I SA/Gd 1754/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Sp. z o.o. z siedzibą w G. o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] 2019 r. oraz orzeczenia o zabezpieczeniu na majątku postanawia: odmówić przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi.

A. Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej jako "Skarżąca"), reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] 2021 r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2021 r. określającą Skarżącej przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] 2019 r. oraz orzekającą o zabezpieczeniu na majątku Skarżącej. Do skargi załączono m.in. pełnomocnictwo szczególne (formularz PPS-1), przy czym pierwsza strona dokumentu została poświadczona za zgodność z oryginałem, oraz potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia [...] 2021 r. pełnomocnik Skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS, statut ...) zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2019, poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Do pełnomocnika Skarżącej został również przesłany odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia [...] 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu tego zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie oraz odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu zostały skutecznie doręczone pełnomocnikowi Skarżącej w dniu [...] 2022 r. (k. 37 akt sądowych). W zakreślonym terminie na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła kwota w wysokości 500 zł. Wraz z pismem z dnia [...] 2022 r. pełnomocnik Skarżącej złożył odpis pełnomocnictwa ogólnego oraz potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej. Nie przedłożono natomiast dokumentu (lub jego uwierzytelnionego odpisu) określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS, statut...). W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę Skarżącej, z uwagi na nieusunięcie ww. braku formalnego skargi. Pełnomocnik Skarżącej w wyznaczonym terminie przedłożył bowiem jedynie pełnomocnictwo, a nie przedłożył dokumentu określającego sposób reprezentacji Spółki. Pismem z dnia [...] 2022 r. (wpływ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w dniu [...] 2022 r.) Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata, złożyła wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi, zatytułowany jako "wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych odpowiedzi na wezwanie". W uzasadnieniu powyższego wniosku pełnomocnik Skarżącej wskazał, że otrzymał wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu wskazującego na umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej, w związku z czym przesłał do Sądu odpis pełnomocnictwa, natomiast w dniu [...] 2022 r. pracownik Sądu poinformował telefonicznie pełnomocnika Skarżącej o tym, że wezwanie z dnia [...] 2022 r. nie dotyczyło pełnomocnictwa ustanowionego przez osoby uprawnione do reprezentacji Spółki, jak błędnie przyjął pełnomocnik, a uwierzytelnionego odpisu KRS Skarżącej. Zdaniem pełnomocnika Skarżącej okoliczność załączenia przez niego nieprawidłowego dokumentu do odpowiedzi na ww. wezwanie powinna być rozpatrywana według obiektywnych mierników staranności. Pełnomocnik Skarżącej podniósł, że dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności ma znaczenie ustalenie, że uchybienie przez stronę terminowi nie nastąpiło z jej winy. W ocenie pełnomocnika Skarżącej omyłkowe uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez załączenie nieprawidłowego dokumentu powinno być traktowane jako działanie niezależnie od Skarżącej i nie powinno powodować po stronie Skarżącej negatywnych skutków w postaci odrzucenia skargi. Jednocześnie, wraz z wnioskiem, pełnomocnik Skarżącej przedłożył uwierzytelniony odpis wydruku KRS Skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności niniejszy Sąd zwraca uwagę, że pełnomocnik Skarżącej wskazuje we wniosku, że wnosi ona o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych odpowiedzi na wezwanie. Tymczasem to złożona przez stronę skarga na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zawierała braki, do usunięcia których strona została wezwana pismem z dnia [...] 2022 r., a które to braki nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie. Strona nie była natomiast wzywana do usunięcia braków pisma stanowiącego odpowiedź na wezwanie Sądu z dnia [...] 2022 r. Mając na uwadze powyższe oraz treść uzasadnienia wniosku strony Skarżącej niniejszy Sąd wskazuje, że w rzeczywistości wnosi ona o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Przechodząc do meritum sprawy tutejszy Sąd wyjaśnia, że stosownie do art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Spełnienie wymagań formalnych wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi powoduje, że wniosek ten podlega rozpoznaniu merytorycznemu. Jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów, zasadniczym warunkiem przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest uprawdopodobnienie przez stronę braku jej winy w uchybieniu danego terminu. Uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu wiąże się natomiast z tym, że strona powinna uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, iż przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności w terminie była od niej niezależna. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że przesłanka braku winy w uchybieniu terminu powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA"). Usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są bowiem ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności, nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności (por. T. Woś [red.], Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005, s. 333). W sprawach zaś, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem podwyższonego miernika staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego (zob. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt II GZ 439/10; z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt II GZ 741/16, CBOSA). Ewentualne błędy i zaniechania po stronie pełnomocnika obciążają samą stronę, która ponosi odpowiedzialność za działania ustanowionego pełnomocnika, który powinien zadbać o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 dnia stycznia 2020 r., sygn. akt I FSK 1783/17, CBOSA). W niniejszej sprawie profesjonalny pełnomocnik, prawidłowo wezwany do uzupełnienia braków skargi, nadesłał odpis pełnomocnictwa, nie nadesłał natomiast dokumentu określającego sposób reprezentacji skarżącej spółki. W treści wezwania z dnia [...] 2022 r. wyraźnie wezwano pełnomocnika Skarżącej do przedłożenia dokumentu "określającego sposób reprezentacji strony skarżącej", jednocześnie w nawiasie wskazując przykładowo, z jakich dokumentów reprezentacja taka może wynikać: "(KRS, statut ...)". W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik Skarżącej wskazał jedynie, że błędnie przyjął, że wezwanie dotyczy pełnomocnictwa ustanowionego przez osoby uprawnione do reprezentacji Spółki oraz że uchybiono terminowi omyłkowo, poprzez załączenie nieprawidłowego dokumentu. Mając na uwadze powyższe, w niniejszej sprawie Sąd doszedł do wniosku, że pełnomocnik Skarżącej nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy strony w nieuzupełnieniu braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie. W orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że na pełnomocniku będącym profesjonalistą spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy i sprawowania nadzoru nad wykonywanymi czynnościami, aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na nim obowiązków związanych ze świadczoną pomocą prawną. Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży zatem szczególny obowiązek dbałości o terminowość i prawidłowość dokonywanych czynności procesowych, a w sytuacjach, gdy od prawidłowego dokonania danej czynności zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy, zasadnym jest wymaganie od pełnomocnika maksymalnej staranności. Rzetelność wykonania czynności procesowych przekłada się bowiem na prawo strony do obrony jej interesów i ochrony praw (por. postanowienie NSA z dnia 14 grudnia 2011 r., I GZ 527/11, CBOSA), bowiem to na mocodawcy ciąży ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania reprezentującego go pełnomocnika. Istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu. Pełnomocnik reprezentujący stronę ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której pełnomocnik nie mógł usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jest zatem dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez jego woli i nieprzewidywalnych okoliczności, które mimo dołożenia wymaganej od niego staranności, udaremniły dokonanie czynności w terminie (por. postanowienie NSA z 12 lutego 2015 r., I OZ 91/15, CBOSA). Za wyżej opisane okoliczności nie mogły zostać uznane powołane przez pełnomocnika Skarżącej argumenty. Wynika z nich natomiast, że niezłożenie dokumentu określającego sposób reprezentacji strony Skarżącej było skutkiem błędnego zrozumienia wezwania, omyłki, a rzeczą profesjonalnego pełnomocnika jest takie ułożenie swoich spraw, aby nie wywołało to negatywnych konsekwencji procesowych, a w każdym razie ograniczało możliwość ich wystąpienia. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że strona skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi nie przedstawiła argumentacji umożliwiającej przyjęcie braku jej winy w uchybieniu terminu. W braku wykazania (uprawdopodobnienia), że w czasie biegu terminu do dokonania czynności zaistniała obiektywna i trudna do przezwyciężenia przeszkoda, której przy dochowaniu staranności nie można było przezwyciężyć, a która uniemożliwiła dokonanie czynności w terminie, brak jest podstaw do przywrócenia tego terminu. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.