I SA/Gd 588/17

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy.

Wnioskiem złożonym na formularzu PPF w dniu 6 listopada 2017 r. skarżący E. G. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Z oświadczenia wnioskodawcy o jego stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), oraz dodatkowego oświadczenia przedłożonego przez niego w dniu 13 stycznia 2018 r. (data stempla pocztowego) wynika, że prowadzi on sam gospodarstwo domowe, utrzymując się z emerytur w łącznej wysokości 2.141,39 euro netto, spłaca dwa kredyty, których raty wynoszą 269,32 euro i 250 euro miesięcznie, uiszcza koszty eksploatacji zajmowanej nieruchomości w łącznej wysokości 857 euro (czynsz i opłaty za media) oraz składki na ubezpieczenie samochodu w wysokości 56,18 euro, ponosi koszty utrzymania (w tym wyżywienia i zakupu benzyny do samochodu) w wysokości 450 euro miesięcznie. Wnioskodawca nie jest właścicielem żadnych nieruchomości, posiada zasoby finansowe (na książeczce oszczędnościowej) w wysokości 1.400 euro, które zasila co miesiąc kwotą 100 euro. Wnioskodawca oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym ani rzecznikiem patentowym. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a.– prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż prawo pomocy może być przyznane temu, kto z przyczyn niezależnych od siebie nie może podołać obowiązkowi ponoszenia kosztów postępowania. Na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek przedstawienia argumentacji i dowodów potwierdzających istnienie przesłanek wskazanych w powołanym przepisie. Owo wykazanie polegać więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że uiszczenie kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w zapewnieniu koniecznego utrzymania dla składającego wniosek. Zgodnie z informacjami podanymi przez wnioskodawcę posiada on oszczędności w kwocie 1.400 euro, które co miesiąc powiększa o kwotę 100 euro. Kwota ta kilkakrotnie przewyższa wysokość mogących powstać na obecnym etapie postępowania kosztów sądowych, w szczególności wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł, jak również kosztów opłacenia zastępstwa procesowego z wyboru. Wnioskodawca nie podał istotnych powodów, dla których nie może ww. kosztów uiścić z posiadanych zasobów finansowych. Nadto podkreślenia wymaga, iż wnioskodawca uzyskuje stały i regularny dochód w wysokości 2.141,39 euro netto miesięcznie, zaś ponoszone przez niego wydatki związane z utrzymaniem (opłacenie kosztów mieszkania, wyżywienia, samochodu i spłata kredytów) wynoszą 1.882,51 euro miesięcznie. Powyższe oznacza, iż wnioskodawca dysponuje miesięcznie wolną kwotą 258 euro, którą może przeznaczyć – bez uszczerbku koniecznego utrzymania – na pokrycie kosztów postępowania, od których zwolnienia się ubiega. Z tych względów uznano, że wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.