I SA/Gd 657/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2010 roku do sierpnia 2013 roku postanawia: 1. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, 2. odmówić skarżącemu ustanowienia adwokata.

Wnioskiem zawartym w skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 31 maja 2017 r., którym oddalono skargę Z. W., złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu 16 października 2017 r., skarżący zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W pierwszej kolejności należy wskazać, że rozpoznanie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne. Prawomocnym postanowieniem z dnia 8 grudnia 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał skarżącemu prawo pomocy w żądanym przez niego zakresie, zwalniając go w niniejszej sprawie od kosztów sądowych w całości. Prawo pomocy przyznane skarżącemu powołanym postanowieniem nie zostało cofnięte w trybie art. 249 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że skarżący został w niniejszej sprawie zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych i nie ma obowiązku ich uiszczania na żadnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego, również przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W tym stanie sprawy za zbędne należało uznać rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w niniejszej sprawie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tego względu referendarz sądowy, na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Przechodząc do rozpoznania wniosku skarżącego o ustanowienie dla skarżącego pełnomocnika należy wskazać, iż w myśl przepisu zawartego w art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Z powołanej regulacji wprost wynika, że zatrudnianie lub pozostawanie w innym stosunku prawnym z którymś z wymienionych podmiotów świadczących zawodowo pomoc prawną jest negatywną przesłanką ustanowienia dla strony profesjonalnego pełnomocnika w ramach prawa pomocy. Celem instytucji prawa pomocy jest bowiem umożliwienie stronie skorzystania z konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu, w sytuacji gdy nie jest ona w stanie pokryć samodzielnie całości kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego, których część może stanowić opłacenie profesjonalnego pełnomocnika. Jeżeli strona zatrudnia już takiego pełnomocnika (lub pozostaje z nim w innym stosunku prawnym), ustawodawca uznał, że ma ona wówczas zapewnioną niezbędną pomoc prawną, wobec czego ustanowienie – nawet przy spełnieniu przesłanek z art. 246 § 1 lub 2 p.p.s.a. – zawodowego pełnomocnika z urzędu do reprezentowania interesów strony w postępowaniu jest niecelowe. Z akt sprawy wynika, iż skarżący udzielił w dniu 22 sierpnia 2017 r. adwokat A. Ś. pełnomocnictwa do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 31 maja 2017 r., który zapadł w niniejszej sprawie i do reprezentowania go w niniejszej sprawie przed wszystkimi sądami, zaś ww. pełnomocnik, działając na podstawie tego upoważnienia, sporządziła i wniosła skargę kasacyjną. Na marginesie można wskazać, iż pełnomocnik ta reprezentowała skarżącego również na etapie postępowania przed sądem pierwszej instancji, a także w toku postępowania przed organami podatkowymi. W tak ustalonym stanie sprawy stwierdzić należało, że po stronie skarżącego zachodzi negatywna przesłanka przyznania mu prawa pomocy w formie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, o której mowa w art. 246 § 3 p.p.s.a., uniemożliwiająca uwzględnienie jego wniosku w tym zakresie. Z tego względu referendarz sądowy orzekł jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.