I SA/Gd 594/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 7 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.M. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi i uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 20 maja 2026 r. sygn. akt SKO Gd/3806/25 w przedmiocie zwrotu dotacji udzielonej w 2022 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi i uiszczenia wpisu sądowego od skargi.

D. M. (dalej jako "Skarżąca", "Strona"), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 20 maja 2026 r. w przedmiocie zwrotu dotacji udzielonej w 2022 r. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 24 lipca 2026 r. pełnomocnik Skarżącej został wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym lub przed sadami administracyjnymi, z pouczeniem, że nieuczynienie zadość wezwaniu w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia skutkować będzie odrzuceniem skargi. Ponadto zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z tego samego dnia pełnomocnik Skarżącej został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 2.178 zł, w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe zarządzenia do uzupełniania braków formalnych i fiskalnych skargi zostały doręczone pełnomocnikowi w dniu 30 lipca 2026 r. Zakreślony termin do uzupełnienia braków skargi upłynął bezskutecznie w dniu 6 sierpnia 2026 r. W piśmie z 24 sierpnia 2026 profesjonalny pełnomocnik wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi i opłacenia skargi oraz przedłożył pełnomocnictwo w do działania w imieniu Skarżącej przed Wojewódzkim Sadem Administracyjnym. Profesjonalny pełnomocnik podniósł, że korespondencja kierowana do niego została omyłkowo odebrana mimo, że pełnomocnik przebywał na urlopie za granicą. Pełnomocnik zakończył urlop w dniu 15 sierpnia 2026 r. (sobota), a w dniu 17 sierpnia (poniedziałek) powziął wiedze o fakcie otrzymania wezwania. Tym samym do uchybienia terminu doszło bez winy pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Rozpatrując wniosek Strony o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego i fiskalnego skargi, Sąd nie stwierdził istnienia takich okoliczności, które przemawiałyby za jego uwzględnieniem. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Z kolei art. 87 p.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu, i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest zatem łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a. tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Wniosek Skarżącej o przywrócenie terminu spełniał wymogi formalne, a rozważeniu podlega wyłącznie kwestia uprawdopodobnienia, że niedochowanie terminu nastąpiło bez winy Strony. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie sądowym, brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem (zob. wyrok NSA z 15 listopada 2018 r., sygn. akt II GSK 1486/18; wszystkie przywołane orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy największym w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienia NSA: z 10 września 2010 r., sygn. akt II OZ 849/10, z 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, publ. Monitor Prawniczy z 2002 r. Nr 23, poz. 1059). Nie budzi również wątpliwości, że obowiązek uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie powołującej się na tę okoliczność (zob. postanowienie NSA z 13 października 2017 r., sygn. akt II FZ 514/17). W rozpoznawanej sprawie, Skarżąca jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego. Okoliczność ta ma istotne znaczenie przy ocenie miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowych, gdyż radca prawny podlega w tym zakresie bardziej rygorystycznym kryteriom. W orzecznictwie podnosi się, że w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem podwyższonego miernika staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Tym bardziej, że skutki prawne działań i zaniechań pełnomocnika obciążają reprezentowaną przez niego stronę postępowania. Istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu. Pełnomocnik ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika, także negatywne skutki uchybień lub czynności wadliwie dokonanych. W ocenie Sądu wskazana we wniosku o przywrócenie terminu okoliczność przebywania profesjonalnego pełnomocnika na urlopie w czasie, gdy upływał termin na dokonanie czynności procesowej, nie mieści się w pojęciu "braku winy" w rozumieniu art. 87 p.p.s.a. Wyjazd na urlop nie stanowi bowiem nadzwyczajnej okoliczności, której profesjonalny pełnomocnik Skarżącej nie był w stanie przezwyciężyć albo w sposób skuteczny zapobiec. Zachowanie należytej staranności przy dochowaniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej powinno polegać na takim zorganizowaniu pracy, z ustanowieniem pełnomocnika substytucyjnego czy upoważnieniu innych osób, aby podczas nieobecności interesy strony nie doznały uszczerbku oraz możliwe było podjęcie stosownych czynności procesowych. Tym samym powołana we wniosku przyczyna uchybienia terminu nie może stanowić podstawy przywrócenia terminu. Wyjazd pełnomocnika Strony na urlop, który zbiegł się w czasie z upływem terminu do uzupełnienia braku formalnego i fiskalnego skargi, nie może być okolicznością wyłączająca winę Strony, gdyż jest to okoliczność na którą pełnomocnik miał wpływ. Tym bardziej, że miał świadomość wszczęcia procedury sądowoadministracyjnej. W związku z powyższym Sąd na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.