I SA/Gd 147/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Sędzia NSA Joanna Zdzienicka - Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. B. od zarządzenia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 czerwca 2017 r. sygn. akt I SA/Gd 147/17 pozostawiającego bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 2011 roku postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.

Wnioskiem z dnia 21 kwietnia 2017 r., skarżący R. B. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi określonego w kwocie 1.585 zł. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 25 maja 2017 r. przesłano skarżącemu formularz PPF celem jego wypełnienia w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Korespondencja zawierająca formularz PPF nie została przez skarżącego podjęta. Przesyłka była dwukrotnie awizowana: w dniu 31 maja 2017 r. oraz 8 czerwca 2017 r. Doręczenie przedmiotowego zarządzenia nastąpiło w dniu 14 czerwca 2017 r. w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), określanej dalej jako "p.p.s.a.". Zarządzeniem z dnia 27 czerwca 2017 r. referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy wobec niezłożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF. W sprzeciwie od powyższego rozstrzygnięcia skarżący wyjaśnił, że nie miał wiedzy na temat otrzymanej korespondencji, gdyż w terminie, w którym były podejmowane próby doręczenia przedmiotowej przesyłki nie przebywał pod adresem zamieszkania. W konsekwencji nie mógł podjąć korespondencji a także złożyć wypełnionego wniosku PPF Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sprzeciw wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone zarządzenie wydane przez referendarza sądowego jest prawidłowe. Zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Konsekwencją wynikającą z przepisu art. 260 p.p.s.a. jest to, że orzeczenie Sądu wydane w następstwie rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia wydanego przez referendarza sądowego, jest prawomocne z chwilą jego wydania i nie przysługuje od niego środek zaskarżenia. Zgodnie z treścią art. 252 § 2 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Z kolei przepis art. 257 p.p.s.a., stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W myśl powołanego przepisu art. 252 § 2 p.p.s.a., warunkiem koniecznym rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest złożenie go na urzędowym formularzu. Nie może to być przy tym jakikolwiek urzędowy formularz, ale taki, którego wzór został ustalony na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 256 p.p.s.a. Wzór obecnie obowiązującego formularza został określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2015 r., poz. 1257). W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, że niezachowanie określonego w art. 252 § 2 p.p.s.a., wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, jak to miało miejsce w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 257 tej ustawy, który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, bez względu na to, czy wniosek złożyła osoba fizyczna, czy osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2014 r. I FZ 181/14, z dnia 22 października 2014 r. II FZ 1404/14). Stwierdzić przy tym należy, że niedopuszczalne jest merytoryczne rozpatrzenie takiego wniosku, jeśli nie została zachowana przewidziana ustawą szczególna forma jego złożenia (formularz PPF), co wynika z brzmienia art. 252 § 2 i art. 257 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2015 r. I OZ 28/15, z dnia 14 grudnia 2012 r. II FZ 917/12). W niniejszej sprawie skarżący został wezwany do uzupełnienia braku wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na stosownym urzędowym formularzu. Wzór takiego formularza został przesłany stronie, a doręczenie przedmiotowego zarządzenia nastąpiło w dniu 14 czerwca 2017 r. w trybie doręczenia zastępczego. W zakreślonym siedmiodniowym terminie skarżący nie uzupełnił braku wniosku. Prawidłowo zatem referendarz sądowy orzekł o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania wobec tego, że w wyznaczonym terminie skarżący nie złożył wniosku w wymaganej prawem formie. Zauważyć również należy, że składając w dniu 21 kwietnia 2017 r. wniosek o przyznaje prawa pomocy skarżący nie wskazał aktualnego adresu dla doręczeń. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego.