I SA/Gd 65/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 29 listopada 2023 r. nr SKO Gd/2483/23 w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2023 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi.

R. P. (dalej jako: "Skarżący", "strona") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 29 listopada 2023 r. w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2023 r. Zarządzeniem z dnia 19 stycznia 2024 r. wezwano Skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie odpisu skargi wraz z załącznikami poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych (odpisem pisma mogą być też uwierzytelnione fotokopie lub uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej), celem doręczenia uczestnikowi postępowania oraz podanie wartości przedmiotu zaskarżenia wraz z pouczeniem, że nieuczynienie zadość wezwaniu w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia skutkować będzie odrzuceniem skargi. Przesyłka zawierająca powyższe zarządzenie została doręczona stronie skarżącej w dniu 30 stycznia 2024 r. Skarżący pismem nadanym w dniu 5 lutego 2024 r. uzupełnił brak formalny w postaci przesłania odpisu skargi wraz załącznikami, jednak nie uzupełniono drugiego braku formalnego – podania wartości przedmiotu zaskarżenia. Termin do jego uzupełnienia upłynął bezskutecznie z dniem 6 lutego 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, postanowieniem z dnia 20 lutego 2024 r. odrzucił skargę R. P. Postanowienie to zostało doręczone Skarżącemu dnia 29 lutego 2024 r. Pismem nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 5 marca 2024 r. Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Uzasadniając złożony wniosek Skarżący podał, że od dwóch lat jego żona jest w trakcie intensywnej terapii spowodowanej chorobą onkologiczną. Jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności niezdolną do samodzielnej egzystencji. Skarżący podkreślił, że pomoc dla niej i organizowanie kolejnych etapów leczenia jest dla niego priorytetem i niestety nadmiar problemów oraz związany z tym stres spowodował, że nie włożył do listu z dnia 5 lutego 2024 r. wydrukowanej kartki z wartością przedmiotu zaskarżenia. Do wniosku Skarżący dołączył pismo, w którym podał wartość przedmiotu zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako: "p.p.s.a."), czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przepisy art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowią, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu, i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest zatem łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 p.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 p.p.s.a.), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Wskazać należy, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy. W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa". W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie strona nie uprawdopodobniła okoliczności, które miałyby przemawiać za stwierdzeniem, że uchybienie terminowi do uiszczenia wpisu miało charakter niezawiniony. Z treści złożonego wniosku wynika, że Skarżący braku swojej winy upatruje w bardzo złym stanie zdrowia swojej żony. Na okoliczność wskazywaną we wniosku Skarżący przedstawił kartę informacyjną leczenia szpitalnego z dnia 13 października 2023 r. dotyczącą A. P., żony Skarżącego. Dołączono również orzeczenie o stopniu niepełnosprawności A. P. z dnia 24 listopada 2022 r. Sąd rozpoznając złożony wniosek stanął na stanowisku, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy choroba żony Skarżącego nie stanowiła niemożliwej do przezwyciężenia przeszkody w dokonaniu czynności postępowania. Należy mieć na uwadze, że w przedłożonych przez stronę dokumentach świadczących o pobycie żony w szpitalu widnieją inne daty niż termin wynikający z zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, które zostało odebrane przez Skarżącego w dniu 30 stycznia 2024 r. W ocenie Sądu, z przedstawionych przez stronę dokumentów nie wynika, że niemożliwym dla niej było dokonanie czynności wskazanych w wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi, tym bardziej, że dokumenty te dotyczą jego żony, a nie jego samego. Pobyt w szpitalu i choroba współmałżonka nie może uzasadniać niedochowania terminu do uczynienia zadość wymaganiom wezwania. Z powyższego wynika, że Skarżący mógł uczynić zadość czynności postępowania w wymaganym ustawowo terminie, albowiem sam fakt, iż jego żona ciężko choruje, nie stał na przeszkodzie wykonaniu zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Jeszcze raz należy podkreślić, że do uprawdopodobnienia braku winy w dochowaniu terminu konieczne jest udowodnienie, że mimo dochowania wszelkiej staranności, nie było się w stanie wypełnić znamion przewidzianych w art. 87 § 2 p.p.s.a., a tego, w ocenie Sądu, Skarżący nie uczynił. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. W niniejszej sprawie nie można stwierdzić, aby strona uczyniła zadość wszystkim przesłankom koniecznym do uznania za zasadne przywrócenie terminu. W ocenie Sądu, Skarżący, mimo trudnej sytuacji spowodowanej chorobą żony, mógł podjąć działania zmierzające do zachowania przewidzianego terminu. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że nie wystąpiły okoliczności uzasadniające przywrócenie uchybionego terminu i w konsekwencji, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.