I SA/Gd 1774/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu radcy prawnego H.G. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 13 czerwca 2018 r. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi J.K. i S.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia ulgi postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie i przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku – radcy prawnemu H. G. kwotę 240,- zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Postanowieniem z dnia 28 lutego 2018 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał skarżącym prawo pomocy w niniejszej sprawie przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Okręgowa Izba Radców Prawnych w G. wyznaczyła na pełnomocnika skarżących z urzędu radcę prawnego. Pełnomocnik zapoznała się z aktami sprawy, wykonała fotografie z akt, złożyła pismo procesowe oraz oświadczenie, że nie prowadzi działalności gospodarczej. Pełnomocnik stawiła się na rozprawie, na której wniosła o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu, oświadczając iż nie została ona opłacona. WSA w Gdańsku wyrokiem z dnia 15 maja 2018 r. oddalił skargę. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2018 r. referendarz sądowy przyznał pełnomocnikowi wynagrodzenie w wysokości 295,20 zł (w tym kwotę 55,20 zł tytułem VAT) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W sprzeciwie pełnomocnik skarżących zaskarżyła ww. postanowienie w części dotyczącej przyznania kwoty 55,20 zł stanowiącej kwotę podatku od towarów i usług. Pełnomocnik wyjaśniła, że na wezwanie sądu podano, że nie prowadzi ona działalności gospodarczej, a zawód radcy prawnego wykonuje w ramach stosunku pracy. W związku z powyższym kwota podatku VAT została przyznana niezasadnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sprzeciw jest zasadny. Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej "p.p.s.a"), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Zgodnie z art. 250 § 1 p.p.s.a., wyznaczony pełnomocnik, otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1715; dalej jako rozporządzenie). W myśl § 2 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego. Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w innej sprawie - 240 zł. Z powyższego wynika, że prawidłowo w zaskarżonym postanowieniu przyjęto, że do wysokości należnego pełnomocnikowi wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji zastosowanie będzie miała opłata określona w ww. przepisie. Niemniej jednak jak słusznie wskazano w sprzeciwie, referendarz pominął oświadczenie pełnomocnika, z którego wynikało, że nie prowadzi działalności gospodarczej. Zatem w sprawie błędnie powiększono przyznaną kwotę 240 zł o podatek VAT. Zgodnie bowiem z § 4 ust. 3 rozporządzenia opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j.: Dz.U. z 2017 poz. 1221) podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Mając zatem na uwadze, że pełnomocnik skarżących oświadczyła, że nie prowadzi działalności gospodarczej w związku z czym nie jest podatnikiem VAT, to należało uznać, że sprzeciw był w pełni uzasadniony. W związku z powyższym pełnomocnikowi należało przyznać wynagrodzenie w wysokości 240 zł. Z tych względów Wojewódzki sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 260 § 1 w związku z art. 250 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.