I SA/Gd 496/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. R. w przedmiocie skargi na sposób realizacji uchwały Rady Miasta G. z dnia 22 kwietnia 2013 r. nr [...] dotyczącej wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenie stawki tej opłaty dla nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy postanawia odrzucić skargę

Pismem z dnia 5 marca 2021 r. w pkt 2 W. R. zaskarżył w całości sposób realizacji uchwały Rady Miasta G. z dnia 22 kwietnia 2013 r. nr [...] zmieniającą uchwałę Rady Miasta G. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty dla nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. W uzasadnieniu pisma skarżący wskazał, że został poinformowany poprzez ulotkę wrzuconą do skrzynki listowej o obowiązku zgłoszenia deklaracji i wypowiedzenia dotychczas istniejących umów. Nie podano żadnej informacji odnośnie sposobu realizacji zgłoszeń, w tym wysokości obciążeń finansowych. Ponadto został wprowadzony w błąd przez urzędników i zmuszony do podpisywania dokumentów w tym deklaracji dotyczących opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, których nie czytał. Utrudniano mu i jego adwokatowi dostęp do jego dokumentów. Strona podała również, że niezasadnie otrzymała informację o zaległościach w opłatach i obowiązku zapłaty, a w konsekwencji skierowano do jej majątku egzekucję i zajęto jej rachunek bankowy, celem wyegzekwowania zaległości w opłacie za odpady komunalne w wysokości 545,52 zł. Do pisma skarżący przedłożył postanowienie Prezydenta Miasta G. z dnia 19 stycznia 2021 r. nr [...]; oświadczenie strony z dnia 12 listopada 2013 r.; decyzję o umorzeniu postępowania z dnia 24 września 2015 r. nr [...]; decyzję o umorzeniu postępowania z dnia 27 listopada 2019 r. nr [...] ; pismo z dnia 7 listopada 2020 r.; pismo z dnia 24 lutego 2021 r.; wezwanie do zapłaty z dnia 1 lutego 2020 r.; nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym w raz ze sprzeciwem w sprawie o sygn. akt [...]. W odpowiedzi na skargę Gmina Miasta G. wniosła o odrzucenie skargi w zakresie zaskarżenia zawartym w pkt 2 pisma skarżącego. Organ wskazał, iż zarzuty co do rzekomej nieprawidłowości działania pracowników Urzędu Miasta lub jednostki miejskiej co do istnienia zadłużenia i jego dochodzenia w toku postępowania egzekucyjnego w administracji zostały przedstawione w przysługujących stronie środkach zaskarżenia i są przedmiotem postępowania będącego w toku. Skarżący był zobowiązanym z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w G. W dniu 30 września 2015 r. strona złożyła deklarację o ustaniu obowiązku uiszczania opłat z datą obowiązywania od 1 października 2015 r. z powodu wyjazdu. Z uwagi na brak wpłat skarżącego, w dniu 27 listopada 2020 r. wystawiono upomnienie obejmujące zaległości za okres od lutego 2015 r. do sierpnia 2015 r. Następnie został wystawiony tytuł wykonawczy obejmujące zaległości za wskazany okres, obejmujący zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami. W dniu 28 grudnia 2020 r. organ egzekucyjny wszczął egzekucje administracyjną, poprzez zajęcia rachunku bankowego. Wyegzekwowano od strony kwotę w wysokości 546,08 zł. Prezydent Miasta G. postanowieniem z dnia 19 stycznia 2021 r. oddalił skargę zobowiązanego na czynności egzekucyjną. Zażalenie strony jest rozpatrywane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G., sygn. akt [...]. Wobec powyższego wniesienie skargi i podnoszenie zarzutów tożsamych z prezentowanymi w toku postępowania odwoławczego przed SKO, jest niedopuszczalne, wobec niewyczerpania środków zaskarżenia. Organ wskazał również, że w odniesieniu do zarzutu bezprawnych działań polegających na wezwaniu do zapłaty opłat za użytkowanie wieczyste działek nie jest on przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Obecnie toczy się postępowanie sądowe przed Sądem Rejonowym G.- P., Wydział IV Cywilny, sygn. akt [...] (poprzednio [...]). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga W. R. podlega odrzuceniu. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu. Jej rozpoznanie rodziłoby bowiem nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej od aktu lub czynności objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd orzeka w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (§ 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Cześć zarzutów skargi dotyczy natomiast skargi złożonej w trybie art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021, poz. 735 ze zm.) dalej jako "k.p.a.", dotyczącej nienależytego wykonywania zadań przez pracowników Urzędu Miasta w G. polegających na nadzorowaniu gospodarowania oraz zorganizowania odbierania odpadów komunalnych z nieruchomości skarżącego. Zważyć należy, że kontroli Sądu nie podlega skarga w przedmiocie rozpatrzenia skargi złożonej w trybie art. 227 k.p.a., a zatem w ramach instytucji skargi powszechnej, o której mowa w Dziale VIII k.p.a. zatytułowanym "Skargi i wnioski". Zgodnie ze wskazanym powyżej przepisem przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwienie spraw. Organem natomiast właściwym do jej rozpatrzenia jest m.in. rada gminy (art. 229 pkt. 3 K.p.a.). W postępowaniu uregulowanym przepisami działu VIII k.p.a. nie jest rozstrzygana indywidualna sprawa administracyjna, a jedynie ocenia się zasadność skargi i informuje o sposobie załatwienia tej skargi. Postępowanie skargowe nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej czy postanowienia, lecz zawiadomieniem wnoszącego o sposobie rozpatrzenia skargi (art. 238 k.p.a.) tj. czynnością materialno-techniczną niedającą podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego (por. M. Jaśkowska, Komentarz do art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2014). Nie wywołują bowiem skutków prawnych działania faktyczne ze strefy tzw. administracji oraz akty o charakterze wyłącznie informacyjnym (por. K. Klonowski, "Kontrola sądowoadministracyjna innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa", Przegląd Prawa Publicznego 2012 s. 52). Z powyższego wynika, że załatwienie skargi w trybie art. 227 k.p.a. nie rodzi żadnych uprawnień ani obowiązków po stronie skarżącego, wynikających z przepisów prawa. W dziale VIII k.p.a. brak jest przepisu dopuszczającego możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Konsekwencją powyższego jest uznanie, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego, w tym także w sprawie działalności pracowników Urzędu Miasta G. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Należy także zauważyć, iż zgodnie z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (DZ. U. z 2020 r., poz. 713 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W myśl przytoczonego przepisu skarga odnosząca się do działań organów jednostek samorządu terytorialnego jest zatem dopuszczalna jedynie w przypadku, gdy przedmiotem skargi jest akt organu podjęty w sprawie z zakresu administracji publicznej. Nie zezwala natomiast na wnoszenie skarg na realizację i wykonywanie uchwał przez organ wykonawczy. Wymaga zaznaczenia, iż obowiązujące przepisy co do zasady przewidują dwuinstancyjną kontrolę rozstrzygnięć wydawanych przez organy administracyjne. Sądowa kontrola orzeczeń wydanych przez organy administracyjne jest natomiast dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jakie służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem administracji. Zgodnie z treścią art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Stosownie natomiast do art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Obowiązek wyczerpania toku kontroli instancyjnej oznacza, że w każdym przypadku, gdy stronie przysługuje prawo wniesienia środka zaskarżenia (odwołania, zażalenia) od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, kontrola sądowa rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji jest dopuszczalna tylko łącznie z kontrolą rozstrzygnięcia wydanego przez organ drugiej instancji. W niniejszej sprawie, wniesiona przez stronę skarga z dnia 5 marca 2021 r. obejmowała m.in. postanowienie Prezydenta Miasta G. z dnia 19 stycznia 2021 r. nr [...]. Zgodnie z pouczeniem zawartym w końcowej części tego postanowienia, stronie przysługiwało prawo wniesienia zażalenia z czego - jak wynika z odpowiedzi na skargę - skarżący skorzystał. W tym przypadku prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Gdańsku przysługuje stronie, ale na orzeczenie wydane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. po rozpatrzeniu zażalenia. Należy podkreślić, że przedmiotem kontroli w niniejszym postanowieniu nie mogły stanowić pozostałe zarzuty dotyczące bezprawnych działań polegających na wzywaniu skarżącego do zapłaty opłat za użytkowanie wieczyste, a także zarzuty związane z toczącym się postępowaniem przed sądem powszechnym. Przedmiot skargi w tym zakresie nie spełnia warunku określonego w art. 3 § 2 p.p.s.a., bowiem nie należy do kognicji sądów administracyjnych. Mając na uwadze, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a. w związku z art. 52 § 1 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w sentencji postanowienia.