I SA/Gd 1365/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi W.N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z dnia 24 lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty kosztów egzekucyjnych oddala skargę.

Zaskarżonym do sądu postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, działając na podstawie: • art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), • art. 83c ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 963 ze zm.), • art. 64f w związku z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.), po rozpatrzeniu wniesionego pismem z dnia 30 marca 2017 r. zażalenia Pana W. N. na postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 lutego 2017 r. w sprawie rozłożenia na raty spłaty kosztów egzekucyjnych w wysokości 3.830.57 zł, powstałych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ stwierdza, że wnioskiem z dnia 22 grudnia 2016 r. Pan W. N. wystąpił do Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych m.in. o rozłożenie na raty spłaty kosztów egzekucyjnych w wysokości 3.830,57 zł powstałych w toku prowadzonych postępowań egzekucyjnych do majątku dłużnika, z uwagi na niewłaściwe wyliczenie wysokości ww. kosztów. W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 27 lutego 2017 r., uwzględniając możliwości finansowe Zobowiązanego, wyraził zgodę na rozłożenie na raty zapłaty kosztów egzekucyjnych przypadających na rzecz organu egzekucyjnego w łącznej kwocie 3.830,57 zł, powstałych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego do majątku dłużnika na podstawie tytułów wykonawczych wymienionych w sentencji niniejszego postanowienia. Nie zgadzając się z ww. postanowieniem Pan W. N. pismem z dnia 30 marca 2017 r. wniósł - z zachowaniem ustawowego terminu - do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zażalenie na ww. postanowienie, zarzucając organowi pierwszej instancji ustalenie w/w kwoty kosztów egzekucyjnych niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W ocenie strony, koszty te są zbyt wysokie i mają charakter represyjny, bowiem pomiędzy wyliczonymi kosztami egzekucyjnymi a rzeczywiście poniesionymi przez organ egzekucyjny wydatkami z tytułu prowadzonej egzekucji administracyjnej nie ma racjonalnej zależności. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej - po rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym na wstępie przypomniał, że zgodnie z treścią art. 64f ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny, ze względu na ważny interes zobowiązanego, może rozłożyć na raty zapłatę przypadających na jego rzecz kosztów egzekucyjnych. Zdaniem organu z powołanej powyżej regulacji wynika, że przepis stanowiący podstawę do rozłożenia na raty zapłaty kosztów egzekucyjnych jest oparty na zasadzie uznania administracyjnego, stąd rozłożenie na raty zapłaty kosztów egzekucyjnych nie ma charakteru obligatoryjnego. Oznacza to również, że organ egzekucyjny może rozłożyć na raty zapłatę przypadających na jego rzecz kosztów egzekucyjnych ze względu na ważny interes zobowiązanego. Działając w oparciu o ww. przepis Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przychylił się do wniosku strony z dnia 22 grudnia 2016 r., uwzględnił jej możliwości finansowe i postanowieniem z dnia 27 lutego 2017 r. wyraził zgodę na rozłożenie na raty zapłaty kosztów egzekucyjnych przypadających na rzecz organu egzekucyjnego w łącznej kwocie 3.830,57 zł. Organ odwoławczy podkreślił, że dokonywana przez organ odwoławczy kontrola legalności rozstrzygnięć wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że organ odwoławczy nie może nakazać organowi egzekucyjnemu podjęcia określonego rozstrzygnięcia, jest to bowiem kompetencja tego organu. W tej sytuacji rolą organu odwoławczego jest zbadanie, czy wydanie postanowienia poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem - to znaczy, czy organ egzekucyjny w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutu zbyt wysokich kosztów egzekucyjnych organ odwoławczy uznając zarzut ten za bezzasadny podkreślił, że wysokość kosztów egzekucyjnych wynika z przepisów prawa oraz są one należne organowi egzekucyjnemu z tytułu prowadzonej egzekucji. Poza tym podkreślił, że ustalanie wysokości kosztów egzekucyjnych może co najwyżej być przedmiotem odrębnego od niniejszego postępowania (kończącego się zaskarżalnym postanowieniem w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych), a nie postępowania prowadzonego w sprawie dotyczącej udzielenia ulgi w spłacie tych kosztów, w którym badane są wyłącznie kwestie związane z zaistnieniem przesłanek przemawiających za udzieleniem ulgi. Tym samym zarzuty strony związane z wysokością kosztów egzekucyjnych nie mogą być rozstrzygane w przedmiotowym postępowaniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący zaskarżonemu postanowieniu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 24 lipca 2017 r. zarzucił brak ustalenia w prawidłowej wysokości należnych wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kosztów egzekucyjnych. Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organu, że ustalenie właściwej kwoty kosztów egzekucyjnych nie jest przedmiotem postępowania prowadzonego w sprawie dotyczącej udzielenia ulgi w spłacie tych kosztów. W ocenie Pana W. N., rzetelne naliczenie wysokości kosztów egzekucyjnych stanowi integralną część rozpatrzenia wniosku w sprawie rozłożenia na raty ich zapłaty. Ponadto skarżący uważa, że bezpodstawnie został wezwany przez Dyrektora Izby Skarbowej do przedstawienia dokumentów dotyczących faktycznej sytuacji materialnej i finansowej swojego gospodarstwa domowego, ponieważ - jak podkreślił w skardze - nie kwestionował samego rozstrzygnięcia co do rozłożenia na raty zapłaty kosztów egzekucyjnych, a jedynie wysokość tych kosztów. Wobec powyższego Pan W. N. wniósł o stwierdzenie naruszenia: • art. 64 § 1 pkt 4, § 4 i § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego o sygn. SK 31/14; • art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 12, art. 35, art. 38 oraz art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone do sądu postanowienie odpowiada prawu. Otóż, ustosunkowując się do zarzutu Pana W. N. dotyczącego niezweryfikowania przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej prawidłowości obliczenia kosztów egzekucyjnych należy podkreślić, że wysokość kosztów egzekucyjnych wynika z przepisów prawa oraz są one należne organowi egzekucyjnemu z tytułu prowadzonej egzekucji. Należy podkreślić, że ustalanie prawidłowej wysokości kosztów egzekucyjnych jest przedmiotem odrębnego postępowania, a nie postępowania prowadzonego w sprawie dotyczącej udzielenia ulgi w spłacie tych kosztów. Organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych, na które przysługuje zażalenie. Postępowanie ulgowe, jak trafnie zauważa organ odwoławczy nie może stanowić jeszcze jednej płaszczyzny dla kontroli postępowania w zakresie wymiaru wysokości kosztów egzekucyjnych, bowiem jego celem nie jest określenie wysokości ww. kosztów na nowo, a wyłącznie badanie kwestii związanych z zaistnieniem przesłanek przemawiających za udzieleniem ulgi. Tym samym kwestionowanie przez stronę wysokości kosztów egzekucyjnych w przedmiotowym postępowaniu nie znajduje uzasadnienia. Odnośnie meritum sprawy, zgodnie z treścią art. 64f ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny, ze względu na ważny interes zobowiązanego, może rozłożyć na raty zapłatę przypadających na jego rzecz kosztów egzekucyjnych. Działając w oparciu o ww. przepis, Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przychylił się do wniosku strony z dnia 22 grudnia 2016 r., uwzględnił Jej możliwości finansowe i postanowieniem z dnia 27 lutego 2017 r. wyraził zgodę na rozłożenie na raty zapłaty kosztów egzekucyjnych przypadających na rzecz organu egzekucyjnego w łącznej kwocie 3.830,57 zł. Powyższego rozstrzygnięcia skarżący nie kwestionuje. Przedmiotem kontroli sądu w rozważanej sprawie jest jedynie postanowienie przyznające skarżącemu ulgę w postaci rozłożenia na raty kosztów egzekucyjnych. Należy podkreślić, że z punktu widzenia dokonania prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie udzielenia powyższej ulgi istotne znaczenie ma ustalenie faktycznej sytuacji materialnej i finansowej strony wnioskującej o ulgę, a co za tym idzie gruntowne wyjaśnienie i udokumentowanie wysokości osiąganych dochodów i ponoszonych wydatków w gospodarstwie zobowiązanego. Jednocześnie składane przez stronę oświadczenia powinny zostać poparte stosownym materiałem dowodowym. Zatem zarzuty Pana W. N., uważającego, że udokumentowanie wysokości dochodów i ponoszonych wydatków jest zbędne w rozpatrywanej sprawie nie znajdują uzasadnienia. W ocenie sądu, zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w następstwie podjęcia przez organ wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w myśl zasady zupełności materiału dowodowego. Ponadto zaskarżone postanowienie zawiera prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne. Tym samym - wbrew twierdzeniom skarżącego - w sprawie nie doszło do naruszenia zarzucanych w skardze przepisów art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 12, art. 35, art. 38 oraz art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także nie naruszono przepisów art. 64 § 1 pkt 4, § 4 i § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bowiem przepisy te nie mają zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Z tych przyczyn na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) orzeczono jak w wyroku. DSz