I SA/Gd 431/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 września 2014 r. sprawy ze skargi J.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od sprzedaży nieruchomości w 2007 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pismem z dnia 22 kwietnia 2013 r., J. R. zwrócił się do organu pierwszej instancji z prośbą o umorzenie zaległego podatku ze sprzedaży mieszkania w dniu 5 grudnia 2007 r., wraz z odsetkami za zwłokę, powołując się na stan zdrowia i sytuację życiową. Uzasadniając powyższe wnioskodawca oświadczył, że dokonał zbycia nieruchomości z przyczyn losowych, gdyż po utracie w 2007 r. pracy i pogorszeniu stanu zdrowia nie mógł spłacić zaciągniętych kredytów mieszkaniowych i "pochodnych". Uzyskany dochód ze sprzedaży mieszkania pozwolił mu zlikwidować zadłużenie, aby po uzyskaniu pracy nabyć mieszkanie. Jednocześnie J. R. wskazał, że od 1998 r. przewlekle choruje oraz, że od dnia 10 listopada 2008 r. posiada orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności, zaś od dnia 23 kwietnia 2010 r. znaczny stopień niepełnosprawności. Jednocześnie podatnik powołał się m.in. na okoliczność, że od 2008 r. korzysta z pomocy społecznej otrzymując zasiłek stały w wysokości 389,00 zł i zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153,00 zł a także, że ponad cztery lata dochodzi swoich praw o rentę. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 6 sierpnia 2013 r. odmówił umorzenia zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od sprzedaży nieruchomości w 2007 r. w kwocie 15.858,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 8.696,00 zł. Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie J. R. złożył w dniu 7 września 2013 r. odwołanie od decyzji. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 17 stycznia 2014 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. Z uzasadnienia decyzji wynika, że Dyrektor Izby Skarbowej zaakceptował stanowisko organu pierwszej instancji, w którym po ustaleniu aktualnej sytuacji majątkowej i zdrowotnej skarżącego powołując się na uznaniowość tego rodzaju rozstrzygnięć wskazano, że w wyniku sprzedaży mieszkania w 2007 r. podatnik dysponował środkami finansowymi umożliwiającymi zapłatę podatku - i mimo tego - świadomie tej należności nie zapłacił, preferując konieczność uregulowania innych swoich długów. Na decyzję z dnia 17 stycznia 2014 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wnosząc - jak można wnioskować z jej treści - o uchylenie decyzji, przypomniała swoją sytuację majątkową i zdrowotną. Przedstawiła też dokument potwierdzający, że od lat utrzymuje się ze środków uzyskiwanych z pomocy społecznej. W skardze i w piśmie procesowym zawarto też zastrzeżenia do legalności decyzji wymierzającej podatek. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Twierdzenie, że ulga w postaci umorzenia podatku nie może przysługiwać tym, którzy świadomie tego podatku nie odprowadzili, mimo że dysponowali niezbędnymi do tego środkami tj., środkami ze sprzedaży nieruchomości jest oczywiście co do zasady prawidłowe. Jednak w sytuacji, gdy zdarzenie, którego skutkiem był taki przychód, miało miejsce wiele lat temu, tezę tę można głosić tylko w sytuacji gdy istnieje prawdopodobieństwo, że podatnik choćby w jakimś zakresie te środki nadal ma w dyspozycji. Okoliczności w tej sprawie ustalone dotyczące warunków, w jakich żyje obecnie skarżący, nie pozostawiają złudzeń, że w tej sprawie taka sytuacja nie występuje. Organy bowiem ustaliły, że skarżący człowiek na pewno ciężko chory, utrzymuje się wyłącznie ze środków otrzymywanych z pomocy społecznej. Zgodnie z treścią art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Oznacza to konieczność zbadania przesłanek wynikających z tego przepisu. Sąd nie przywołuje w tym miejscu bogatego orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczącego właściwej interpretacji tychże, albowiem najistotniejsza w tej sprawie jest konstatacja, iż organ nie dokonał oceny, czy "ważny interes dłużnika" nie przemawia za umorzeniem należności. Jak podkreślił bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 marca 2007 r. II GSK 345/06 "sytuacja, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb do środków pomocy państwa, nie jest zgodna z interesem tego obywatela, jednocześnie nie jest również zgodna z interesem publicznym". Podzielając w pełni stanowisko, Sąd wskazuje, że wobec ustalenia w niniejszej sprawie, że skarżący utrzymuje się wyłącznie ze środków uzyskiwanych z pomocy społecznej, oczekiwanie zapłaty zaległego podatku w istocie oznaczałoby zapłatę należności Skarbu Państwa z tychże środków. Taka zaś sytuacja nie może znaleźć akceptacji, albowiem oznacza naruszenie przesłanek, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Powyższe stanowi zatem o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Nie oznacza jednak słuszności argumentów skargi skierowanych do decyzji wymiarowej, bowiem ta decyzja nie podlegała kontroli w niniejszej sprawie. Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł w myśl art. 145 § 1 pkt 1a) i c) oraz art. 152 p.p.s.a.