I SA/Gd 610/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Gdańsku sprawy ze skargi Gminy [...] na uchwałę Zgromadzenia Związku Gmin [...] w S. z dnia 21 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości dopłaty na rok 2016 gmin - uczestników Związku Gmin [...] postanawia 1. odrzucić skargę. 2. zwrócić stronie skarżącej wpis od skargi w kwocie 300 (trzysta) zł.

Gmina [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę Zgromadzenia Związku Gmin [...] z dnia 21 września 2016 r. w sprawie ustalenia wysokości dopłaty na rok 2016 gmin- uczestników Związku Gmin [...], domagając się stwierdzenia jej nieważności. Przewidziany w zaskarżonej uchwale obowiązek wniesienia dopłaty został nałożony na gminy na podstawie § 20 Statutu Związku Gmin [...] z dnia 22 listopada 2012 r., stanowiącego załącznik do obwieszczenia Wojewody Pomorskiego (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2012 r., poz. 3762), który przewiduje, że jeżeli dochody własne Związku oraz składki gmin – uczestników nie wystarczają na pokrycie wydatków, gminy zobowiązane są dokonać dopłaty w wysokości uchwalonej przez Zgromadzenie Związku. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia § 20 oraz § 11 ust. 2 pkt 5, ust. 8 pkt 1 i § 14 ust. 6 pkt 1 i 2 Statutu Związku Gmin [...], a także art. 7 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgromadzenie Związku Gmin [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej odrzucenie z uwagi na cywilnoprawny charakter sprawy i brak właściwości sądu administracyjnego, ewentualnie o oddalenie skargi z uwagi na jej bezzasadność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści § 2 wskazanego artykułu, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na: akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5); akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Nadto, zgodnie z treścią art. 184 Konstytucji RP, kontrolę sądową działalności administracji publicznej sprawuje Naczelny Sąd Administracyjny i inne sądy administracyjne oraz – w ograniczonym zakresie, na ściśle określonych zasadach - sądy powszechne. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest uchwała Zgromadzenia Związku Gmin [...] z dnia 21 września 2016 r. w sprawie ustalenia wysokości dopłaty na rok 2016 gmin - uczestników Związku Gmin [...]. W uchwale ustalono dopłatę dla wszystkich uczestników Związku Gmin [...] w wysokości 31,47 zł na jednego mieszkańca gminy, będącej członkiem Związku Gmin [...]. Sąd uznał za uzasadnione stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę, że rozstrzygnięcie kwestii ważności zaskarżonej uchwały nie leży w kompetencji sądu administracyjnego. Podstawa założenia związku międzygminnego jest norma art. 64 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "u.s.g.", który stanowi, że: 1. W celu wspólnego wykonywania zadań publicznych gminy mogą tworzyć związki międzygminne. Związek międzygminny może być tworzony również w celu wspólnej obsługi, o której mowa w art. 10a. 2. Uchwały o utworzeniu związku podejmują rady zainteresowanych gmin. 3. Prawa i obowiązki gmin uczestniczących w związku międzygminnym, związane z wykonywaniem zadań przekazanych związkowi, przechodzą na związek z dniem ogłoszenia statutu związku. 4. Obowiązek utworzenia związku może być nałożony tylko w drodze ustawy, która określa zadania związku i tryb zatwierdzenia jego statutu. 5. Do związków międzygminnych stosuje się odpowiednio art. 8 ust. 2-5 i art. 39 ust. 4. Jak wynika z przytoczonych unormowań, związki międzygminne są formą dobrowolnego współdziałania gmin stosowaną w celu wspólnej realizacji zadań publicznych. Do utworzenia takiego związku dochodzi w drodze porozumienia dwóch lub większej liczby gmin, związek międzygminny powstaje zatem w drodze zawartej między gminami umowy. Zaistniały w niniejszej sprawie spór jest sporem pomiędzy dwoma odrębnymi podmiotami, jakimi są Gmina i Związek i dotyczy rozliczeń z tytułu kosztów działalności tego Związku. Jak wskazano w art. 64 ust. 5 u.s.g., do związków międzygminnych stosuje się odpowiednio art. 8 ust. 2-5. Przepis art. 8 ust. 2b u.s.g. stanowi o właściwości sądów powszechnych do rozstrzygania sporów majątkowych wynikłych z porozumień, o których jest mowa w ust. 2 i 2a oraz w art. 74 ustawy. Konsekwencją jego odpowiednie stosowania do związków międzygminnych jest właściwość sądów powszechnych do rozstrzygania sporów o charakterze majątkowym wynikających z zawarcia związku międzygminnego oraz brak właściwości sądów administracyjnych w tym zakresie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażano już stanowisko, że uchwała związku międzygminnego, dotycząca rozliczeń pomiędzy gminą należącą do związku międzygminnego a tym związkiem, nie jest objęta zakresem właściwości sądów administracyjnych, określonym w art. 3 § 2 p.p.s.a. (por. m.in. postanowienie NSA z 24 października 2013 r.. II GSK 2001/13, wyrok NSA z dnia 29 maja 2012 r. II OSK 671/12, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 30 kwietnia 2010 r. III SA/Gl 1436/09, wszystkie dostępne w CBOSA na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucił skargę, bowiem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.