I SA/Gd 237/17

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. G. – syndyka masy upadłości "A" o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do grudnia 2011 r. postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.

Wnioskiem, złożonym na formularzu PPPr w dniu 1 marca 2017 r. (data stempla pocztowego), K. G. – syndyk masy upadłości "A" zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Stosownie do przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle powołanych uregulowań można zwolnić od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma realnych możliwości finansowych ich poniesienia. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Z uwagi na to, że w rozpoznawanej sprawie podmiotem ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy jest syndyk masy upadłości spółki jawnej, wskazać należy, iż zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dla oceny zasadności przyznania prawa pomocy spółce jawnej istotne jest, że każdy wspólnik spółki jawnej w myśl art. 22 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1578) odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami. W sytuacji zatem, gdy spółka jawna nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, to ze względu na odpowiedzialność wspólników tej spółki określoną w powołanym wyżej przepisie, należy przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy wziąć również pod uwagę sytuację majątkową samych wspólników. Nieuzasadnione byłoby przyjęcie, że przy przyznaniu prawa pomocy spółce jawnej, sytuacja majątkowa wspólników nie ma znaczenia w przypadku wskazywania na brak po stronie tej spółki dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych, jeżeli nie ulega wątpliwości, że wspólnicy odpowiedzialni są za zobowiązania tej spółki. Stawiałoby to wspólników spółki jawnej w postępowaniu w zakresie przyznania prawa pomocy w korzystniejszej sytuacji niż w innych postepowaniach (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2007 r., sygn. akt I FZ 305/07, niepubl. oraz z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. akt I FZ 70/09 i z dnia 13 września 2016 r., sygn. akt II GZ 843-847/16; publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 21 marca 2017 r. zobowiązał syndyka do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację finansową i majątkową zarówno samej spółki w upadłości likwidacyjnej, jak i jej wspólników. Z oświadczenia wnioskodawcy o majątku i dochodach, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) oraz dokumentów źródłowych załączonych do wniosku i przedłożonych na wezwanie referendarza sądowego (sprawozdań rachunkowych syndyka za okres od 1 października 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. oraz od 1 stycznia 2017 r. do 31 marca 2017 r., odpisów: bilansu, rachunku zysków i strat za 2016 r. oraz deklaracji VAT-7 za okres od grudnia 2016 r. do lutego 2017 r., oświadczeń wspólników z dnia 12 kwietnia 2017 r., zaświadczenia od pracodawcy wspólnika z dnia 12 kwietnia 2017 r., wyciągów z rachunku bankowego za okres od 20 grudnia 2016 r. do 20 marca 2017 r., odpisów: listy zaległości z odsetkami na dzień 9 kwietnia 2015 r. oraz dowodów wystawionych na nazwisko jednego ze wspólników obrazujących wysokość opłat za prąd oraz wodę i odprowadzanie ścieków) wynika, że w ubiegłym roku spółka nie osiągnęła żadnych przychodów i zakończyła go stratą netto w wysokości 5.560,33 zł, jej zobowiązania publicznoprawne na dzień 31 grudnia 2016 r. wynosiły 3.186.424,86 zł, nie posiada żadnych środków trwałych ani należności, w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 31 marca 2017 r. nie było wpływów do masy upadłości, a stan środków w kasie na dzień 31 marca 2017 r. wynosi 562,76 zł. Odnosząc się zaś do sytuacji majątkowej i finansowej wspólników spółki, wskazać należy, iż złożyli oni w dniu 12 kwietnia 2017 r. oświadczenia, z których wynika, że nie posiadają majątku w postaci nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, jak również przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. W. M. uzyskuje dochód z wynagrodzenia za pracę w średniej miesięcznej wysokości 2.637,42 zł netto, który stanowi źródło utrzymania dla niej i jej syna, tj. M. M. – drugiego wspólnika, który nie osiąga żadnych dochodów. Biorąc pod uwagę ustalone okoliczności faktyczne, uznano, że syndyk wykazał zasadność wniesionego żądania w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Ustalenia dotyczące zarówno spółki jawnej w upadłości likwidacyjnej, jak i sytuacji majątkowej jej wspólników uzasadniają twierdzenie, że wnioskodawca nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w tym wpisu od skargi określonego na kwotę 8.994 zł. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.