I SA/Gd 634/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. w C. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 9 stycznia 2023 r. nr SKO.410.295.2022 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi.

Decyzją z dnia 9 stycznia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku (dalej "SKO", "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Chojnice z dnia 17 listopada 2022 r. określającą P. w C. (dalej "Skarżąca") zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2021 r. Decyzja została uznana za doręczoną w dniu 10 maja 2023 r. w sposób zastępczy. Na przedmiotową decyzję Kolegium Skarżąca złożyła skargę nadając ją przesyłką poleconą w dniu 15 czerwca 2023 r. Postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 634/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę. Sąd wskazał, że jak wynika z analizy dokumentu śledzenia przesyłki poleconej dostępnego na stronie internetowej Poczty Polskiej, próbę doręczenia przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję Kolegium podjęto w dniu 26 kwietnia 2023 r. Wobec nieodebrania przesyłki bezpośrednio przez adresata, w tym dniu pozostawiono zawiadomienie o nadejściu przesyłki (awizo). Powtórnego zawiadomienia dokonano w dniu 5 maja 2023 r. Wobec nieodebrania przesyłki przez adresata w ciągu 14 dni przechowywania jej w placówce pocztowej, przesyłkę zawierającą decyzję należało uznać za doręczoną w dniu 10 maja 2023 r., w trybie art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej. Fakt nieodebrania przesyłki w wyznaczanym terminie potwierdzony został oświadczeniem proboszcza Parafii, złożonym w piśmie z dnia 15 maja 2023 r. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że od dnia 10 maja 2023 r. należało liczyć termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego i kończył on swój bieg w dniu 9 czerwca 2023 r. Skoro skarżąca Parafia nadała przesyłkę zawierającą skargę w dniu 15 czerwca 2023 r. to uczyniła to z uchybieniem trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia. Bieg terminu do wniesienia skargi rozpoczął się z chwilą kiedy przesyłka zwierająca decyzję Kolegium została uznana za doręczoną, a nie w momencie doręczenia Parafii kserokopii decyzji. Postanowienie doręczono pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 7 września 2023 r. Pismem z dnia 14 września 2023 r. pełnomocnik Skarżącej wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 53 § 1 i § 2 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego nastąpiło z uchybieniem terminu, pomimo iż skarga została doręczona dopiero w dniu 26 maja 2023 r. w taki sposób, iż możliwe było zapoznanie się z jej treścią. Wobec powyższego wniósł o uchylenie wydanego postanowienia, ewentualnie o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W uzasadnieniu wskazano m.in. że pomimo zawarcia adnotacji na kopercie proboszcz parafii nie otrzymał pierwszego awizo. Dopiero po otrzymaniu drugiego awiza udał się w dniu 15 maja 2023 r. na pocztę, gdzie uzyskał informację, że przesyłka została zwrócona do organu, następnie skontaktował się z organem, gdzie została mu podyktowana treść pisma, z którym miał zwrócić się celem ponownego przesłania decyzji. Proboszcz parafii bezzwłocznie w dniu 15 maja 2023 r. zwrócił się do organu z wnioskiem o ponowne przesłanie decyzji. W związku z przeprowadzoną rozmową proboszcz parafii pozostawał w przekonaniu, iż w związku z nieprawidłowym doręczeniem korespondencji (brak pierwszego awiza) termin do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego liczy się od dnia doręczenia decyzji tj. od 26 maja 2023 r. Według Skarżącej należy uznać, iż pierwotne doręczenie decyzji było nieskuteczne. Dopiero po otrzymaniu decyzji w dniu 26 maja 2023 r. możliwe było zapoznanie się z treścią doręczonych decyzji i ustosunkowanie się do nich. Z treści art. 53 § 2 p.p.s.a. wynika, że sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W ocenie pełnomocnika Skarżącej przepis ten odnosi się także do art. 53 § 1 p.p.s.a., dlatego wnosi o jego zastosowanie. Pełnomocnik Skarżącej podniósł, że do przekroczenia terminu doszło bez zawinienia ze strony proboszcza Parafii, bowiem otrzymał jedno awizo, od którego liczył 14 dni na odbiór przesyłki. Uchybienie było niewielkie – czynność została dokonana zaledwie 6 dni po terminie. Postanowieniem z dnia 30 listopada 2023 r. sygn. akt III FZ 554/23 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że skargę złożoną w dniu 15 czerwca 2023 r. należało uznać za złożoną po terminie i odrzucić, zgodnie z dyspozycją art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przepisy art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowią zaś, iż pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu są więc: • zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, • uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, • dokonanie - równocześnie ze złożeniem wniosku - czynności, do dokonania której terminowi uchybiono. W pierwszej kolejności, aby możliwym było merytoryczne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, należy ustalić, czy doszło do uchybienia temu terminowi, a zatem konieczne jest wskazanie, kiedy upłynął termin do wniesienia skargi. W stanie faktycznym sprawy przesyłkę, zawierającą zaskarżoną decyzję, awizowano dwukrotnie w dniach 26 kwietnia 2023 r. i 5 maja 2023 r. Stosownie natomiast do art. 150 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w razie niemożności doręczenia przez pocztę pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 (tzw. doręczenia właściwego - do rąk adresata lub osoby upoważnionej), przechowuje ona to pismo w swojej placówce pocztowej przez okres 14 dni, o czym zawiadamia w stosowny sposób (tzw. awizo) adresata (§ 2 w/w przepisu). W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (14 dni), a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej). Skoro zawiadomienie pozostawiono w dniu 26 kwietnia 2023 r., to ostatni dzień 14-dniowego terminu przypadał na dzień 10 maja 2023 r. W tym też dniu doręczono w tzw. trybie zastępczym, przesyłkę z zaskarżoną decyzją. To z kolei skutkuje przyjęciem, iż ostatni dzień określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. terminu do złożenia skargi (30 dni od dnia doręczenia Skarżącej rozstrzygnięcia w sprawie) upływał w dniu 9 czerwca 2023 r. W tym zaś stanie rzeczy skargę złożoną w dniu 15 czerwca 2023 r. uznać należy za złożoną po terminie. W związku ze stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia skargi, istniały podstawy do złożenia wniosku o jego przywrócenie. Oceniając złożony wniosek o przywrócenie terminu, w świetle powyżej określonych przesłanek normatywnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Odnosząc się do siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, Sąd stwierdza, iż pełnomocnik Skarżącej zachował ww. termin, z uwagi na powzięcie wiedzy o uchybieniu terminu do wniesienia skargi z treści postanowienia Sądu z dnia 16 sierpnia 2023 r. o odrzuceniu skargi. Przyjąwszy zatem, iż z dniem 7 września 2023 r. (data doręczenia powyższego postanowienia) pełnomocnik Skarżącej powziął wiedzę o uchybieniu terminu do wniesienia skargi, to uznać należy, iż wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem przedmiotowego siedmiodniowego terminu, albowiem został złożony (nadany w placówce pocztowej) w dniu 14 września 2023 r. Sąd uznaje, iż dokonano również czynności, do dokonania której terminowi uchybiono, albowiem skarga na decyzję organu została wniesiona do Sądu. Odnosząc się natomiast do przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, Sąd stwierdza, iż nie doszło do jej ziszczenia się. Pełnomocnik Skarżącej, wnioskując o przywrócenie uchybionego terminu, powołał się na okoliczność, że nie otrzymał pierwszego awizo i trwał w przekonaniu, że termin do wniesienia skargi liczy się od dnia doręczenia decyzji, tj. 26 maja 2023 r., gdyż pierwotne doręczenie decyzji było bezskuteczne. W ocenie Sądu, podniesione okoliczności nie świadczą o braku winy strony skarżącej w uchybieniu terminu. Strona wnosząca o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać (uprawdopodobnić), że w czasie biegu terminu do dokonania tej czynności zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne (por. postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2015 r. sygn. akt II GZ 798/14, publ. CBOSA). Jednocześnie podkreślić należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie przesłanki braku winy, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt II GZ 223/14, publ. CBOSA). Od strony postępowania należy bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, która wymaga, by w warunkach, z jakiegokolwiek powodu, niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych. W judykaturze przyjmuje się, że nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (por. postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2014 r. sygn. akt I OZ 414/14, publ. CBOSA). Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OZ 91/15, publ. CBOSA). Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, pełnomocnik Skarżącej powołał się na okoliczność braku doręczenia Skarżącej zawiadomienia o pozostawieniu w placówce pocztowej przesyłki zawierającej skarżoną decyzję (tzw. awizo). Powyższej argumentacji nie uprawdopodobniono w żaden sposób. Z adnotacji sporządzonych na kopercie zawierającej skarżoną decyzję oraz z dokumentu dostępnego na stronie internetowej Poczty Polskiej – śledzenie przesyłki poleconej – wynika, że pierwsze awizo zostało dokonane w dniu 26 kwietnia 2023 r., zaś powtórne awizo w dniu 5 maja 2023 r. Nie ma podstaw do podważenia dokonania pierwszego awiza, zaś drugie awizo nie jest kwestionowane. Przy czym nie wskazano żadnych okoliczności, które stanowiłyby przeszkodę w odebraniu przez Skarżącą przedmiotowej przesyłki w okresie jej oczekiwania w placówce pocztowej. Wobec powyższego za bezzasadny należy uznać zarzut braku skutecznego doręczenia przedmiotowej przesyłki, zawierającej skarżoną decyzję. Zostało ono bowiem dokonane w trybie zastępczym w dniu 10 maja 2023 r. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika Skarżącej, okoliczność iż proboszcz parafii odebrał przesyłkę z kopią decyzji organu odwoławczego w dniu 26 maja 2023 r. i dopiero od tego dnia mógł zapoznać się z jej treścią, nie ma w świetle analizowanych przepisów znaczenia. Co więcej, Sąd zauważa, że Skarżąca nie podniosła żadnych okoliczności, które skutkowałyby niemożnością wniesienia skargi w ustawowym terminie, tj. do dnia 9 czerwca 2023 r. Podkreślić należy, że od dnia odbioru kserokopii skarżonej decyzji przez Skarżącą (26 maja 2023 r.) do dnia upływu terminu do wniesienia skargi (9 czerwca 2023 r.) Skarżąca dysponowała okresem 14 dni, w trakcie których nie wystąpiły żadne przeszkody uniemożliwiające jej wniesienie skargi. Zauważyć należy, iż pełnomocnik Skarżącej w złożonym wniosku nie wykazał, ani nie uprawdopodobnił innych okoliczności, które uniemożliwiłyby Skarżącej dochowanie terminu do wniesienia skargi, pomimo dołożenia szczególnej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Niewątpliwie zatem, uchybienie terminu do wniesienia skargi wynikało wyłącznie z okoliczności zależnych od Skarżącej. W kontekście powyższych rozważań nie sposób uznać, że strona skarżąca dochowała należytej staranności. Podniesione we wniosku okoliczności nie mogą świadczyć o braku winy Skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, bowiem zarzuty w przedmiocie nieprawidłowości w doręczeniu skarżonej decyzji okazały się bezpodstawne. Oceniając zatem wniosek pod kątem zachowania przesłanki przywrócenia terminu, o której mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., Sąd uznał, że nie uprawdopodobniono okoliczności wskazującej na brak winy w uchybieniu terminu. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi.