I SA/Gd 328/22

Dnia 27 października 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 27 października 2023 roku na posiedzeniu niejawnym zażalenia L.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 września 2023 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 14 stycznia 2022 r. nr 2201-IOV-2.4103.449-454.2021/10/06, 2201-IOV-4.4103.60-65.2021/10/06 w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2014 r., maj 2015 r. oraz od września do grudnia 2015 r. postanawia uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 września 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 328/22 o odrzuceniu skargi kasacyjnej

Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę L.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 14 stycznia 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2014 r., maj 2015 r. oraz od września do grudnia 2015 r. Od powyższego wyroku strona wniosła skargę kasacyjną. Zarządzeniem z dnia 7 kwietnia 2023 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 50.000 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem jej odrzucenia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 31 lipca 2023 r., sygn. akt I SPP/Gd 102/23, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił zmiany prawomocnego postanowienia starszego referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, wydanego w dniu 9 czerwca 2022 r. w sprawie I SPP/Gd 86/22. Powyższe rozstrzygnięcie referendarza sądowego zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 sierpnia 2023 r., które doręczono pełnomocnikowi strony w dniu 20 września 2023 r. Postanowieniem z dnia 18 września 2023 r. (k. 209) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę kasacyjną uznając, że strona nie uiściła należnego wpisu od wniesionego środka zaskarżenia. Pismem z dnia 29 września 2023 r. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika złożył zażalenie. W uzasadnieniu zażalenia wskazane zostało m.in. to, że postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej zostało wydane przedwcześnie, albowiem strona uiściła należny wpis przed upływem wymaganego terminu, liczonego od dnia doręczenia postanowienia Sądu z 30 sierpnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 roku, poz. 1634) - dalej jako: "p.p.s.a.", jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych. Według przepisu art. 195 § 2 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego postanowienia przez sąd, który je wydał, jest możliwe wtedy, gdy zażalenie jest "oczywiście uzasadnione", co wskazuje na to, że podstawą "autokontrolnego uchylenia" mogą być objęte zarówno przyczyny formalne, które zadecydowały o wydaniu zaskarżonego postanowienia, jak i względy merytoryczne (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 374/04, LEX nr 707782). Zażalenie jest "oczywiście uzasadnione", jeżeli sąd podziela zarzuty i żądania w nim zawarte, uznając swą pomyłkę w tym zakresie (zob. LEX/el - komentarz do art. 195 p.p.s.a. (w:) J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, LexisNexis 2011 oraz B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 2019). W ocenie Sądu lektura zażalenia strony skarżącej a także akt postępowania daje podstawy do stwierdzenia, że jest ono oczywiście uzasadnione, a tym samym istnieje podstawa do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że jak wynika z treści art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Inny rygor nieuiszczenia wpisu został przewidziany dla niektórych pism nazwanych w ustawie – p.p.s.a., tj. dla skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania. Jak stanowi bowiem § 3 art. 220 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W przypadku jednak zgłoszenia przez stronę wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w terminie wynikającym z zarządzenia przewodniczącego wzywającego do uiszczenia wpisu, przerwany zostaje bieg tego terminu. Termin ten rozpoczyna natomiast swój bieg z chwilą doręczenia postanowienia Sądu utrzymującego w mocy rozstrzygnięcie referendarza lub od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin do wniesienia sprzeciwu od orzeczenia wydanego przez referendarza sądowego. Mając na uwadze treść wniesionego zażalenia oraz dokumentów dołączonych do akt sprawy po dniu wydania postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, a potwierdzających uiszczenie wpisu Sąd dostrzega, że strona wnosząca skargę kasacyjną, w wymaganym siedmiodniowym terminie dokonała wpłaty należnej opłaty sądowej. Z uwagi na to, że w niniejszej sprawie stronie skarżącej nie przyznano prawa pomocy, termin do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej wynikający z zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 7 kwietnia 2023 r. rozpoczął swój bieg z chwilą doręczenia pełnomocnikowi postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 30 sierpnia 2023 r. tj. od dnia 20 września 2023 r. i kończył się w dniu 27 września 2023 r. W związku tym, że strona skarżąca dokonała wpłaty należnego w sprawie wpisu od skargi kasacyjnej, przelewem na rachunek bankowy sądu w dniach 24 i 25 września 2023 roku, uczyniła to z zachowaniem wymaganego terminu. Tym samym uznać należy, że brak było podstaw do podjęcia przez Sąd decyzji o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia należnego wpisu. Wskazać jednocześnie wypada, że Sąd wydając zaskarżone postanowienie nie dysponował wiedzą o uiszczeniu przez stronę wpisu, albowiem w dacie wydawania postanowienia nie posiadał informacji o dokonanych przez stronę wpłatach. W związku z powyższym, uwzględniając treść zażalenia oraz poczynione w sprawie ustalenia Sąd uznał zażalenie za oczywiście uzasadnione i w trybie autokontroli, na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 września 2023 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej.