I SA/Gd 627/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A Sp. z o.o. z siedzibą w G. od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 29 marca 2018 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 stycznia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego.

Pismem z dnia 5 lutego 2018 r. A Spółka z o.o. z siedzibą w G.– dalej jako "Skarżąca" zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 20 lutego 2018 r. Przewodniczący Wydziału doręczył Skarżącej urzędowy formularz PPPr i wezwał Skarżącą do jego wypełnienia i odesłania w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy wynika, że odpis zarządzenia doręczono Skarżącej w dniu 12 marca 2018 r. (potwierdzenie odbioru – karta 99 akt sądowych). Zarządzeniem z dnia 29 marca 2018 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pozostawił bez rozpoznania wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu referendarz sądowy, działając na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), stwierdził, że Skarżąca w zakreślonym terminie nie złożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, pomimo takiego wymogu. Odpis zarządzenia z dnia 29 marca 2018 r. doręczono Skarżącej w dniu 18 kwietnia 2018 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru: karta 116 akt sądowych). Pismem z dnia 19 kwietnia 2018 r. Skarżąca wniosła sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 29 marca 2018 r., w którym zaskarżyła wskazane zarządzenie w całości i wniosła o jego uchylenie w całości, ewentualnie o zmianę zaskarżonego zarządzenia i przyznanie Skarżącej prawa pomocy. Uzasadniając złożony sprzeciw Skarżąca wskazała, że formularz PPPr wobec niej nie ma zastosowania, albowiem formularz ten nie jest dostosowany do jej sytuacji. Podstawą do przyznania prawa pomocy jest sytuacja materialna strony i jest to warunek materialny, zaś względy formalne, a więc wypełnienie formularza nie mogą przesądzać o przyznaniu albo odmowie przyznania prawa pomocy. Zdaniem Skarżącej ten formalizm nie ma podstawy prawnej i prowadzi do ograniczenia praw wnioskodawcy. Skarżąca wyjaśniła ponadto, że została wpisana do rejestru dłużników niewypłacalnych, co stanowi urzędowe potwierdzenie jej niezdolności do poniesienia kosztów procesu, w tym kosztów pomocy prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Oznacza to, że sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia lub zarządzenia, a nie rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy na nowo. Zdaniem Sądu, wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych należało pozostawić bez rozpoznania. Zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie ulega wątpliwości, że warunkiem merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest złożenie wniosku na urzędowym formularzu. Wymóg taki wynika z art. 252 § 2 p.p.s.a. Wzór formularza określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257 ze zm.). Zgodnie z § 1 pkt 1 powołanego Rozporządzenia ustala się wzór formularza wniosku oznaczonego symbolem "PPPr", dla wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. Nie budzi wątpliwości Sądu, że skoro Skarżąca jest spółką z o.o., to posiada osobowość prawną, a zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy winna wnieść na formularzu PPPr, według wzoru określonego w powołanym rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. Zgodnie z art. 257 p.p.s.a, wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Z akt rozpoznawanej sprawy bezsprzecznie wynika, że w dniu 12 marca 2018 r. doręczono Skarżącej urzędowy formularz PPPr celem jego wypełnienia w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W związku z powyższym, termin do usunięcia braków formalnych złożonego wniosku upływał z dniem 19 marca 2018 r. W zakreślonym terminie Skarżąca nie uzupełniła braków formalnych wniosku, albowiem nie przesłała wypełnionego w sposób prawidłowy formularza PPPr. Skarżąca na etapie złożonego sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego również nie przedłożyła prawidłowo wypełnionego formularza PPPr. W ocenie Sądu powoływane przez Skarżącą w sprzeciwie zarzuty dotyczące bezprawnego formalizmu i okoliczności niedostosowania formularza do jej sytuacji, czy wpisania do rejestru dłużników niewypłacalnych pozostają bez znaczenia w sprawie, albowiem co już wskazano powyżej warunkiem merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest złożenie wniosku na urzędowym formularzu. Ponieważ Skarżąca w zakreślonym terminie nie uzupełniła braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez prawidłowe wypełnienie formularza PPPr, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – na podstawie art. 260 § 1 i § 3 w zw. z art. 257 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.