I SA/Gd 272/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 15 grudnia 2022 r. nr SKO.410.70.2022 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2018 r. postanawia: odrzucić skargę.

H. K. (dalej jako "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku (dalej jako "SKO" lub "organ") z dnia 15 grudnia 2022 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2018 r. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej odrzucenie, ponieważ strona nie skorzystała z możliwości wniesienia odwołania od ww. decyzji organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W przypadku naruszenia wskazanych powyżej przepisów art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a., sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzeka o odrzuceniu skargi jako niedopuszczalnej. Jak bowiem stanowi wskazany przepis, sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych (niż wskazane w art. 58 § 1 pkt 1-5 p.p.s.a.) przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Wyczerpanie środków zaskarżenia, o których mowa w przywołanym wyżej art. 52 § 2 p.p.s.a., przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, stanowi zatem podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu. Powyższe podyktowane jest założeniem dwuinstancyjności postępowania. Jak wynika z treści art. 220 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm., dalej jako "O.p."), od decyzji organu podatkowego wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Zgodnie z § 2 tego artykułu, właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ podatkowy wyższego stopnia. SKO, co do zasady, jest organem odwoławczym (organem drugiej instancji) i od wydanych przez niego postanowień i decyzji, jako mających charakter ostateczny, przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Odmiennie jednak sytuacja wygląda w rozpoznawanej sprawie. Sąd zauważa bowiem, że wniosek Skarżącej dotyczył stwierdzenia nieważności decyzji. Stwierdzanie nieważności decyzji ostatecznej jest środkiem nadzorczym umożliwiającym z urzędu lub na żądanie strony eliminowanie z obiegu prawnego ostatecznych orzeczeń, obciążonych kwalifikowanymi wadami, wymienionymi w art. 247 § 1 O.p. Właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez burmistrza jest samorządowe kolegium odwoławcze jako organ wyższego stopnia (art. 248 § 2 pkt 1 O.p.). Jak wynika z art. 249 § 1 pkt 1 i 2 O.p., organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności: 1) żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji lub 2) sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie oparte jest na przepisie art. 247 § 1 pkt 4. Jak natomiast stanowi art. 221 § 1 O.p., w przypadku wydania decyzji w pierwszej instancji przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, dyrektora izby administracji skarbowej lub przez samorządowe kolegium odwoławcze odwołanie od decyzji rozpatruje ten sam organ podatkowy, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu odwoławczym. Warto dodać, że w orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że decyzja wydana w pierwszej instancji przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, dyrektora izby administracji skarbowej lub samorządowe kolegium odwoławcze to rozstrzygnięcie, które zapadło w związku ze wznowieniem postępowania – art. 244 O.p. – lub uruchomieniem trybu nieważności – art. 248 O.p. (por. S. Presnarowicz [w:] Ordynacja podatkowa. Komentarz. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344, red. L. Etel, Warszawa 2022, art. 221; postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 14 października 2020 r., sygn. akt I SA/Po 400/20; wszystkie powołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA"). Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja SKO kończąca postępowanie przeprowadzone w pierwszej instancji w sprawie wniosku Skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji SKO z dnia 9 lipca 2021 r., utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Bytowa z dnia 24 maja 2021 r., ustalającą podatek od nieruchomości za 2018 r. SKO nie działało zatem jako organ odwoławczy, ale jako organ wyższego stopnia, orzekający w pierwszej instancji. Tym samym wydana przez niego decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji jest decyzją wydaną w pierwszej instancji. Mając na uwadze powyższe Sąd wskazuje, że od decyzji SKO z dnia 15 grudnia 2022 r. Skarżącej przysługiwał środek zaskarżenia w postaci prawa do wniesienia odwołania – o czym Skarżąca została prawidłowo pouczona w treści ww. decyzji. Skarżąca nie skorzystała jednak z prawa do wniesienia odwołania. W sytuacji, gdy ustawa przewiduje środek zaskarżenia, skarga przysługuje wyłącznie na rozstrzygnięcie wydane na skutek jego rozpatrzenia. Niedopuszczalna jest zaś skarga na rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Ponieważ w sprawie niniejszej zaskarżono decyzję wydaną w pierwszej instancji, skargę należało uznać za przedwczesną, a w związku z tym niedopuszczalną. Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 6 i § pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.