. 89 § 1 u.p.e.a. Z akt sprawy nie wynika z kolei, aby w sprawie zaistniały okoliczności, które stanowiłyby podstawę prawną do nieprzekazywania organowi egzekucyjnemu kwot zajętych wierzytelności. Organ odwoławczy prawidłowo zatem przyjął, iż przesłanka bezpodstawnego uchylania się dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu została spełniona. Podstawą do uchylania się przez dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu mogą być natomiast tylko takie okoliczności prawne, które umożliwiają skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela (np. zarzut przedawnienia, potrącenia itp.). Użyte w przepisie określenie "bezpodstawnie uchyla się" oznacza zatem tyle, co "bez podstawy prawnej" (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2007 r., sygn. akt I FSK 984/06, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt I SA/GI150/11, CBOSA). W skardze Skarżący podniósł błędną wykładnię art. 71a § 9 u.p.e.a poprzez przyjęcie, że "bezpodstawne uchylanie się" od przekazania zajętej wierzytelności obejmuje także sytuację, w której wierzytelność ta wygasła wskutek spełnienia świadczenia – spłaty zadłużenia spółki z tytułu jej finansowania, gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu nakazuje uznać wygaśnięcie zobowiązania np. wskutek zapłaty lub potrącenia (art. 498 i art. 508 Kodeksu cywilnego) za okoliczność prawną wyłączającą bezpodstawność odmowy przekazania środków, a w konsekwencji poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 71 a § 9 u.p.e.a. w stanie faktycznym, w którym zajęta wierzytelność nie istniała. W omówionych jednak okolicznościach sprawy Skarżący nie przedstawił organowi dowody mogące jednoznacznie potwierdzać, iż w stosunku do wierzytelności zajętych ww. zawiadomieniem istniały inne okoliczności prawne, które uzasadniałyby niemożność ich przekazania organowi egzekucyjnemu zgodnie z dyspozycją zawartą w tym zawiadomieniu. Co ważne w podanym zakresie ciężar dowodu spoczywa na dłużniku zajętej wierzytelności. Skarżący natomiast nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego ww. fakt wywodząc twierdzenie o nieistnieniu zajętej wierzytelności. Same zaś twierdzenia w tym zakresie nie mogą stanowić takiego dowodu. Skoro zatem na mocy art. 67a § 1 u.p.e.a., Naczelnik US zajmując u Strony wierzytelności przysługujące spółce wstąpił w prawa zobowiązanego podmiotu, to Skarżący zobowiązany był przekazać kwoty wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Organ egzekucyjny stosownie bowiem do wspomnianego już art. 67a u.p.e.a. może z mocy samego zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego albo ruchomości wykonywać wszelkie prawa zobowiązanego w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji. Z kolei, dłużnik zajętej wierzytelności po zajęciu wierzytelności, zgodnie z art. 89 § 3 u.p.e.a. powinien przekazać organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub oświadczyć z jakiego powodu odmawia tego przekazania. Oznacza to, iż po zajęciu wierzytelności Skarżący nie był już uprawniony do rozporządzania wierzytelnościami i miał obowiązek przekazania kwot zajętych wierzytelności - organowi egzekucyjnemu. Strona natomiast nie wykazała, by sprawie wystąpiły okoliczności, które umożliwiałyby skuteczne uchylanie się od przekazania organowi egzekucyjnemu kwot zajętych wierzytelności. Wobec powyższego organ trafnie uznał, że Naczelnik US zasadnie przyjął, że uchylanie się przez Skarżącego, jako dłużnika zajętych wierzytelności, od przekazania zajętych kwot, miało w niniejszej sprawie charakter bezpodstawny. Prawidłowo w związku z tym zastosował art. 71a § 9 u.p.e.a. Dodatkowo zwrócić uwagę trzeba, iż z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny zgromadził niezbędną dokumentację pozwalającą na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie, wśród których znalazły się m. in. dane wydruków STIR dotyczące rachunków bankowych z Raporter, dane z Wro-Systemu (moduł Raporter) – z plików ITP. i ITP. – Z dotyczące uznań z terminali (zestawionych z adresami ich przechowywania) - przyporządkowane do B Sp. z o.o. Sp. j. wg miejsca prowadzenia jej działalności gospodarczej jak również stanowiska zajmowane w sprawie przez stronę Skarżącą. Tym samym ocenić należało, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności, które wskazywałyby na potrzebę zebrania dodatkowego materiału dowodowego, w tym poprzez przeprowadzenie czynności kontrolnych u Skarżącego, jako u dłużnika zajętej wierzytelności. W orzecznictwie wskazuje się również, że dopuszczalne jest odstąpienie od przeprowadzenia kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności, jeżeli zebrany materiał dowodowy w sposób niebudzący wątpliwości zaświadcza o wystąpieniu przesłanki określonej w art. 71a § 9 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2025 r., sygn. akt III FSK 1377/23, publ. CBOSA ). W ocenie Sądu materiał sprawy stanowił wystraczającą podstawę by stwierdzić bezpodstawne uchylanie się przez Skarżącego od przekazania zajętych wierzytelności organowi egzekucyjnemu. W niniejszej sprawie nie zaszły natomiast żadne okoliczności, które stanowiłyby podstawę prawną do nieprzekazywania organowi egzekucyjnemu kwoty zajętej wierzytelności. Ustosunkowując się natomiast do zarzutu naruszenia art. 71a § 9 u.p.e.a. w zw. z art. 89 § 2 u.p.e.a. poprzez przyjęcie istnienia wierzytelności spółki wobec zobowiązanego mimo niewykazania istnienia w chwili doręczenia zawiadomienia o zajęciu stosunku prawnego pomiędzy zobowiązanym a spółką, generującego po stronie zobowiązującego jakiekolwiek zobowiązania finansowe, w tym np. mającego za przedmiot dostawy, roboty lub usługi, gdyż organ nie wskazał ani nie udowodnił żadnego takiego stosunku prawnego, a relacja finansowania spółki przez wspólnika i spłaty powstałego stąd zadłużenia nie jest stosunkiem prawnym z tytułu dostaw, robót i usług Sąd wskazuje, iż jak już wcześniej wypowiedział, istnienie stosunku prawnego pomiędzy zobowiązaną spółką a Skarżącym zostało wykazane na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego. W związku z tym podnoszone w tym zakresie zarzuty, w ocenie Sądu pozostają niezasadne. Sąd przychyla się do podniesionej w skardze argumentacji odnoszącej się do błędnego wskazania organu co do zajęcia wierzytelności, o których mowa w art. 89 § 2 zd. 2 u.p.e.a., który to przepis stanowi, że zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu wszelkich rozliczeń. Powodem takiego stanu rzeczy jest to, iż wskazany w art. 89 u.p.e.a wyjątek polegający na możliwości zajęcia "przyszłych" wierzytelności odnosi się do przyszłych wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług. Ponadto, nie można prewencyjnie kierować zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z tego tytułu. Niemniej błąd uzasadnienia polega na opisaniu okoliczności, która nie rzutuje na trafność i zasadność dotychczasowego rozstrzygnięcia, gdyż jak wyżej wykazano dotyczy ono wierzytelności istniejącej w chwili zajęcia. Błędne zaś uzasadnienie w tej części kwestionowanego postanowienia nie niweczy prawidłowości jego sentencji. Stąd zarzut ten nie mógł odnieść zamierzonego skutku prawnego. Niezasadnym na tle sprawy pozostaje również zarzut naruszenia art. 8 § 1 i art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 44 k.p.a. oraz art. 18 u.p.e.a. - poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów władzy publicznej, bez zapewnienia stronie realnego, czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności poprzez obciążenie strony skutkami nieprzedłożenia dokumentów dotyczących rozliczeń ze spółką, mimo że wezwanie do ich przedłożenia z 27 lutego 2025 r. uznano za doręczone jedynie w trybie zastępczym (art. 44 k.p.a.) i strona nie miała realnej możliwości ustosunkowania się do niego, a następnie - gdy strona zaoferowała wyjaśnienia i dowody dotyczące rozliczeń - poprzez pominięcie tej inicjatywy dowodowej i zaniechanie jakichkolwiek czynności zmierzających do zbadania rozrachunków. W tym miejscu należy wskazać, iż organ egzekucyjny prowadził postępowanie zmierzające do ustalenia wszystkich faktów. W tym celu m.in. wezwał Skarżącego do przekazania dokumentów pismem z dnia 27 lutego 2025 r. Wezwanie to zostało Skarżącemu doręczone w trybie zastępczym (art. 44 k.p.a.) i pozostało bez odpowiedzi. Jednak zarzut powyższy nie ma uzasadnionych podstaw, gdyż Skarżący miał świadomość prowadzonego postępowania choćby z tego względu, że w odpowiedzi na informację o zajęciu wierzytelności pismem z dnia 11 grudnia 2024 r. poinformował, że nie posiada wierzytelności wobec zobowiązanej spółki. Wcześniej zaś Skarżącemu skutecznie doręczono zawiadomienie o zajęciu należnych zobowiązanej spółce kwot. Mając natomiast wiedzę na ten temat Skarżący jako przedsiębiorca, winien wykazywać się należytą starannością w prowadzeniu swoich spraw, w tym i odbioru korespondencji urzędowej, która to korespondencja (jak wynika z akt sprawy) konsekwentnie w znaczącym stopniu nie była odbierana, bądź odbierana wybiórczo. Poza tym, jak wynika z akt sprawy, Strona skutecznie realizowała swoje prawa w postaci składanych środków zaskarżeń i prezentowania swojego stanowiska w sprawie. Stąd zarzuty podnoszone w tej materii nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie także zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 7, art. 75, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio. Zauważyć należy, że przepisy k.p.a. mają zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym tylko w sprawach, które nie są uregulowane "inaczej". Ponadto, nawet