I SA/Gd 378/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Protokolant Specjalista Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 20 lutego 2025 r. nr 2201-IEW.4263.43.2024/HS w przedmiocie odmowy odroczenia i rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za I kwartał 2024 r. oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z dnia 20 lutego 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej jako Dyrektor IAS lub organ odwoławczy), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 220 § 2, art. 67a § 1 pkt 2 i art. 67b § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111 – dalej jako "O.p."), po rozpatrzeniu odwołania Z. B. – dalej jako strona, podatnik lub Skarżący od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Starogardzie Gdańskim (dalej: Naczelnik US lub organ I instancji) z 22 października 2024 r. w przedmiocie odmowy odroczenia i rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za I kwartał 2024 r. w kwocie 587,00 zł, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy: W piśmie z 25 kwietnia 2024 r. podatnik złożył wniosek o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za I kwartał 2024 r., bądź o rozłożenie płatności na raty lub odroczenie terminu zapłaty podatku. Podatnik powołał się na trudną sytuację finansową (jak wskazał - znaną organowi z urzędu), zdrowotną i techniczną. Podatnik wniósł o udzielenie ulgi, która nie stanowi pomocy publicznej. Organ skierował do strony wezwania z dnia 26 kwietnia 2024r. I dnia 25 lipca 2024r. do sprecyzowania wniosku w części dotyczącej rozłożenia na raty oraz odroczenia płatności oraz wezwania o uzupełnienie wniosku przez złożenie wskazanych dokumentów dotyczących sytuacji zdrowotnej i materialnej. Strona nie złożyła oświadczenia oraz dokumentów. Decyzją z 22 października 2024 r. Naczelnik US odmówił stronie odroczenia i rozłożenia na raty ww. zaległości podatkowej. Odrębnym postanowieniem Naczelnik US odmówił wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia wskazanej zaległości. W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik wniósł o jej uchylenie. Podatnik zarzucił, że decyzja oraz wnioski wyciągane z materiału dowodowego są dowolne; podał, że składając wniosek wskazywał na trudną sytuację finansową, techniczną i zdrowotną. W ocenie strony zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do uznania ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. Podatnik zarzucił również dowolność w ocenie dowodów, o czym świadczyć ma sposób ustalenia wysokości dochodu poprzez pominięcie obowiązkowych składek ZUS. W ocenie strony, po odliczeniu składek oraz kwoty świadczenia pielęgnacyjnego pozostaje dochód poniżej progu egzystencji i minimum socjalnego, czego organ również nie uwzględnił. Podatnik podkreślił, że jest zmuszony korzystać z pomocy MOPS, celem uzyskania dodatków osłonowych i zasiłków. Decyzją z 20 lutego 2025 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Na wstępie organ odwoławczy, wskazując na treść art. 67a O.p. wyjaśnił, że przyznanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych opiera się na uznaniu administracyjnym. Oznacza to, że organ podatkowy może, ale nie musi wydać decyzji pozytywnej, czyli zastosowanie ustanowionych regulacji w zakresie ulg jest prawem, a nie obowiązkiem organów podatkowych. Kolejno wyjaśnił zwroty "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny". Dyrektor IAS wskazał, że z akt sprawy wynika, że organ I instancji dążąc do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie pismem z 26.04.2024 r. wezwał stronę do złożenia oświadczenia o stanie majątkowym (formularz nr FK-006/1) wraz z dokumentami potwierdzającymi wszystkie dane w nim zawarte, formularza informacji z danymi pozwalającymi na dokonanie oceny sytuacji ekonomiczno- finansowej firmy (formularz nr FK-010/1), zestawiania księgi przychodów i rozchodów za 2024 r. oraz dokumentów potwierdzające okoliczności, na które strona powołuje się we wniosku tj. trudną sytuację finansową, zdrowotną i techniczną. Podatnik w odpowiedzi z 21.05.2024 r. wyjaśnił, że z uwagi na wypadek drogowy, któremu uległ oraz problemy techniczne, nie jest w stanie sprostać treści wezwania. W odpowiedzi na kolejne wezwania organu, podatnik informował, że przebywał na zwolnieniu lekarskim, a mimo zawiadomienia o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego, z uprawnienia tego nie skorzystał. Zdaniem organu odwoławczego, podatnik nie uzupełnił złożonego wniosku o wymagane informacje, wyjaśnienia i stosowne dowody. Nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających sytuację finansową. Nie wykazał z kim prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Nie przedstawił, jakie dochody uzyskuje z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, czy i jakie wydatki ponosi z tytułu utrzymania gospodarstwa domowego, pożyczek, kredytów. Nie udokumentował również w toku prowadzonego postępowania podatkowego, że korzysta z pomocy opieki społecznej lub pomocy osób trzecich. Z księgi wieczystej posiadanej nieruchomości wynika, że została ustanowiona hipoteka na rzecz Banku, jednakże podatnik nie wyjaśnił i nie udokumentował, czy nadal te zobowiązania na rzecz banku istnieją, a jeśli tak to jaki jest ich aktualny stan oraz czy są one spłacane i ewentualnie w jakich kwotach następuje ich spłata. Podatnik powołał się na swoją "trudną" sytuację zdrowotną i "techniczną (uszkodzony komputer i telefon)". Również i te okoliczności nie zostały przez stronę wykazane za pomocą dowodów. Zdaniem Dyrektora IAS podatnik nie wykazał, iż w sprawie zachodzą przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, które uzasadniałyby przyznanie ulgi, o którą wnosił. W tej sytuacji przychylenie się do wniosku jest niemożliwe. Organ odwoławczy zauważył, że z prowadzonej działalności w 2023 r. podatnik uzyskał dochód w wysokości 18.718,23 zł (przychód w wysokości 106.224,70 zł pomniejszony o koszty uzyskania przychodów w wysokości 87.506,47 zł). Ponadto w I i II kwartale 2024 r. uzyskał sprzedaż w wysokości 30.535,00 zł, dokonał pozostałych nabyć na kwotę 25.951,00 zł, jak również dokonał nabyć wewnątrzwspólnotowych na kwotę 322,00 zł. Powyższe umacnia wniosek, że umorzenie zaległości byłoby przedwczesne, gdyż podatnik uzyskiwał przychody, wykazywał sprzedaż, czyli ma możliwości zarobkowania. Podatnik jest osobą w wieku aktywności zawodowej, a w prowadzonym postępowaniu nie wykazał przeciwwskazań do podjęcia działań zarobkowych celem uregulowania zaległości w podatku od towarów i usług za I kwartał 2024 r. w kwocie 587 zł. Organ odwoławczy podkreślił, że udzielenie ulgi w spłacie należności podatkowych byłoby przedwczesne, a organy podatkowe wydając w tej kwestii pozytywną decyzję świadomie zrezygnowałyby z należności przysługujących Skarbowi Państwa i takim działaniem przekroczyłyby ramy upoważnienia ustawowego. W kontekście posiadanych zobowiązań wobec innych podmiotów – Dyrektor IAS zauważył, że podatnik posiada zajęcia komornicze - Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Starogardzie Gdańskim wystawił 6.06.2023 r. zajęcie wierzytelności na kwotę należności głównej 8.831,57 zł - sprawa KMP 78/13, Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Starogardzie Gdańskim wystawił 6.02.2024 r. zajęcie wierzytelności na kwotę należności głównej 1.540,23 zł - sprawa GKM 87/22 oraz 21.02.2024 r. na kwotę innych kosztów sądowych 472,50 zł - sprawa GKM 95/22. Zatem w sytuacji, gdy inni wierzyciele podejmują czynności celem wyegzekwowania swoich należności, przyznanie stronie ulgi w spłacie w postaci umorzenia zaległości podatkowej byłoby nieuzasadnione i przedwczesne, a także stawiałoby wierzyciela publicznego w pozycji gorszej od innych wierzycieli. W ocenie Dyrektora IAS, zaległość podatkowa w podatku od towarów i usług za I kwartał 2024 roku w kwocie 587 zł nie powstała na skutek nadzwyczajnych okoliczności niezależnych od strony postępowania, lecz jest wynikiem nieprawidłowości co do terminowego wywiązywania się z obowiązków podatkowych. Zatem skoro powstała zaległość podatkowa stanowi konsekwencję zaniechania strony (niewywiązania się z ustawowego obowiązku terminowej zapłaty podatku od towarów i usług za I kwartał 2024 r.) to nie sposób uznać, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy zaistniały przesłanki uzasadniające przyznanie wnioskowanej ulgi w spłacie. Należność podatkowa objęta niniejszym postępowaniem powstała w związku z prowadzoną przez stronę od 13.09.2013 r. działalnością gospodarczą, polegającą w przeważającej mierze na sprzedaży detalicznej prowadzonej przez domy sprzedaży wysyłkowej lub internet, która jest działalnością profesjonalną, prowadzoną na własny rachunek i własne ryzyko. Odnośnie sytuacji technicznej Dyrektor IAS wskazał, że pomimo zgłaszanych trudności, uszkodzony komputer czy telefon pozwala stronie na prowadzenie działalności gospodarczej o takim charakterze, a co za tym idzie nie może być argumentem przemawiającym za nieuregulowaniem należności podatkowych, bądź za zasadnością udzielenie ulgi w spłacie. Po przeanalizowaniu przebiegu postępowania dowodowego, w ocenie Dyrektora IAS Naczelnik US uczynił zadość zasadom postępowania dążąc do właściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy i wnikliwie rozpatrując zebrany materiał dowodowy. Kierując się zaś regułami uznania administracyjnego organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż w rozpatrywanym przypadku nie zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem wnioskowanej ulgi w spłacie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wyjaśnia zasadność przesłanek, którymi organ pierwszej instancji kierował się przy załatwieniu sprawy. Uzasadniając odmowę udzielenia ulgi w spłacie organ pierwszej instancji wskazał powody, dla których podjął takiego rodzaju rozstrzygnięcie, a swoje stanowisko w niniejszej sprawie umotywował. Samo stwierdzenie, że wnioski organu wynikające z zebranego materiału dowodowego są odmienne od oczekiwań, strony nie stanowi o naruszeniu przepisów wskazanych w odwołaniu. Decyzja Dyrektora IAS została doręczona stronie drogą elektroniczną w dniu 7 marca 2025 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego, wskazując, że została mu ona doręczona z naruszeniem przepisów, albowiem nie wyraził zgody na doręczanie pism drogą elektroniczną. W uzasadnieniu Skarżący, wskazując na trudną sytuację materialną i zdrowotną, zarzucił organowi odwoławczemu błąd w ustaleniach faktycznych polegający na niewłaściwej ocenie ważnego interesu podatnika poprzez nieuznanie sytuacji, w jakiej Skarżący znalazł się za trudną i nadzwyczajną. Skarżący wskazał na problemy zdrowotne związane z wypadkiem, któremu uległ oraz fakt, że w roku poprzedzającym nie uzyskał dochodów z samozatrudnienia. Skarżący podniósł również, że organ egzekucyjny przyczynił się do powstania zaległości podatkowych, albowiem wbrew wskazaniom strony, błędnie zaksięgował kwoty uzyskane z egzekucji. Skarżący podkreślił, że z uwagi na niski dochód została mu przyznana pomoc społeczna z MOPS, co organ podatkowy winien uwzględnić przy ocenie sytuacji materialnej i bytowej strony. Postanowieniem z dnia 12 listopada 2025 r. sygn. akt I SA/Gd 332/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że decyzja Dyrektora IAS z 20 lutego 2025 r. nie została prawidłowo doręczona podatnikowi, a co za tym idzie nie wywołała ona żadnych skutków prawnych, a tym samym nie można było od niej wnieść skutecznie skargi do sądu administracyjnego, ponieważ nie rozpoczął się bieg 30-dniowego terminu do wniesienia skargi. Sąd podzielił w tym zakresie stanowisko wyrażone w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z 7 marca 2022 r. (I FPS 4/21, ONSAiWSA 2022, nr 4, poz. 51), że brak skutecznego doręczenia powoduje, że nie powstają żadne skutki materialnoprawne ani procesowe będące następstwem prawidłowego doręczenia. Skoro ww. decyzja nie może zostać uznana za doręczoną prawidłowo, to nie było możliwe skuteczne wniesienie w jej przedmiocie skargi do sądu administracyjnego. Dyrektor IAS zobligowany do prawidłowego doręczenia ww. decyzji z 20 lutego 2025 r. skierował ją ponownie do Skarżącego za pośrednictwem poczty, na wskazany adres do korespondencji. Decyzję doręczono Skarżącemu w dniu 11 marca 2026 r. Pismem z dnia 6 kwietnia 2026 r. Skarżący ponownie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na ww. decyzję Dyrektora IAS. Przedmiotowej decyzji Skarżący zarzucił dowolność w ocenie dowodów, manipulowanie dowodami i pogwałcenie zasad sprawiedliwości, równości, bezpieczeństwa i zaufania do organów. Wskazał też, że organy podatkowe posiadają wiedzę o jego działalności i dochodach. Do skargi Skarżący załączył kopię skargi z 7 kwietnia 2025 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność z prawem zaskarżonych decyzji. Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona do Sądu decyzja wbrew zarzutom skargi nie narusza przepisów prawa w stopniu skutkującym wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego. Organy podatkowe w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy zebrały materiał dowodowy, który wnikliwie oceniły w kontekście prawidłowo przywołanego stanu prawnego, zaś wyciągniętym wnioskom nie sposób zarzucić dowolności. W rozpoznawanej sprawie kwestia sporna sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w okolicznościach sprawy, organy podatkowe zasadnie odmówiły Skarżącemu rozłożenia na raty lub odroczenia zapłaty wskazanej zaległości podatkowej. Zgodnie z treścią art. 67a § 1 pkt 2 O.p. organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej. Z przepisu tego jak trafnie wywiodły organy podatkowe wynika, że decyzje organów podatkowych w sprawie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych mają charakter uznaniowy, są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ podatkowy może ale nie musi wydać decyzji pozytywnej, czyli zastosowanie ustanowionych w ww. regulacji ulg jest prawem, a nie obowiązkiem organów podatkowych. Zatem nawet zaistnienie jednej z przesłanek określonych w art. 67a § 1 O.p. nie musi prowadzić do pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Uznanie administracyjne nie oznacza oczywiście swobody decyzji dla organu administracji, lecz jest ograniczone kierunkowymi dyrektywami wyboru, jakimi są użyte w treści przepisu zwroty ważny interes podatnika oraz interes publiczny. Organy prawidłowo również wywiodły, co należy rozumieć przez ważny interes podatnika, jak również interes publiczny. Należy podkreślić, że udzielenie ulg w spłacie wskazanych w art. 67a O.p., jest instytucją nadzwyczajną, tym samym wypadki społeczne i gospodarcze warunkujące udzielenie tej ulgi muszą posiadać tę samą cechę; nie można z przedmiotowych instytucji czynić środka stosowanego powszechnie i w tym zakresie przyznanie ulg należy traktować jako odstępstwo od zasady sprawiedliwości społecznej - powszechności i równości opodatkowania, która została zapisana w art. 84 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Przystępując do rozważań w przedmiocie ulg podatkowych, należy zaznaczyć, że zastosowanie ulgi jest instytucją o charakterze wyjątkowym, bowiem zasadą jest terminowe płacenie podatków. Wszelkie ulgi podatkowe są wyjątkiem i istotnym odstępstwem od zasady powszechności i równości opodatkowania. W związku z takim charakterem ulg podatkowych oraz faktem, że udzielanie ulg w spłacie podatków traktowane jest co do zasady jako jedna z form pomocy udzielanej przez państwo, pomoc taka dopuszczalna jest w ściśle określonych w przepisach prawa sytuacjach. Taką sytuację przewiduje art. 67a § 1 pkt 2 O.p. Przepis ten zawiera oprócz uznania administracyjnego dwa pojęcia niedookreślone, jakimi są "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny". Pojęcia te ograniczają zakres stosowanego uznania. Wskazują one bowiem sytuację faktyczną, w której można dokonać umorzenia zaległości podatkowej. Inaczej mówiąc pojęcia ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego stanowią warunki skorzystania przez organ podatkowy z uznania. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 sierpnia 2010 r., sygn. akt II FSK 689/09 (dostępny w elektronicznej centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako “CBOSA"), organ podatkowy dysponuje pewnym marginesem swobody zarówno w odniesieniu do wykładni tych pojęć, jak i oceny sytuacji faktycznej sprawy. Tej swobody nie można jednak utożsamiać z uznaniem administracyjnym. Weryfikacja istnienia przesłanek udzielenia ulgi, o jakiej mowa w art. 67a § 1 pkt 2 O.p., poddana jest bowiem rygorom postępowania podatkowego. Posłużenie się przez ustawodawcę pojęciami niedookreślonymi wymaga mianowicie od organu wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych po to, aby na tej podstawie stwierdzić, czy dana sytuacja faktyczna mieści się w zakresie przesłanki ważnego interesu podatnika tudzież interesu publicznego, czy też nie. Natomiast z samym uznaniem będziemy mieli do czynienia dopiero wówczas, gdy organ podatkowy stwierdzi istnienie jednej z tych przesłanek lub obu łącznie. Jeżeli jednak nie stwierdzi wystąpienia sytuacji odpowiadających użytym pojęciom ważnego interesu podatnika tudzież interesu publicznego, wówczas w ogóle nie będzie wchodziło w grę zastosowanie przez ten organ uznania administracyjnego. Oznacza to, że w takim przypadku organ nie będzie dysponował wyborem, tylko decyzja będzie miała charakter związany (por. M. Jaśkowska, glosa do wyroku NSA z 26 września 2002 r., III SA 659/01, OSP 2003, nr 9, s. 481). Przesłanki udzielenia ulgi w spłacie zaległości podatkowej, wymienione w art. 67a § 1 pkt 2 O.p., ważny interes podatnika oraz interes publiczny stanowią terminy nieostre, co oznacza, że ich treść musi być ustalona w konkretnej sprawie. Dla organu podatkowego oznacza to, że w każdej rozpatrywanej sprawie indywidualnie musi on ustalić i ocenić na czym polega ważny interes podatnika oraz interes publiczny. Kryterium ważnego interesu podatnika wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które uniemożliwiają wywiązanie się z ciążących obowiązków podatkowych bez doraźnej pomocy ze strony organów podatkowych. Nakaz uwzględnienia interesu publicznego oznacza dyrektywę postępowania, zgodnie z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego. Użyty w powołanej regulacji zwrot "może" oznacza, że organ przy rozpatrywaniu sprawy i wydaniu rozstrzygnięcia działa w ramach uznania administracyjnego. Przedmiotem uznania jest tutaj określenie skutku prawnego w postaci umorzenia bądź też odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Takie pojęcie uznania jest akceptowane w orzecznictwie (wyrok NSA z dnia 29 października 2010 r., sygn. akt II FSK 1017/09, CBOSA). Tożsame poglądy wyrażane są w literaturze (Dowgier R., Etel L, Kosikowski C, Pietrasz P., Popławski M., Presnarowicz S., komentarz do art. 48 O.p. LEX 2011). W przypadku stwierdzenia przesłanki organ może wniosek uwzględnić lub odmówić jego uwzględnienia, ma prawo wyboru rozstrzygnięcia. Zaznaczyć jednak trzeba, że wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z prawidłowo przeprowadzonego postępowania. Z kolei sądowa kontrola tego rodzaju decyzji sprowadza się do oceny, czy organ zbadał sprawę pod kątem wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 67a § 1 O.p., tj. istnienia w danej sprawie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Sądową kontrolą nie jest natomiast objęte rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonania przez organ wyboru. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji uznaniowej. Tak też konstrukcja uznania administracyjnego rozumiana jest w orzecznictwie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1117/08, CBOSA) oraz w literaturze (por. B. Dauter w: S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2010, s. 378 i n.). Podkreśla się mianowicie, że w świetle przyjętej w przepisach Ordynacji podatkowej koncepcji uznania administracyjnego, organ jest skrępowany w zakresie oceny przesłanek zastosowania ulgi, ale pozostaje nieskrępowany w zakresie tego, jak postąpić w przypadku ich stwierdzenia. Uznanie nie wyraża się zatem w swobodzie oceny w danym stanie faktycznym sprawy okoliczności odpowiadających użytym pojęciom ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet przy ich ustaleniu (zob. R. Dowgier w: System prawa finansowego, pod red. L. Etela, tom III, Prawo daninowe, 2010 r., s. 569 i przywołany tam wyrok NSA). Wystąpienie powyższych przesłanek nie zobowiązuje organu podatkowego do udzielenia ulgi. Przepis ten nie wyznacza bowiem decyzji organu podatkowego, lecz pozostawia mu wybór co do jej podjęcia. Taka konstrukcja wywiera daleko idące skutki w zakresie kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej. Sąd nie rozstrzyga bowiem o tym, czy umorzyć zaległość, lecz bada, czy organ podatkowy wydał decyzję z zachowaniem przepisów postępowania. Kontroli Sądu nie podlega zatem uznanie samo w sobie, ale poprawność postępowania dowodowego i wyciągniętych zeń wniosków co do tego, czy dany stan faktyczny wypełnia użyte w art. 67a § 1 pkt 2 O.p. pojęcia niedookreślone ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Kontrola sądowa nie powinna więc odnosić się do kryteriów celowościowych czy słusznościowych. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że organy podatkowe dokonały prawidłowej wykładni art. 67a § 1 O.p. i nie naruszyły przy tym zasad odnoszących się do oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. W opinii Sądu organ pierwszej instancji odniósł się do istoty wniosku i dokonał właściwej oceny przesłanek odroczenia terminu zapłaty lub rozłożenia na raty zaległości, o których mowa w art. 67a O.p. Wbrew zarzutom skargi, organy nie utożsamiły wskazanych przesłanek wyłącznie z okolicznościami nadzwyczajnymi, co w opinii Sądu było prawidłowe. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ podatkowy, wykluczając istnienie ważnego interesu podatnika i interesu publicznego utożsamia je ze zobiektywizowanymi kryteriami, zgodnymi z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także kwestie majątkowe. Natomiast przez interes publiczny rozumie dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp. W rozpoznawanej sprawie organ w kontekście rozważenia możliwości zastosowania ulgi określonej w art. 67a § 1 O.p. dokonał analizy typowych przesłanek takich jak stan majątkowy, rodzinny i zdrowia Skarżącego. Skarżący nie wykazał skutecznie, by w jego przypadku zaistniały szczególne i wyjątkowe okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie ulgi w zapłacie zaległości podatkowych. Tym samym nie doszło do pominięcia żadnych istotnych okoliczności faktycznych, a jedynie do odmiennej oceny ich całokształtu przez organy podatkowe Nie do przyjęcia jest zastosowanie ulgi w postaci rozłożenia na raty lub odroczenia płatności zaległości podatkowej podatnikowi posiadającemu majątek, gdyż byłoby to sprzeczne z interesem społecznym oraz konstytucyjną zasadą sprawiedliwości społecznej. Zasadnie, zdaniem Sądu, Dyrektor IAS stwierdził zatem, że ważny interes podatnika należy rozpatrywać przy uwzględnieniu nie tylko osiąganych dochodów oraz sytuacji rodzinnej i zdrowotnej, ale także posiadanego majątku, który może stanowić zabezpieczenie spłaty zobowiązań. Trafnie także uznały organy podatkowe argumentując, że przeciwko uwzględnieniu żądania Skarżącego przemawiał interes publiczny, gdyż udzielenie ulgi stawiałoby go w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do innych podatników. W celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego, Naczelnik US pismem z 26.04.2024 r. wezwał Skarżącego do złożenia oświadczenia o stanie majątkowym wraz z dokumentami potwierdzającymi wszystkie dane w nim zawarte. W odpowiedzi z 21.05.2024 r. Skarżący wskazał, że z uwagi na wypadek drogowy, któremu uległ i trudności techniczne ze sprzętem nie jest w stanie sprostać wezwaniu. Kolejno, pismem z 27.05.2024 r. Naczelnik US ponownie wezwał Skarżącego do wskazania terminu, do którego Skarżący zobowiązuje się sprostać ww. wezwaniu oraz do przedstawienia dokumentów potwierdzających wypadek drogowy, na który Skarżący się powołuje. W odpowiedzi z 24.06.2024 r. Skarżący podał, że nadal przebywa na zwolnieniu lekarskim. Następnie pismem z 25.06.2024 r. organ pierwszej instancji wezwał Skarżący m.in. do wskazania do kiedy Skarżący przebywa na zwolnieniu lekarskim, a także po raz kolejny wezwał do wskazania do kiedy Skarżący zobowiązuje się sprostać wezwaniu z 26.04.2024 r. W odpowiedzi z 18.07.2024 r. Skarżący podał, że nadal przebywa na zwolnieniu lekarskim (do 22.07.2024 r.). Skarżący wskazał, że w czerwcu otrzymał skierowanie do lekarza ortopedy (termin przyjęcia 21.08.2024 r.). Skarżący podał, że ma kłopoty z rękoma - przypuszcza, że ma zerwane, naderwane ścięgna lub mięśnie nadgarstka, kciuka w wyniku zdarzenia. Skarżący nie wie, jakie ma przedstawić dokumenty na okoliczność wypadku jako rowerzysta, gdyż nie ma papierowego zwolnienia, a recepty są elektroniczne. Skarżący z uwagi na mnogość spraw nie pamięta, co było w wezwaniu z 26.04.2024 r. Skarżący wskazał, że awaria prądu doprowadziła do awarii komputera i telefonu. W dniu 25.07.2024 r. Skarżący ponownie został wezwany przez Naczelnika US do przedstawienia sytuacji finansowej i zdrowotnej (w tym dokumentów dotyczących wypadku drogowego), celem wykazania okoliczności mogących świadczyć o wystąpieniu w sprawie Skarżącego ważnego interesu podatnika. W załączeniu organ pierwszej instancji ponownie przekazał do wypełnienia formularze, które Skarżący otrzymał już uprzednio wraz z wezwaniem z 26.04.2024 r. W odpowiedzi z 11.08.2024 r. Skarżący podał, że przebywa na zwolnieniu lekarskim od 9.08.2024 r. Pismem z 9.09.2024 r. Naczelnik US zawiadomił Skarżącego o wyznaczeniu terminu na wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Zawiadomienie to Skarżący odebrał 1.10.2024 r., lecz w zakreślonym terminie nie skorzystał z przysługujących uprawnień. Powyższe potwierdza, że pomimo wielokrotnych wezwań Skarżący nie uzupełnił złożonego wniosku o wymagane informacje, wyjaśnienia i stosowne dowody. Podsumowując, organy podatkowe zasadnie uznały, że okoliczności wskazane przez Skarżącego w trakcie toczącego się postępowania nie stanowią przesłanki do udzielenia wnioskowanej ulgi w spłacie, nie potwierdzają też wystąpienia ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego. Skarżący nie przedstawił żadnych wiarygodnych dokumentów potwierdzających swoje stanowisko, w toku postępowania pozostawał bierny, co czyni jego twierdzenia gołosłownymi. Pomimo kilkakrotnych wezwań Skarżący nie uzupełnił złożonego wniosku o wymagane informacje, wyjaśnienia i stosowne dowody. Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających sytuację finansową. Skarżący nie wykazał z kim prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Nie przedstawił dokumentacji medycznej potwierdzającej uszczerbek na zdrowi wywołany zdarzeniem drogowym. Skarżący nie przedstawił jakie dochody uzyskuje z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, czy i jakie wydatki ponosi z tytułu utrzymania gospodarstwa domowego, pożyczek, kredytów. Skarżący nie udokumentował również w toku prowadzonego postępowania podatkowego, że korzysta z pomocy opieki społecznej lub pomocy osób trzecich. Z księgi wieczystej posiadanej przez Skarżącego nieruchomości wynika, że została ustanowiona hipoteka na rzecz Banku Millenium S.A, jednakże Skarżący nie wyjaśnił i nie udokumentował, czy nadal te zobowiązania na rzecz banku istnieją, a jeśli tak to jaki jest aktualny stan zaległości wobec tego podmiotu oraz czy jest ono spłacane i ewentualnie w jakich kwotach następuje jego spłata. Podkreślić też należy, że Skarżący powołał się na swoją "trudną" sytuację zdrowotną i "techniczną (uszkodzony komputer i telefon)". Również i te okoliczności nie zostały przez Skarżącego wykazane za pomocą dowodów, pomimo wezwania. Trafnie organ ustalił, że z prowadzonej działalności w 2023 r. Skarżący uzyskał dochód 18.718,23 zł (przychód w wysokości 106.224,70 zł pomniejszony o koszty uzyskania przychodów w wysokości 87.506,47 zł). Skarżący wykazał sprzedaż w I i II kwartale 2024 r. w kwocie 30.535,00 zł, dokonał pozostałych nabyć na kwotę 25.951,00 zł, jak również dokonał nabyć wewnątrzwspólnotowych na kwotę 322,00 zł. Powyższe umacnia wniosek, że umorzenie zaległości Skarżącego byłoby przedwczesne, gdyż Skarżący uzyskiwał przychody, wykazywał sprzedaż, czyli ma możliwości zarobkowania. Skarżący jest osobą w wieku aktywności zawodowej, a w prowadzonym postępowaniu nie wykazał przeciwwskazań do podjęcia działań zarobkowych celem uregulowania zaległości od towarów i usług za I kwartał 2024 r. w kwocie 587 zł. Ponadto w kontekście posiadanych zobowiązań wobec innych podmiotów – Zasadnie Dyrektor IAS ustalił, że Skarżący posiadał zajęcia komornicze, stąd też organy podatkowe słusznie wywiodły, że nieuzasadnionym i przedwczesnym byłoby umorzenie zobowiązań w sytuacji, gdy inni wierzyciele podejmują czynności do wyegzekwowania swoich należności, co stawiałoby wierzyciela publicznoprawnego w gorszej pozycji niż innych. Odnosząc się do wyjaśnień Skarżącego w kwestii "umorzenia" zajęcia komorniczego, Sąd stwierdza, że Skarżący miał możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie i mógł wnieść uwagi do zgromadzonych akt sprawy. Zarówno przed organem I jak i II instancji Skarżący nie skorzystał z przysługującego prawa do wypowiedzenia się w sprawie. Organy podatkowe przychyliły się dwukrotnie do wniosku Skarżącego o przesłanie zebranego materiału dowodowego. Sąd aprobuje również twierdzenia organów podatkowych, że zaległość podatkowa w podatku od towarów i usług za I kwartał 2024 roku w kwocie 587 zł nie powstała na skutek nadzwyczajnych okoliczności niezależnych od postępowania Skarżącego, lecz jest wynikiem nieprawidłowości co do terminowego wywiązywania się przez Skarżącego z obowiązków podatkowych. Zatem skoro powstała zaległość podatkowa stanowi konsekwencję zaniechania Skarżącego (niewywiązania się z ustawowego obowiązku terminowej zapłaty podatku od towarów i usług) to nie sposób uznać, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy zaistniały przesłanki uzasadniające przyznanie wnioskowanej ulgi w spłacie. Ryzyko związane z prowadzoną działalnością ponosi zawsze podmiot ją prowadzący, który dbając o swój interes winien podejmować decyzje w sposób rozsądny i przemyślany oraz zważać na wysokość dochodów, obciążenia oraz zabezpieczyć środki na zapłatę zobowiązań podatkowych, co trafnie podkreślił Dyrektor IAS. Zarzutu dotyczącego powstania zaległości podatkowej w wyniku wcześniejszych przeksięgowań wykracza poza granice kognicji Sadu w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Sądu, organy podatkowe przeprowadziły postępowanie w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący. Uzyskane dowody poddane zostały wnikliwej i poprawnej ocenie. Zaskarżona decyzja została prawidłowo uzasadniona i zawiera zarówno pełne uzasadnienie faktyczne, jak i prawne. Nie powstały również wątpliwości dotyczące treści przepisów prawa materialnego. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną.