I SA/Gd 1467/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy.

Wnioskiem z dnia 13 listopada 2017 r., złożonym na formularzu PPF, skarżący J. S. zwrócił się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości, w tym wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w powołanym przepisie. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji, czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. W konsekwencji uchylenie się przez wnioskodawcę od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 p.p.s.a. stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że nie posiada żadnego majątku, posiada natomiast zobowiązania, których wierzyciele dochodzą w drodze egzekucji, prowadzi sam gospodarstwo domowe, od sierpnia 2010 r. nie ma stałego zatrudnienia, obecnie utrzymuje się z tzw. prac doraźnych, z których osiąga dochód w wysokości około 1.000 zł netto miesięcznie, do swoich stałych wydatków skarżący zaliczył opłatę w kwocie około 500 zł rocznie z tytułu użyczenia mu adresu do korespondencji. Referendarz sądowy uznał przedmiotowe oświadczenie za niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego. Z danych ujawnionych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że skarżący od 1 grudnia 2015 r. prowadzi działalność pod nazwą "A" i na dzień złożenia wniosku jest aktywnym przedsiębiorcą. W związku z powyższym referendarz sądowy, zarządzeniem z dnia 23 listopada 2017 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni: a/ odpisów wszystkich zeznań podatkowych złożonych za rok 2016 (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39), a w przypadku ich niezłożenia za ww. rok stosownego zaświadczenia w tym przedmiocie z właściwego urzędu skarbowego; b/ wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych (rachunków prowadzonych dla potrzeb działalności gospodarczej, rachunków bieżących, rachunków oszczędnościowych, rachunków lokat oraz kont i lokat dewizowych, maklerskich i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, w tym podlegających zajęciu egzekucyjnemu), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie od 1 sierpnia br.; c/ dokumentów księgowych potwierdzających wysokość przychodu/dochodu (poniesionej straty) oraz poniesionych kosztów (wydatków) w okresie od 1 sierpnia br. z tytułu prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej pod nazwą "A" w [...] oraz odpisów złożonych za ww. okres deklaracji VAT-7 (VAT-7K); odpisu ewidencji środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz ewidencji wyposażenia; d/ dowodów potwierdzających kwotę zadeklarowanego miesięcznego dochodu z tytułu tzw. prac doraźnych osiągniętego przez wnioskodawcę w okresie ostatnich trzech miesięcy; e/ oświadczenia, kto jest właścicielem lokalu przy [...], w którym wnioskodawca zamieszkuje i prowadzi działalność gospodarczą oraz wskazania tytułu prawnego, na podstawie którego zajmuje ten lokal (umowa użyczenia, najmu); wskazania, czy a jeśli tak, to w jakiej części wnioskodawca partycypuje w kosztach utrzymania tego lokalu wraz z dokumentami potwierdzającymi rodzaj i wysokość wydatków poniesionych z tego tytułu w okresie od 1 sierpnia br.; f/ dowodów potwierdzających, że wobec majątku wnioskodawcy prowadzona jest obecnie egzekucja oraz dokumentów obrazujących aktualną wysokość egzekwowanych należności, ich rodzaju (czy są to zobowiązania wobec urzędu skarbowego, banków i innych instytucji finansowych, dostawców mediów, itp.) i zastosowane środki egzekucyjne. Skarżący został poinformowany, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować odmową przyznania mu prawa pomocy. Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 19 grudnia 2017 r. (dowód: potwierdzenie odbioru). Skarżący nie wykonał nałożonego na niego obowiązku. Wezwanie referendarza sądowego pozostało bez odpowiedzi. Należało zatem przyjąć, że sam skarżący uniemożliwił, poprzez nieprzedstawienie żądanych dokumentów, dokonanie pełnej i rzetelnej oceny swojej sytuacji finansowej. Zaniechanie skarżącego w tym zakresie stanowi zaś przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku i przyznanie mu prawa pomocy. W konsekwencji zaś brak jest podstaw, aby uznać skarżącego za osobę, która ze względu na brak środków finansowych nie może ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Przypomnieć raz jeszcze należy, że obowiązkiem wnioskodawcy jest współpraca w zakresie udzielenia dodatkowych informacji, mających na celu weryfikację wskazanych we wniosku danych. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania (czy to w całości, czy też w części). Owe wykazanie polega w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że nie ma on jakichkolwiek realnych możliwości poniesienia tych kosztów, bądź też ich uiszczenie spowoduje uszczerbek zapewnieniu koniecznego utrzymania dla składającego wniosek i jego rodziny. Skarżący tego nie uczynił, co musi skutkować odmową przyznania mu prawa pomocy. W tym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał zasadności wniesionego żądania i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.