wówczas, gdy zachodzi potrzeba ich stosowania należy czynić to w myśl zapisu ustawowego "odpowiednio", a nie wprost. Odpowiednie stosowanie określonych przepisów k.p.a. w zależności od przedmiotu regulacji prowadzić może do stosowania tych przepisów w pełnym zakresie (w ich bezpośrednim brzmieniu), zastosowania ich z odpowiednimi modyfikacjami lub do odmowy zastosowania przepisu z uwagi na odmienne unormowanie pewnych kwestii w u.p.e.a. Odpowiednie stosowanie prawa może zatem prowadzić do wniosku, że pewne unormowania przepisu, do którego nastąpiło odesłanie znajdują zastosowanie do instytucji regulowanej przez przepis odsyłający, inne natomiast nie mogą znaleźć takiego zastosowania. To oznacza, że "odpowiednie" zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym może być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, żeby uzupełniać, a nie modyfikować przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Powyższe ustalenia znajdują zastosowanie w zakresie interpretacji odpowiedniego zastosowania zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Należy zwrócić uwagę, że skoro do u.p.e.a. wprowadzono zasady ogólne i szczególne przepisy procesowe, to one powinny być stosowane w pierwszej kolejności w postępowaniu egzekucyjnym. Uzupełniające zastosowanie przepisów k.p.a. możliwe jest wyłącznie w sytuacji, kiedy nie stoi to w sprzeczności z celami u.p.e.a. (zob. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2024 r., sygn. akt III FSK 1100/23, publ. CBOSA; D. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym. Komentarz, Wrocław 2011, str. 270-271). W związku z tym odpowiednie stosowanie zasad ogólnych postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym, musi nastąpić przy uwzględnieniu specyfiki - charakteryzującego się przymusowością - postępowania egzekucyjnego, rządzących tym postępowaniem zasad, w tym zwłaszcza zasady efektywności i skuteczności stosowania środków egzekucyjnych prowadzących do wykonania obowiązku. W oparciu o powyższe podnosi się więc, że w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się odpowiednio m.in. zasadę wynikającą z art. 7 k.p.a. zasadę prawdy obiektywnej i określoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów władzy publicznej. Sąd stwierdza, że organy nie naruszyły art. 7 k.p.a. w myśl którego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten formułuje trzy istotne zasady. Przede wszystkim nakazuje organom administracji stanie na straży praworządności. Po drugie, nakazuje też organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (zasada prawdy obiektywnej). I po trzecie, przepis ten nakazuje załatwienie sprawy w sposób uwzględniający interes społeczny i słuszny interes obywateli (zob. P. M. Przybysz (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art. 7). Zauważyć należy, że organy nie mogły pominąć ustalonych przez siebie okoliczności. Wbrew zapatrywaniom Skarżącej, to właśnie zignorowanie tych okoliczności przez organy stanowiłoby naruszenie wskazanych unormowań. Natomiast w związku z brakiem przekazania zajętej kwoty wierzytelności zasadnie określono Skarżącemu, jako dłużnikowi zajętej wierzytelności, wysokość nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu kwoty. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika US zostało wydane z poszanowaniem przepisów postępowania w tym art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. W sposób wyczerpujący został zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, przy przeprowadzeniu koniecznych czynności wyjaśniających, zaś ocena okoliczności sprawy wyrażona w zaskarżonym postanowieniu została sformułowana zgodnie z wymogiem art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przy ustosunkowaniu się do kluczowych zarzutów podniesionych w zażaleniu. Mając zatem powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi w podanym zakresie przepisami prawa. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 26 sierpnia 2026
- Hasła tematyczne
- Egzekucyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
- Sędziowie
- Małgorzata Gorzeń Sławomir Kozik Zbigniew Romała /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
art. 17 § 1, art. 18 i art. 71a § 9 · Dz.U. 2023 poz. 2505
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I SA/Gd 437/26 · 13 października 2026
Wyrok WSA w Gdańsku z 13 października 2026 r., I SA/Gd 437/26 – egzekucja świadczeń pieniężnych
Sygnatura: I SA/Gd 689/26 · 13 października 2026
Wyrok WSA w Gdańsku z 13 października 2026 r., I SA/Gd 689/26 – egzekucja świadczeń pieniężnych
Sygnatura: I SA/Gd 688/26 · 13 października 2026
Wyrok WSA w Gdańsku z 13 października 2026 r., I SA/Gd 688/26 – egzekucja świadczeń pieniężnych
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny