I SA/Gd 347/23

Dnia 18 lipca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2023 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku P. Sp. z o.o. z siedzibą w M. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 8 lutego 2023 r., Sygn. akt SKO Gd/4017/22 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2022 rok p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi

Postanowieniem z dnia 15 maja 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę P. Sp. z o.o. z siedzibą w M. (dalej w skrócie zwana Spółką) z uwagi na uchybienie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. W piśmie z dnia 5 czerwca 2023 r., oznaczonym jako zażalenie, Spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Uzasadniając złożony wniosek strona podała, że zwłoka w realizacji wezwania o podanie wartości przedmiotu sporu, wynikała z zagranicznego pobytu służbowego Prezesa Spółki, który osobiście zajmował się sprawą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259) - dalej w skrócie zwanej p.p.s.a., czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przepisy art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowią, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu, i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest zatem łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a. tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Wskazać należy, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy. W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa". W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie strona nie uprawdopodobniła okoliczności, które miałyby przemawiać za stwierdzeniem, że uchybienie terminowi do uzupełnienia braku formalnego skargi miało charakter niezawiniony. Z treści złożonego wniosku wynika, że Spółka braku swojej winy upatruje w okoliczności przebywania przez Prezesa Zarządu Spółki, zajmującego się niniejszą sprawą, poza granicami kraju, w związku z odbywaną podróżą służbową. Odnosząc się do przywołanej przez stronę okoliczności, mającej w jej ocenie przemawiać za brakiem winy w uchybieniu terminu, Sąd zauważa, że z odpisu KRS znajdującego się w aktach sprawy wynika, że uprawnionymi do reprezentowania Spółki jest każdy członek zarządu. Każdy z członków zarządu może zatem samodzielnie składać oświadczenia w imieniu Spółki co oznacza, że samodzielnie może ją reprezentować w stosunkach zewnętrznych obejmujących również czynności sądowe. Wobec tego powoływanie się we wniosku o przywrócenie terminu na nieobecność jednego członka zarządu – z powodu podróży służbowej - nie może być brane pod uwagę przy ocenie braku winy w niedochowaniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Za okoliczność wyłączającą winę nie może być potraktowana nieobecność członka zarządu w siedzibie Spółki w chwili, kiedy skarżąca otrzymała zarządzenie zobowiązujące ją do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia. Zważywszy na sposób reprezentacji Spółki nie było bowiem żadnych przeszkód ku temu, aby drugi z członków zarządu uczynił zadość zobowiązaniu sądu, składając w tym względzie stosowne oświadczenie. Jeżeli natomiast w strukturze funkcjonowania skarżącej, pomiędzy członkami zarządu istnieje mniej lub bardziej sformalizowany podział obowiązków, to obowiązkiem tego członka zarządu Spółki, który zajmował się niniejszą sprawą było przedsięwzięcie takich kroków, aby zapewnić możliwość podejmowania decyzji przez drugiego z członków zarządu, podczas ewentualnej nieobecności związanej z podróżą służbową. Jeżeli tego nie uczyniono, to Spółka nie może powoływać się na niezawinione działanie. Brak właściwej dbałości o organizacyjne sprawy Spółki nie jest okolicznością wyłączającą winę w niedochowaniu czynności procesowej. Niezależnie od powyższego Sąd ma na uwadze, że skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu pozwalającego uprawdopodobnić zaistnienie okoliczności, na którą strona wskazywała we wniosku. W ocenie Sądu, do uprawdopodobnienia braku winy w dochowaniu terminu nie wystarczy bowiem samo ogólnikowe powołanie się na okoliczność wyjazdu służbowego, jeśli takiemu stwierdzeniu nie towarzyszy przedstawienie dowodów, które pozwalają stwierdzić, że taki stan rzeczy mógł mieć wpływ na zaniechanie podjęcia określonych czynności postępowania. W przekonaniu Sądu, brak wsparcia przedstawionej we wniosku argumentacji odpowiednimi dowodami, mogącymi choćby uprawdopodobnić, że faktycznie członek zarządu odbywał podróż służbową, nie uprawnia do stwierdzenia, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony. Odmienne zapatrywanie obligowałoby Sąd do przywrócenia uchybionego terminu już tylko z uwagi na samo złożenie wniosku i otwierałoby możliwość każdorazowego powoływania się na nieobecność członka zarządu, jako okoliczność eliminującą winę w niedochowaniu terminów procesowych. Uprawdopodobnienie polega na wykorzystaniu środków dowodowych w celu stworzenia większego lub mniejszego stopnia prawdopodobieństwa niedającego pewności lecz jedynie wiarygodność twierdzenia o danych faktach. Nie może ono jednak opierać się wyłącznie na twierdzeniach zainteresowanego, które powinny zostać uwiarygodnione za pomocą określonych środków dowodowych. W związku z tym Sąd uznał, że nie wystąpiły okoliczności uzasadniające przywrócenie uchybionego terminu i w konsekwencji, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.